Günler

Günler çok uzun.
Bu kış çabuk geçsin...

Ne desem boş!

Metroda gazete kağıdı üzerine oturup yalın ayak dilenen Suriyeli çocuk, biraz ilerde merdivenlerde Türk mü Kürt mü olduğunu kestiremediğim flüt çalan bir çocuk daha. O kadar çoklar ki. 
Dönüşte çöp konteynerinin içindeki küllerin içinden kendisine yemek arayan yaşlı bir adam.
Acı acı miyavlayan sokak kedileri, köpekler...
Her gün daha da duygularından arınmış insanlar. 
Bugün gördüklerim bunlardı ve her geçen gün daha da çoğalıyorlar...
Canım ne yazmak istiyor, ne bi şey... sanki içimde bi burgu var, kalbimi buruyor, midemde kompresör çalışıyor.
Ne demeli, ne yapmalı bilmem.
Gerçekten bilmiyorum. 

Solucan Deliğinden bakmak

Orhan Pamuk'un reklam sloganı gibi olan, roman giriş cümlesi "bir kitap okudum ve hayatım değişti" cümlesi biraz ağır kaçsa da, gün içinde okuduğum bir kitapta, yazar hayata karşı şöyle bir mantık geliştirmiş; bundan yüzlerce yıl sonrasını düşün ya da ilk çağ zamanlarını bugünkü sorunun yüzlerce yıl sonra ya da yüzlerce yıl önce hala geçerliyse evet o sorundur. Ama ölüm, sorundan ziyade çaresizliktir. Hastalıktır, kayıptır, birini zamansız nereye olduğunu pek de bilmediğimiz bir aleme göndermektir.
Evet bunlar gelecekte, geçmişte ve tabii ki şimdi de insanın acziyetidir.

Bunların dışındakiler hep yaşadığımız anda üretilen çaresiz olduğunu düşündüğümüz ama hep çaresi olan ya da insanın kendi hayatı içinde bile 5-10 sene sonrasında hiç önemi kalmayan sorunlar. -Belki daha kısa süre-

Hele artık aşk acısını hiç anlamıyorum.  Aşkın insanın kendine karşı sevgisinin diğer insan tarafından onaylanması yani yine kendisini sevmesi ve sevilmenin verdiği haz olarak düşünüyorum. Tabii  sizi her sevene karşı siz de aşık olmuyorsunuz artık beyinde ne türden bi şeyler oluyorsa birine karşı, inanılmaz duygular besliyorsunuz. Tabii bu inanılmazlık durumu daha çok gençlik döneminde olduğundan, olgunluk döneminde yerini huzura, güvene ve tabii maddeye de bırakabiliyor. 
Gençlikte yaşanan aşk da, aşkın kendisine aşık olma durumu. Karşınızdaki insan çoğu zaman özne değil, nesne. Yani sizin o duruma odaklanmanız için bi araç.

Buluttan buluta zıplayıp dururken, aşık olduğunuz kişi sizi bazen sizi bungee jumping yaptırdığı gibi bazen de paraşütle indiriyor. Tabii siz de aynı durumu karşı tarafa yapıyorsunuz.

Bi bakıyorsunuz aşık olduğunuz kişiyi yıllar sonra gördüğünüzde "nee, poffzz, hadiii beee, bu muuu" deyip ben nasıl oldu da acı çektim diyebildiğiniz gibi o günlerdeki kendinize yabancılaşabiliyorsunuz.

Yine de belki  herkesin o acıdan geçmesi lazım. 

Ama şu yeryüzünde her şey ama her şeyin geçici olduğunu da öğreniyorsunuz. Sadece aşk meşk durumları değil hiç bir şey için elden geldiğince  üzülmemek gerek. 
Bazen Morgan Freeman'la solucan deliğinden bakmaya çalışıyorum, uzay o kadar derin ve anlaşılmaz ki, herşey bizden ibaret olmaz deyip, yaz gecelerinde çocukluğumdan beri yıldızlara bakmak bana inanılmaz bir boşluk duygusu ama yıldızların parlaması da huzur veriyor.

Not: Uzun zamandır yoktum. Bu yazı bugün okuduğum bir kitaptan çıktı. Yazmak için küçük bir başlangıç da oldu... ee iyi de oldu galiba...

Sabah saatin 11...

Urla'ya gidilir. Bugün güneşi görünce havanın güzel olduğunu düşündüm ama Urla, İzmir'den daha da soğuktu. Buna rağmen bazı ağaçların çiçek açmasından, hatta havanın ayaz hali bile bana bahar aylarının ilk soğuklarını anımsattı. Bahar geliyor. Bu arada Urla'ya gelenler Köprübaşı ekmek fırınından ekmek almayı ihmal etmesin derim. Ve zeytinyağ falan, hepsi güzel şeyler. ..

sabah saatin 11...

Bir adam, elleri cebinde avare ve karamsar gezerken, işsiz olduğu varsayıldı. Herhangi bi apartmanın önünden geçerken şirret bir kadının bağırma sesi mahallenin demesem de, sokaktaki bizlerin sinirini bozdu.

Sonra diğerleri ne yapıyordu bilmiyorum. Aslında kendi içinde herkes gibiyken, çok da farklıydı. Hiç inanmadığım ama kısmen de, bazı insanları tanıdıkça "evet yaaa, evet" bu da şu burcun en pis özelliklerini taşıyor dediğim gibi, burçlar gibi sanki, insan davranışları da on ikiye bölünmüş hemen herkesin ortak sorunları, özellikleri, tatlılıkları, sinir bozucu halleri, takıntılıkları, öküzlükleri, tembellikleri falan aynıydı diye düşünürken, insanlar daha da hep aynılaşıyordu. 

Bunu bugün doğaya çıktığımda, yolda fark ettim. Yolda olmak insanı daha özgürleştiriyor ve şehir hayatı insanı daha da aynılaştırıp, insanı ezber davranışlara yani nerdeyse oniki davranış gurubuna kadar aynılaştırıyor.

Herkes birbirini taklit ederek yaşıyor, buna direnmek istese de, belli bi süre direnip, bi noktadan sonra kendi olma eşiğini atlayıp, aynılaşmaya yöneliyor gibi geldi.

Bu işin çıkış noktası yok. Sanki dibi görünmez bi kuyuya ipin ucu atılmış ve ne kadar çekersen çek, sonunda ip kördüğüm oluyor ve sen de en sonunda yorulup, kuyunun yanındaki yedi yaşındaki su satıcısından elli kuruşa su alıp, şehrin uğultulu kalabağında kendini aramaya başlıyorsun. Ya da kayboluyorsun, belki de kendini bulmanın yolu kaybolmaktan geçiyor. Bugün metroda iki gencin konuşmasına şahit olduğum gibi "zayıflamak için, kilo alman gerekiyor."

Bence, işte böyle... 

Esnafın insafsızlığı

Geçenlerde güzel bir Eylül günü Foça'ya gittik. Biraz gezdikten sonra acıktık, haliyle bi lokantaya oturduk. Yemeğin ve balığın olduğu yerde de malum, kedi çok olur. Önümüzdeki masada bi kadın kedilere öyle sinir oldu ki, kadına acayip kıl oldum. Kediyi kovalamak için suratını şekilden şekile sokuyor, elleriyle bi hareketler. Kediye bi lokma verse n'olur? Ohoo aşmış canım kadın, yetmezmiş gibi garsona kedileri şikayet ediyor. Garson tabii hizmette sınırsız olduklarından elinde çiçek sulama fısfısıyla döndü. Bunu sıkın tamam hemen giderler dedi. Bknz. esnaf toması.

Kadın da biraz insaf mı varmış, yoksa başka bi şey mi aklına gelmiş bilmiyorum, bunun içinde ne var diye sordu. Esnaf da "su" dedi. Kadın da kedi gelir gelmez bastı esnaf tomasını.

Bu esnafı her yerde biliyorum. Urla Gelinkaya'ya gittiğimizde de kediler bol oluyor. Ama görseniz nasıl zayıflar, o kadar olur. Kaburgaları tek tek sayılıyor. Bi de bütün gün salam, sosis gibi uyarıcı kokularla başetmek zorundalar.

Urla'ya gidişlerimizden aşinayız; yazın bu kadar iş yapan büfeci esnaf da kedilere aynı hoyratlığı sürdürüyor. Bunlar da esnaf toması değil, ssuuuffssttt gibi, seslerle kovalamaca var. Tabii ayak yardımıyla.

Artık Urla'ya giderken yanımıza kuru mama alıyoruz. Kediler nasıl aç, o kadar olur. Vereceğin tostun bir parçasıyla nerde doyacak? Kedi yemeğini yiyor, insan da vicdan azabı falan çekmeden yemeğini yiyor. Canım nasıl halinden memnun oluyor, onu öyle görmenin hazzı bambaşka. 

Bu esnafın bencilliği nedir böyle bilmiyorum. O kadar bütün yaz para kazanıyorsun. Parayı kazanırken ortalığa buram buram kokuları salıyorsun. Öyle az buz para da kazanmıyorlar. Küçücük bi sandviç, içecek için baya yüklüce hesap alıyorlar. Hele bira falan içersen oh iyi kazıklamaca. Kimsenin parasında pulunda gözüm yok da, bu hayvanları burada aç bilaç gezdirmeye utanmıyor musun? Vicdanı kurumuş bunların resmen. Rabbena hep bana diyorlar. 

Ne bileyim eskiden insanlar şöyleymiş böyleymiş demeyeceğim ama daha mı korkuyorlarmış yoksa daha mı gözleri tokmuş bilemiyorum ama yukarıdaki fotoğraf eski İstanbul'da çekilmiş. Simitçi simitlerini hayvanlarla paylaşıyor. İnsanın biraz gani gönüllü olması lazım. Nasıl bizden çıkmış, "komşun açken, tok olunmaz" deyimleri. Evet, evet o senin komşun bi nevi. Bereketi olur böyle şeylerin. 

Ama bu yiyecek satan esnaf ibretlik resmen. Göz hakkı denen bi şey var. Yok, bunlarda yok hiç bişey. Bunlarda açgözlülük var. O kadar. Nasıl gönülleri razı oluyor anlamıyorum.

İnternette kuru mama sipariş edeceğiniz yerler var. 30 kilosu 80 tl. Ne olacak 30 kilo alsan, o kedilere versen? İflas mı edersin? 

Küçük kedilerde göz hassasiyeti oluyor ve bi damla yüzünden gözlerini kaybediyorlar. Gentagut diye bi göz damlası var, 2.5 tl. Sudan ucuz. Ondan bir tane alsan gözleri  hassas yavru kedilere damlatsan ölür müsün? 

Aaa yok ama insanlar hayvanı tabakta ve dolapta seviyorlar. Onlar sevap işlemek için kurban keserler. Şimdi kimseye kurban kesmeyin demiyorum. Zaten bütün gün millet et yiyip duruyor. Sokağa çık zeytinyağlı yemekler yapan bi lokanta bulman çok zor. Vejeteryansan yiyeceklerin çok sınırlı oluyor. Hayvanlar mezbahada çok korkunç koşullar altında kesiliyor. Sadece kesim aşaması değil, fabrikalarda büyütülen sanayileşmiş hayvan nasıl serbestçe, eziyet görmeden büyüyebilir ki?

Ellerinde bıçakla hayvanın peşinden cani gibi koşturarak kurban kesiyorlar. Bu mu sevap için kesilen hayvan. Hayvanı alırken başlıyor daha eziyet. Arabasının arka üçlü koltuğuna koyunu tıkıyor. Hatta bazen iki  koyunu bile. Otoyolda sırıta sırıta gidiyor. 

Ya sevap için kestiklerini söyleyenlerin samimiyetsizliği? Konu komşuya kaburga dağıtıp, baltalı ilahlar bütün kavurma yiyorlar.

Bugün bi belgeselde gördüm; kızılderililer de insan kurban ediyorlamış. Bakmışlar bu iş normal değil, nehirlerine mısır v.b tohumları kurban etmeye başlamışlar.

Negzelmiş be :)

138 yaşında olmayı bilmek

En azından bir film gelse de bari onu izlesek, iki saatliğine de olsa, bir başka insanın kurduğu hayallerin sayesinde şu anki durumdan, andan, olaylardan kurtulsak kurtulsak diye düşünürken, tv de recep ivedik tarzı bi filmin yapılmış olduğunu görmek insanı fazlasıyla yıldırıyor.

Yıldırıcı olan ne ki, gitmeyeverirsin olur biter diye düşünüyorsun ama o işler pek öyle olmuyor.  Biz recep ivedik’e dahi tahammül edemezken – hem de fragmanını görmeye- bu berbat filmin taklidinin çıkması içler acısı.

Her zaman isteyen istediğini yapsın, fikirler özgürdür, hem bu sayede ak koyun kim, kara koyun kim belli olur mantığını benimsemiştim.

Ama yaşadıklarım bana “yükselen değerin” recep ivedik tarzı olduğunu gösteriyor. Recep ivedik her yerde. Aç gözlülüğü yaşam felsefesi haline getirdiğinden, yemek yemek hayatını devam ettirmek için olmayıp, yemek için yaşamak olmuş bu magandalar, kucaklarında koca bir göbekle, pis, kokulu, rugan taklidi, koca burunlu ayakkablarının arkasına basarak yalpalaya yalpalaya, ne kadar yer işgal ettikleriyle gurur duyarak, herkesin hakkını elinden alırlar. Başlıca besinleri ettir, et yedikleriyle övünür, dişlerinin arasından lif lif etler sarkar.  Hayvanlara bile işkence aracı yapıyorlar var mı ötesi. Zevk için hayvan döven, eziyet eden bir insandan ne beklersiniz?

Mazlumu, mağduru oynamak başlıca işleridir. Yüze gülerken, bıçaklı ellerini arkalarına saklayarak, her an o bıçağı çıkarmak için aportto beklerler.

Efendilik, kibarlık, nezaket onlar için enayi olma durumudur. Hayat ve insan oburu olup, insanı canından bezdirirler.

Ne yazık ki yükselen ve yüceltilen değerler.  

Mahalleye akordiyoncu çocuk gelse ve diyelim siz ona para verseniz, recep ivedik bakkala seslenmesi duyulmuyor diye size suçlar. Sürekli öküz gibi sesler çıkarır. Ah öküzcüğüm sana da ne kadar yükleniyorum, görüyor musun?

Bazen kızdıklarımıza ayı falan deriz. Ne kadar kötü. Keşke hayvan samimiyetinde olabilseler. Keşke gerçekten ayı olsalar.

Artık hiç bir şeye tahammülüm kalmadı. Sanırım iyiden iyiye yaşlandım. Tahammülsüzlük durumu gençlikte mi olur, yaşlılıkta mı bilmiyorum ama ben insan görmek istemeyecek kadar yaşlandığımı hissediyorum. 138 yaşındaymışım gibi. 138 yaşında bir insanın bu dünyada yaşamış bezginliğinin ruh hali içersindeyim. Bugün ölüp gitsem gözüm arkada kalmaz. Nesine kalacak ki?

Vay arkadaş yapacağımız şeyler mi vardı bu dünyada diyeceğim. Bütün duygularını, yaşam isteğini takır takır yok ediyorlar.

İkiyüzlü yalakaları her gün görmek, her gün magandalarla uğraşmak zorunda kalmak ne zor. 

Modern Zamanlar

Bugün bir çok insan mutsuz. Bunu  çığ gibi büyüyen Avm kültüründen ve içini dolduranlardan rahatlıkla anlayabiliyorum.

Herhangi bir avm ye gittiğinizde kendinizi yalnız ve fakat kitlelerle birlikte olduğunuzdan belki kısa süre için mutlu hissedebilirsiniz. Lüks kafeler, marka dükkanlar size başarırsan senin de olabilir dürtüsünü iteliyor içten içe.

Kapitalizmin ibadethanesi Avm ler. Haftasonu mutlaka ibadetini yaparsın. Hele cemaat çoksa sen de bu cemaatin üyesi olduğundan, kendini herkesle beraber hareket ettiğin, ortak zevklerinizin oluştuğu ve beraber aynı şeylerle eğlenip, hırslandığın için gönül rahatlığıyla evine varırsın.

Kapitalizm böyle işte.

Kapitalizm bizim sadece cüzdanımızı boşaltıp, sürekli mala, markaya secde eder haline getirmedi. Duygularımızı ve bireyselliğimizi kaybetmemize sebep oldu.

Bugün birçok insan bireysel değil. Bireysel duygularını yaşayamıyor, karar veremiyor. Herkes kitle halinde. Kitle halinde bir yerlere gidiliyor, izleniyor, okunuyor.

Eğer kapitalizm gurusu birileri şuraya gidin, bunu alın, okuyun derse bizler de onları okuyoruz, alıyoruz, gidiyoruz.

Kitle kültürü ile hayatımıza devam ediyoruz. Bu da kısa vadede herkesle birlikte olup, kendinizi şehir cangılında yalnız olmadığınızdan daha güçlü hissetseniz de, sonrasında, kendi kararlarınızı kendinizin almadığı, başkalarının direktifleriyle dolu bir hayatın geçiyor olduğunu görüp mutsuz olursunuz. Görebilirseniz tabii.

Duygularınızı kendi karakterinize göre hissedemediğiniz için içiniz bomboş oluyor. Doldurmak için best seller olmuş bir roman ya da vizyon filmlerinin birinci sırasındakini izleyip kendinize gelmeye çalışıyorsunuz.
Safiyane duygularla ortaya çıkmış Anneler günü, kapitalizm tarafından sömürüle sömürüle, biricik annemizi, senede bir gün hatırlayıp küçük ev aletlerinden birini alarak onu yine eve ve ev işine mahkum ettiriyor.
Babalar günü, dünya çocuklar günü, kadınlar günü, sevgililer günü. 

Ama hayır.
Ben bir insan olarak yukarıdaki günlere göre mi davranacağım. Sistem ya da birileri bana hediye al diyecek ve ben senede bir gün çiçek, hediye, falan alacağım. 
Benim içimden istediğim zaman ya da kişinin kişisel tarihindeki, onun için özel olan bir gün de hediye almayacak mıyım? Sanki dünya toplama kampı ve biz insanlar da duygulardan, akıldan yoksun da birileri bunu yap, şunu yap diyerek bizim aklımız ve duygumuz yokmuş gibi davrandırtacak. Davrandırıyor.
Ben herkesten eksik kalmamak için bunları başkasının dediğini yapmak zorunda değilim. Aklım, duygularım var ve başkasının söylemi üzerinden hayatımı devam ettiremem. Bu beni olmadığım kişi yapar.

Bu nereye kadar devam edebilir ki? Sürekli onaylanmak için kendini bu kadar az gerçekleştirmek ve mükemmel bi oyuncu gibi hayatını olmadığın kişi olarak sürdürmek.

Belki hayvanları seviyorsunuz onlara zarar gelsin istemiyorsunuz ve büyük bi çelişki olarak yunus parklarına gidip, yunus havuzunda onlarla beraber yüzdüğünüzde hayvanı sevdiğini sanıyorsunuz. Kitle sana bu iyi, cici dediği sürece hiç ama hiç bir şeyi sorgulamıyorsun. Pet shop denen işkencehanelerden, köle pazarından köle beğenir gibi, rengine, ırkına, kilosuna kadar incelediğin halde, hayvanın gözüne bakmadan, bi iletişim kurmadan hayvan satın alıp, kendini hayvansever sanıyorsun. Ne yazık ki bu da aldığın çanta, kot pantolon, ayakkabı gibi. Onunla kendine prestij sağlamak istiyorsun. Çünkü o kedi, köpek, balık cinsi "moda."

Aslına bakarsan bu kadar sunilik, senin varlığına, varoluşuna aykırı. Çünkü bu kadar kitlesel davranırsan, emir erinden farkın kalmaz. Ne ki emir eri, kendisinin emir eri olduğunun farkında ve sonuçta kurtulacağını bilip, seviniyor.

80 li yıllarda ortaya çıkan Hülya Avşar bu kitle psikolojisini belki içgüdüsel belki de uyanıklığından çok güzel kullandı. Çıktığı dönemde kuşkusuz ki, onun kadar güzel bir çok kadın vardı. Fakat o her yazılı ve görsel basını gördüğünde, ben güzelim, ben güzelim diye röportajlar, geyikler millete sununca, herkes tartışmasız Hülya Avşar’ın güzel olduğunu söylüyordu. 90 larda şöyle bi bilmece vardı; York, York, York, Amerika’nın başşehri neresi? diye sorduklarında % 90 kişi buna New York cevabı veriyordu. Sen önce bi şeyi empoze et ve sonrası geliyor işte.

Politikada bu başka mı? Bir politikacı sürekli haktan, hukuktan, demokrasiden, hele hele Allah'tan dinden, imandan bahsediyor ve gıdaya kadar “helal” tanımlamasına giriyorsa, sen de kitlesel olarak evet yaaa diyorsun. Hele basında bellediğin bir takım köşecileri ezberlediysen, onların sözlerini tekrarlamaktan öteye bir fikrin, kendi kararın oluşmuyor. Köşe olmuş köşeci bugün kendi yararına ikna eder, yarın kendi çıkarı doğrultusunda diğer fikre itaat ettirirken ve  sen de hayatını kitlesel kitlesel sürüdürürken belki aklına ben nerde hata yaptım diye sorma ihtiyacını duymayacak kadar embesilleşirsin.

Soru sorma, neden, nasıl, niçin, n'oluyor  gibi soruları  belki zihninden uçmuş ve sen okuduğun köşeciler kadar var olursun.

Belirlediğin biri,  şu kötü derse, onu kötü, iyi dediğini iyi bellersin.

Fakat sen ve senin gibiler yüzünden bir çok insan  mutsuz olmak zorunda değil. 

Kapitalizm insanları düşünmeyen, sorgulamayan insan haline getiriyor ne yazık ki.

Belki sonunda duyguların  atağa kalkar da, mutsuzluğunun sebebini araştırıp kendi halinin farkına varıp silkilenirsin. Bi umut işte.

Yozgat Blues - Şayirimizi tanıyalım

Yozgat Blues filminde radyocu şair –şayir- bir karakter vardı. Boynuna doladığı ha doladığı fuları, fular da değil yahu biz kadınların taktığı aksesuar var ya onun gibi bir şey, orta parmağında kehribar taşlı gümüş yüzük, dudak altında afedersiniz sıçılmış kuş boku gibi duran kıl yumakcığı, elinde dağılmış gasteler, kitaplar, defterlerle üç seneden beri roman yazdığını, yazmış olduğu şiyirleri ile kadınları etkilemek –ayarlamak- için baş vantilatör ayarında,  gözleri sözde duygusal duygusal bayılan, şiirini çok duygusal bir ses tonuyla, -o sesin duygusal olduğunu iddia etse de, aslında o kadar komiktir ki, gülmekten bağırsak düğümlenmesi geçirebilir, gözlerinizden yaş sicim gibi akabilir. -

Şiyirine örnek şöyledir:

ve sen ve gece

Gece….

Aydınlatır yüreğimi

Ve sen

Evet sen,

Sen sevdalım

sen gece yüzlüm

gece sen de gizli

gizim ben de

ben sende

gizliyim

bu şiyiri okurken uzun aralıklarla es ler verilir ve ses ve ses öyle dûygûseldir ki, bütün kadınlar, şayirimizin peşinden koşar. Ve o duygusal adam uçana kaçana yazar.

Yazıldım sana

Güzel

Sana yazıldım

Güzelim

Ceylanım

Sarı papatyam (sarışınlara)

Kısrağım (esmerlere)

Kadınım

Sen varsan

Ben varım

Yoksan

Yokum

Ve efendim  bu tiplerin hayatta karşılığı olduğu için bu filme uygun görülmüş. Şayirimiz şiyirini okurken öyle güldüm, öyle güldüm ki, yukarıda bahsettiğim gibi bağırsaklarım düğümlenmeye yeltendi, gözlerimden  yaşlar sicim gibi aktı…

Onları her yerde görebilirsiniz. Belediyenin kültür sanat etkinliklerinde; düğünlerde kendini fark ettirmek isteyen genç kızlar gibi sağa sola telaşla koşturur, mikrofonu ellerine alıp bırakmamak için uzun “es”lerle konuşmalarını sürdürüp, gözlerini ufka dikip, ne kadar entelektüel göründüklerini, o anda kaç kadının ona hayran olduğunu düşünürler.

Ne yazık ki bazı insanlar -erkekler özellikle- entelektüelliğin imajla olduğunu düşünüp bol şallar, dudakla çene arasındaki çukurda küçük kıl kümeleri, falan filan gibi gereksiz abuklukla kendisini kanıtlamaya çalışıyorlar.

Aynı Türkiye gibisin be şayir alt yapı yok imajla durumu kurtarmaya çalışırken, sahte romantizmle kadınları ağına düşürmeyi çalışan mavi sakal olmaya çalışıyorsun.

Kısaca efendim: imaj hiç bir şey, alt yapı herşeydir.

Yeni yol

İnsan canı sıkılınca yolculuk yapmalı.

Şimdi size iç yolculuk yapın, enerji alın verin demeyeceğim. Ben o enerji mevzularını sevmem ama olaylar karşısında dirayetimi, metanetimi korumaya çalışırım. Herkes de kendince bir şeyler yapar sanırım. Kimseye akıl verme gibi bir ukalalığım bulunmaz.

Geçtiğimiz günlerde tesadüfen bir şey fark ettim: Bir minibüse binin ve sizin semtinize göre ennnn uzak semte gidin.

Aman Allahım, ne bilmediğimiz, ne görmediğimiz yerler varmış da haberimiz yokmuş.

Bi de başını cama yasla. İnenlere binenlere bakk. Aynı meraklı kediler gibi!

Evlere bahçelere bakarak, yaşam tarzlarını oku.

En yağ gibi akıp giden asfalttan, en engebeli, insanı daldığı alemlerden uyandıran çukurlarla uyanmak.

Tıpkı hayat gibi…

Her şey mükemmel giderken, bir çukurla sarsılmak.

Sonra tekrar çakır çukur yollarda devam ederken, hiç bitmeyecek dediğin engebeli yolun aniden farkına varmadan bitip tekrar düze kavuşma…

Bundan sonra bunu yapacağım. Canım sıkılınca şehiriçi yolculuklara çıkıp, ennnn bilmediğim en gitmediğimmm yerlere gideceğim.

Eee vakit bol. 21 aralık tarihini de atlattık. Yılın en kısa günü. Bardağa hep boş tarafından bakmamak gerek değil mi?

Biraz da, biraz da değil hep dolu tarafından bakmalı. Artık günler uzamaya başlıyor.

Yoksa hayat ne kadar çekilmez olur.

Bu günler geçecek.

Güzel günler önümüzde. Belki de siz bu yazıyı okurken olmaz dediğiniz bir şey olacak.

Ama bunun için oturup beklemeyeceğiz. Gayret, efor sarf etmemiz gerekir diye düşünüyorum. Bazen o kadar gayret de sarf ederiz ki, olmuyor, ne yaparsan yap olmuyor bazen deriz şarkıcı Teoman gibi.

Ama ben olacağına inanıyorum.Neden olmasın? 

Bir de olayın şu yönü var, oturup beklediğin takdirde hastalık hastası insanlar gibi kendini dinlemekten, “ah durumum çok kötü” deyip kendine acımaktan kendini daha da aşağılara çekiyorsun.

Oysa ki istediğin ya da mücadele ettiğin durumdan kurtulmak için; mücadele ederken o anı hissetmiyorsun, aynı sıcak bir yara gibi!

Ancak o kara kötü günleri atlattıktan sonra, geriye dönüp baktığında “vay be neler atlatmışım, ben de peygamber sabrı varmış” diye kendini tebrik bile ediyorsun.

Yolculuk…

Kesinlikle iyi geliyor, kendini dışarıdan seyretme imkânı sağlıyor.

Sadece çevreyi değil, izlediğin çevrede kendini görüyorsun.

Bazen insan kendine o kadar yakın durur ki, o yakınlıktan hiç bir şey göremez.

Her şeye rağmen çabalamak…

Yaşamın özü de bu değil mi? Yoksa hayat ne kadar manasız ve boş olurdu…

İnsanoğlunun kendi yarattığı takvimle böldüğümüz zamana çok da anlam katmasam da yeni yılın hepimiz için umutların, isteklerimizin gerçekleştiği, kötü insanlardan kurtulduğumuz ve insanlaşma sürecinin daha fazla olduğu bir yıl diliyorum. 

Not: Bi de yılbaşı diye hindi tavuk yemeyin yahu ölür müsünüz? Kanun mu var hindileri tavukları katledin diye. Biliyoruz başka zaman da yeniyor ama yeni yılda tavan yapıyor. :(

Adorno ve Ben

Aşağıdaki Adorno'dan (italik yazı) paragrafı bi zamanlar bi yerlerden (ç)alıntılayıp, yeni yıl zamanı  sevgili müstakil blogumda yayınlarım diye düşünmüştüm.

Adorno hediye verme üzerine düşünüp, hediyelik eşya dükkanlarının saçmalığından dem vuruyor. Hediyelik eşya dükkanları yetmezmiş gibi, bi de fuarı var. Vıcık vıcık kalabalık, çok acayip, en gereksiz tasarımlar hiç bir işe yaramayan bişiler var. Geçen sene gittim, bu sene de gidicem. Çelişkiye buyrun :)

Hediye almayı sevmiyorum hele böylesi özel günlerde. Pardon genel günlerde. Genel günlere çok gıcık oluyorum. Hadi hediye al, tamam tamam, ikiletmem lafını reklamcı, rap rap rap gidip vıcık fuardan alırım. Neden gidiyorum fuara biliyor musunuz? Antep biberi, salçası, Uşak tarhanası almaya. Bunları burada gerçeğini hiç bir yerde bulamıyorum. Geçen sene bi Antep biberi aldık müthiş bişeydi. Bizim mutfağa bizden hediye:) 

Bugünler nasıl geçiyor. Şöyle: Fırtınalar koparsa kopsunnnn, sürüklesin ikiNiziiiiii, arzular mımbırtı zımbırtı falan filan.

Şu anda tv de bloomberg tv de zozyete hatunları resmi geçidi var. Heee çok güzel, mutlu, süslü püslüsünüz. Zemininiz çok kaygan dikkat edin düşmeyin e mi?

Vus'at Bey'in kitabını bitirdim dediğim gibi beğendim. Bi türlü Panaıt amca gitmiyor. Bu günler bu kadar sertken nasıl gitsin yahu? 

Haksız mıyım a canım. 

Bugün yazdan kalma bi usta işinin (çatı ile alakalı) kazık attığını başka bir usta vasıtasıyla öğrenmiş olduk. Müşerref olduk. Bu memleket başından kıçına kadar çürümüş kardeşim. Herkes birbirini kazıklamaya çalışıyor. 

Offf yahu. İçkiye mi başlasam napsam? Kanyak üretimi bitmiş biliyor musunuz? Isınmak için alayım dedim de, üretilmiyor dedi eşşoğlular. Ay çok terbiyesizim di mi?

Bakalım yazı yazacak mıyım yıl sonuna kadar. İki gün kurs, bi gün sinema, bigün alışveriş, bigün bilmem ne zırt pırt geçiyor günler.

Ahhh Zeki Abi (demirkubuz) söyleşisine gittim. MUHTEŞEMDİ. Çok doyurucu harika bi söyleşiydi. Güya anlatacaktım di mi? Gümbürtüye gitti o da. Bu yazıda anlatmayacağım belli. Adamın en nefret ettiği şeyi söyleyim bari: Kapitalizm. Ama bi o kadar da ilgisini çekiyormuş. Yazmam lazım bu söyleşiyi. 

Neyse ilk kez yapacağım şu alıntılama işini yapayım. İsterseniz Adorno ne demiş, hediye verme üzerine okuyun. Sanki bi faydası olacak kapitalizme karşı da. Girmişiz bu sisteme, çıkamıyoruz bi türlü. Çıkacağımız da yok. Neyse yahu buyrun işte:   

Hediye verme adetini unutuyoruz.Mübadele ilkesinin çiğnenişinde anlamsız ve inanılması güç bir şey var; zaman zaman çocuklar bile kuşkuyla bakıyor hediye verene, sanki hediye onlara sadece fırça ya da sabun satmak için başvurulan bir hileymiş gibi.Bunun yerine hayır derneklerimiz var artık, resmi lütufkarlıklarımız ve toplumun görünürdeki yaralarını gözlerden saklamak için yaptığımız planlı çalışmalarımız var. Bu türden örgütlü çalışmalarda insanca dürtülere gerek yoktur; ve zaten bağışta her zaman aşağılayıcı bir şey vardır: Dağıtılır, hakça bölüştürülür, kısaca onu alanı bir nesne durumuna düşürür.

Kişisel hediyenin bile, öngörülmüş bütçeye titizlikle bağlı kalarak, karşıdaki insanı iyice tartarak ve mümkün olan en az çabayı harcayarak gerçekleştiren bir toplumsal işlev durumuna düştüğü, akılcı bir nezaketsizliğe dönüştüğü söylenebilir.(*) Vermenin asıl sevinci, alanın da sevincini hayal edebilmekten geliyordu. Seçmek, zaman ayırmak, zahmete katlanmak, ötekini bir özne olarak görmek demektir bu: Savrukluğun ve gelişigüzelliğin tam tersi. İşte bunu kimse yapamıyor gibi şimdi. Olsa olsa, kendilerinin de sevebileceği şeyleri veriyorlar, ama tabii birkaç derece daha kötüsünü. Vermenin yozlaşması, o iç karartıcı icattan, "hediyelik eşya" diye üretilen şeylerden de anlaşılabiliyor; kişinin ne vereceğini bilmediği çünkü aslında bir şey vermek istemediği varsayımına denk geliyor bu yeni icat. Verilen hediyeyi değiştirme hakkınınsa şundan başka anlamı yok: " Al bunu, sana ait, ne istersen yap onunla, eğer hoşuna gitmediyse geri verip yerine başka bir şey al, benim için hiç fark etmez." Üstelik normal hediyeler vermenin yol açtığı sıkıntılı mahcubiyetle karşılaştırıldığında,satılabilirlik ilkesinin bu mutlaklaştırılması bile daha insanca seçeneği temsil ediyor, çünkü hiç değilse alıcının kendi kendine bir hediye almasına imkan veriyor- böyle bir şey hediyenin doğasına aykırı olsa bile...

Çünkü bugün bile hayalgücümüzü biraz çalıştırmakla müthiş sevindire-me-yeceğimiz hiç kimse yoktur.

Vermeyen insanın en vazgeçilmez yetileri dumura uğrar; çünkü katışıksız içselliğin tecrit hücresinde değil, ancak dışarda, nesnelerle bir temas içinde gelişebilir bu yetiler. Vermeyen insanların yaptıkları her şeyden bir soğukluk yayılır. Bütün şefkatli, iyi ilişkiler, hatta belki de organik doğanın bir parçası olan barışma bile, bir hediyedir. Fazla mantıklı düşündüğü için bu yeteneğini yitiren kişi, kendini de şeyleştirir ve donar.

Çağan Irmak, Behçet Çelik ve Saksı Olmanın Faydaları

Sevmiyorum.
Behçet Çelik'in romanlarını, öykü kitaplarını neden seviyorsam, Çağan Irmak'ın filmlerini onun tam karşıtı olduğu için sevmiyorum.
Behçet Çelik romanlarındaki karakterlerden biri de sen veya ben olabiliriz. Öylesine sıradan, öylesine rutine bağlamış hayatları anlatır. Bağırmadan, sessiz sedasız var olan günümüz yaşantısını bir kişiliğin ekseninde toplumsal yaşamı da anlatır. Onun romanlarındaki kahramanlar asla roman kahramanı gibi değildir. Büyük olayların insanı değildir. Romanlar da buna paralel olarak büyük, inanılmaz olaylarla bitmez. Ancak kahramanın bir evreden başka bir evreye geçtiğini anlarız. İşte o yüzden seviyorum.
Zaten nerde popüler olmayan, sessiz ve gerçek insanlar, edebiyat, filmler varsa onları seviyorum.
Ya çağan Irmak. Seven varsa beni ilgilendirmez ama o sessiz, efendi tipin altında entelektüel bi arabesk yattığına inanıyorum. Belki arabesk bi insan değildir fakat toplumun yapısının arabesk olduğunu biliyor. Bununla birlikte biraz da kentli züppeyi ektin mi? Iımmmm tadından yenmiyor gişe. Eyvallah diyemeyiceğim tabii. Neydi o Issız Adam filmi. İzleyen bütün kadınlar ağlayarak çıkmış ve çok güzelmiş. Yahu böyle bir hayat var mı? Nerdeyse İncir Reçeli. Yok almayayım ben Çetin Ceviz Reçelini severim. :)
Evet işin şakası bir yana, Çağan Irmak o vızıl vızıl konuşması sessiz sedasız bir imaj verse de, filmleri öyle çok bağırıyor öyle çok bağırıyor ki, kafam kaldırmıyor bu kadar absürdlüğü. 
Bütün arıza karakterler hep mi senin filmlerine geliyor kardeşim? (Bunu ruhen söylüyorum tabii.) Bir karakter olur, iki karakter olur. Yok olmaz bütün hepsi bunun filmlerinde toplanıyor.
İşin aslına bakarsanız, popüler olmayı sevmiyorum yan cebime koy diyor. Eee popüler işler de yapıldığı dönem de çok izlenir, sonra unutulur desem de, ne kadar güzel filmleri, yönetmenleri hatırlayan yok.
Velhasıl durum budur.
Geçtiğimiz haftalarda "Saksı Olmanın Faydaları" isimli filme gittim. Film gençlik filmi gibi görünse de öyle değildi. Çok güzeldi. Salinger'ın Çavdar Tarlasında Çocukları'ının filme çekilmiş hali gibi. Kitabı okuyanlar hadi yaaa dediklerini duyar gibiyim.
Bulursanız izleyin derim.  

Kaptan Swing ve Arkadaşları

Hava güzel. Havanın güzel olması için güneşli ve sıcak olması gerekmiyor. Hava soğuk ve hatta karlı. Tam da evde sıkılmadan zaman geçirilecek bir gün. Böyle havalarda okumak daha da hoşuma gidiyor.

En azından “şimdi dışarıda olsaydım ne güzel gezerdim” diye içimden geçirmiyorum. Aklıma okuma demişken “Kaptan Swing ve arkadaşları” geldi. Bu çizgi roman çocukluğumda en sevdiğim kitaplardandı. Bununla birlikte eve Zagor, Tommiks, Teksas da girerdi. Ama yine de benim favorim Kaptan Swing’di. Belki Kaptan Swing hoş, yakışıklı ve cesur gelmişti, belki de Betty ile platonik aşkları çekici gelmişti. Sanırım tüm ekibin samimiyeti hoşuna gidiyordu.
Ama öğretmenlerimiz bu kitapları parmaklarını sallayarak “hıııı sakın o kaka kitapları okumayın” derdi. Ama babam hiç de öyle bir şeyden kaygılanmaz, Pazar günleri bir sürü gazeteyle birlikte bunlar da eve girerdi.

Bir ara basılmıyordu. Şimdi yine basılıyor. Ama henüz alıp okumadım.

Bir bakayım şu bizim wikipedia’dan dedim.Hikaye 1966 yılında Stüdyo EsseGesse tarafından yazılıp çizilmeye başlanmış. Her biri 64 sayfa 280 serüvenden oluşuyormuş.

Konusu

1773 yılında Kuzey Amerika lobileri, İngiltere Kralı’nın adıyla ortalıkta teör havası estiren İngiliz Birliklerine karşı ayaklanırlar. “Kırmızı Urbalılar'a” karşı kendi askeri birliklerini kurarlar. Bu askeri birliklerden birisi de Ontario Gölü kıyısındaki Ontarioi Kalesinde üstlenmiş bulunan Kaptan Swing’in yönetimindeki Ontario Kurtları’dır. Başında samur kürkünden şapkası, tabancası, kılıcıyla, bu dinamik, genç ve sempatik kahraman okuyucusunun gözdesidir. Benim de!....

Kaptan Swing’in Arkadaşları

Geveze ve şıpsevdi biri olan kel ve sakallı Mister Blöf, onun ayrılmaz parçası olan çelimsiz fakat sadık köpeği Puik, durmadan atalarından söz edip, kötü kehanetlerde bulunan Kızılderili şefi Gamlı Baykuş (ulu manitu!) Kaptan Swing’e gizli bir aşkla bağlı olan, kalenin yemek işlerine bakan güzel sarışın Betty, tek kollu kancalı denizci Ontario Gemisi’nin kaptanı Kanca’dır.

www.wikipedia.org

Bugünkü düşüncem

Yukarıdaki açıklama vikipedia ya ait. Peki ya şimdiki düşüncelerim. İstilacı Amerika, Kızılderililerin yerlerini yurtlarını işgal etmiş ve sonra da Kızılderililerin topunu birden vahşi, aptal, ateş suyu için yapmayacğı insanlar olarak belirtmişti. Çocukken Amerikalılar'ı çok matah insanlar, Kızılderili yerlilerini de aptal sanmıştık. Sonraki zamanlarda görecektik ki, Kızılderililer doğaya önem veren ve hiç de vahşi olmayan ve epey de bilge insanlar. Offf yine maalesef ki ABD nin işgalci hali ortaya çıkıyor. Barış için savaş yapan Amerika.Asıl vahşi olanının kim olduğu günümüz dünyasında, yereli yok edip küreselleşmeyi önümüze sunan ve bundan da kaçışın zor olduğu bir dünyada yaşıyoruz. Küreselleşmeyi başlattı ve sanırım bu böyle devam edecek. Fakat bu da kendisine kalmayacak gibi görünüyor. Sanırım bu gidişle Çin dünyaya hakim olarak süper güç olacak. Abd de kendi kurduğu tuzağa düşerek en büyük yem olacak diye düşünüyorum.  

Çocuk düşüncelerim

Mr.Blöf ve Gamlı Baykuş sürekli didişirler, Gamlı Baykuş Puik’i “pire torbası” diye azarlardı.Ortamları savaştan çok samimi bir grup arkadaşlığı gibi gelirdi.

Bununla birlike bir de Zagor vardı, ama onu pek yabansı ve tarzanvari gelir pek de sevmezdim. Tommiks’de pek küçük gelirdi. Tommiks karakterindeki “köfteci baron” favori karakterimdi.

Bizim zamanımızın öğretmenleri niye bunları “tu kaka” ederlerdi, anlamam. İlla ki klasikleri mi okumalıydık? Hem hangi çocuk, çocukluğunda klasik okumak ister ki? Sokaklarda bağıra bağıra “dişan dişan ya da dekman dekman” yapmak varken.

Aman ben de şimdi size "valla erkek gibi kızdım, sokaklarda oğlanlarla oynardım” demeyeceğim. Çünkü öyle değildim. Ama içimdeki serüven ve macera arzusu bu kitapları bana okutuyordu.

İyi ki de okumuşum. Ne oldu? Yoksa okumasaydım, bu halimden bir adım daha mı öteye gidecektim? Hiç zannetmiyorum… Ama okumayı ve hayal kurmayı bana öğrettiği de bir gerçekkkk.

Babama sonsuz sevgilerimle. Onu çok seviyorum, öyle bir babam olduğu için.

Ortaya karışık

19 – 24 kasım tarihleri arasında Fransız Kültür’de kısa film festivali vardı. Ne yazık ki hem kendi işlerim diğer günlerde de, İzmir’de şiddetli yağış nedeniyle sadece 23 kasım yani cumartesi günü gidebildim. Hava çok güzeldi. Hızlı hızlı yürüyerek gittiğimiz Fransız Kültür’ün salonuna girdiğimizde, salon dopdoluydu. En kenarda yer bulduk ve acele tarafından oturduk.

Filmler emek verilmiş ve kafa patlatılmış. Günümüz sistemine, yalnızlığa, kapitalizmin çevre ve hayvan üzerindeki yaptığı olumsuz etkilere gönderme yapan güzel kısa filmler vardı.

Ne var ki, filmleri izleyen çoğu insan, anime filmler olduğundan, filmleri sanırım çizgi film kafasıyla izlediler ve yapılan göndermelere ebleh ebleh gülmeye başladılar. Yahu bütün bunlar dünyada oluyor ve insanın basbayağı canını acıtan meseleler. Ama resmen gülüyorlar.

Böyle bir seyirci grubu var. Sinemaya geliyorum ve gülmeye hazırım. Hadi beni gıdıklasana güleyim. Daha bi hareket gördüğü zaman gülmeye başlıyor. Hayır diyorsun bu insan kısa film festivaline gelmiş, üniversite mezunudur, yok değilse bile kısa filmden hoşlanan, anlayan biri falandır. Yoookkkk, ne gezer? Dakka bir, gol bir açıyor cep telefonunu, ışığı insanın gözünü alıyor. Herif aslında sıkıntıdan patlıyor. Dizini zonk zonki sallayarak bir an önce zamanın geçmesini bekliyor. Çaylar Fransız kültür’den ya! Bedava ya! Adam bedava diye gelmiş, bu saatte Kıbrıs Şehitleri’nde dingil dingil gezeceğine belli bi saate kadar burada takılcak, sonra Kıbrıs Şehitleri’nde dingillik yapmaya gidecek.

Fransız Kültür yönetimi de, mübarek hava soğuk gibi çalıştırmış kaloriferi, o kadar insanın ısısı, salonun havasızlığı bay geldi. Bi de her kısa film sonunda alkışı basmazlar mı? Ben ilk defa sinemada alkış gördüm. Ne bu böyle? Amma da yalaka milletiz böyle. Yıkama yağlama içimize işlemiş. Alkış tiyatroda, konserde, canlı performansta olur. Anlayacağınız çok sinir oldum. Saat 1 den, 2 ye kadarki araya kadar durumumuz resmen bi kısa filmdi.

Yan tarafta çizgilerini gördüğünüz gibi geçtiğimiz hafta Simpsonlara, Woody Allen konuktu. Aman Allahım. Bayılıyorum bu Woody abi’ye.  Resmen kendisiyle dalga geçiyor, Bart ve kız arkadaşı Woody’nin filminde uyuyor, o da yanlarında oturmuş “aaa bunlar da uyudu” falan gibi diyor. Adam zaten dalga geçmeye once kendisiyle başlamış. Bütün filmleri çok güzel. Simpsonzadelere kim gelse, hepsiyle dalga geçiyorlar. Dalga geçilen insanlar da seslendirmeye bayıla bayıla gidiyor.

Peki bizden bir sanatçı bunu yapar mı çok merak ediyorum. Recep İvedik karakterini beğenirsiniz beğenmezsiniz. Türkiye’de karşılığı olmasa bu kadar tutar mıydı? Kompleksliyim, agresifim, saldırganım. Valla bu kompleksli olma durumu çok kompleks bi hal. Agresiflik, saldırganlık hep bunun sonucunda tetikleniyor. Bi kendimizle barışık, önce kendisiyle dalga geçebilen insanlar olamadık gitti. Neee, ne dedin sen? Çattt, çattt! Sen benim kim olduğumu biliyo musun lan?

Efenim bugün öğretmenler günü- ymüş. 12 Eylül’ün dayattığı üzere.  Dünyada 5 Ekim’de kutlanan bu gün, bizde bugün kutlanıyor.

Dün Ankara’da öğretmenlere yapılanları insani yönü kuvvetli olan ve vicdanı olan kim kabul edebilir.

Ve fakat bu öğretmenleri her meslekten ayrı yere konmasına tahammül edemiyorum. O kadar kutsal meslek ki, öğretmenlerin kaburga kemikleri kaşınıp yakında kanat çıkarıp uçucaklar. Size bir şey söyliyeyim mi, çoğu öğretmenimi hiç sevmedim. İlkokulda siz parmaklarınızı birleştirilip ucuna cetvel, avucunuzun içine dikey cetvel yemediniz mi? Tek ayak üzerinde durmalar. Hani doğru dürüst bi suç bile işlemediği halde öğrenci. Medrese sistemi gibiymiş mübarek eğitim sistemi.

Daha ilkokulda öğrenciler arası sınıf farkını, babasının mesleği, oturduğu mahalle ve hatta dün gibi hatırımda evinde süpürgelik olup olmadığını sorup, öğrencilerinin sosyoekonomik durumunu anlamaya çalışan, anladıktan sonra ona göre muamele eden öğretmenlerin öğrencisiyiz hepimiz.

Lise yıllarında, psikopatını da, kıskancını da, rüşvet yiyeni de, hepsini gördüm.-k.

Şimdi  bu durumda kimseye kutsiyet falan yükleyemeyeceğim. İlla ki öğretmenlik mesleği mi kutsal. Bir toplum içersinde yaşıyorsanız, bütün meslekler, bütün insanlar birbirine bir şekilde değer ve herkesin diğerine yararı vardır.

Hatırlıyorum da on küsür yıl once belediye ile çöpçüler arasında problem olduğunda, İzmir’in Konak ilçesi bütün apartmanların önünde çöpler birikmiş, herkes kamyonet falan tutarak o kokuşmuş çöpleri para karşılığı attırmıştı. Genelde herkesin en küçümsediği meslek olan çöpçüler hayatımızdan çıktığnda ayvayı yersiniz.

Dediğim gibi bütün meslekler kutsaldır.

Lütfen ama lütfen önce kendimize karşı dürüst olalım.  

Bir şeylerin yanlış olduğu açık

Selam barkod insanları… Evet bu yazıyı okuyan ve okumayan herkes barkod insanıdır. İstersen olma.. Sistem seni öyle bir barkod insanı yapar ki…

Boş vakitlerinde gelirine göre çarşı, pazar, AVM, market market dolaşırsın. Hatta dolaşacak gücün ve vaktin yoksa, market AVM sana internet yoluyla ayağına gelir. Seni barkodun kralı, kraliçesi yapar.

Oysa ki, insanın temel ihtiyaçları dışında pek de fazla ihtiyacı yoktur. İhtiyaç sandıklarımız sadece dayatılanlardan ibarettir. Şu sıralar elimde “Henry David Thoreau’nun, Doğal Yaşam ve Başkaldırı” isimli kitabı var. Ben bu kitabı sevdim. Benim gibi doğal yaşamdan hoşlanan insanoğluna kılavuzluk edecek bir kitap.

Kitap insanın doğada, çok fazla bir şeylere gereksinimi olmadan mutlu huzurlu yaşayıp gideceğini anlatıyor. Meraklılarına öneririm.

Hani hep denir ya; insan doğanın bir parçasıdır, diye. Evet öyledir, zaten. Öyle olmasa insan doğaya çıktığında kendisini özgür, yalın, uçucu hissetmezdi.

İnsanın yüreği deli değilim ben, çıkar beni buradan diye bağırarak bulunduğu odadan, binadan, şehirden, ülkeden, her şeyden her şeyi bırakarak kaçma isteği duyar zaman zaman…

Bu kaçma isteğinin bendeki mekânı doğadır, orada huzur bulur ruhum.

Sanırım zaman zaman da bazılarımıza her şeyleri kökten bırakıp doğada olma isteği gelir. Eyyy istek geldiysen darallardan daral beğen, yalnızlık sığınağım olsun, diye buyurur.

Gitme isteği hayallerin pırıltılı baş tacıdır. Heyhattt her şey bırakılıp gidilemez. Gidilse de mutlak bir şeyler peşinden gelir. Fark edersin ki; bırakıp gittiğininin sadece materyaller olduğudur. Şehir değişir, ev değişir, oda, yatak, kanepe, masa, tabak çanak, kıyafetlerin değişir ama insanlar yaşanmışlıklar seninle kalır. Başın sıkışınca aynı “bırakıp gittiğin her şeye dahil olan insanlar” aranır, aynı yaşanmışlıklarla, aynı anılarla boğuşur beynin. Ve o bırakıp gittiğin her şeyin en önemli kısmı sen fark etmeden seninle gelmiş, gittiğin yeri dar etmeye başlamıştır.

İşte o zaman dönsen bir türlü, dönmesen bir türlüdür. Ben her şeyi bırakıp gittim ve anladım ki; “yok arkadaşım yok her şeyi bırakıp gitmek yok” dersin sonunda.

Varsayalım her şeyi bırakıp gittiniz, yeni yerde de yeniden her şeyi bırakıp gitme isteği canlandı, yine bırakıp gidersiniz, yeni yerde de aynı hayat, aynı istek aynen devam edip gidecektir.

… sonuç olarak her şeyi bırakıp gitmek ayrı bir his, bunu gerçekleştirmek ayrı, gerçekleştirdikten sonra aslında nereye gitsen kendinden kaçamayacağının farkına varmak apayrı bir durumdur.

Yazımızın ana fikri neymiş? İstek olarak kalır, gerçekleşmesi imkânsızdır ve baş tacımız, hayalimizdir… Gidilse de arkamızdan kaçıp kurtulmak istediğimizin mutlak bizi takip edeceğidir. Belki de bu istek mekândan çok, insanın kendisinden kaçıp kurtulma isteğidir, kimbilir?

Uzun yıllar önce bir kadın, gece bütün pislikleri örter gibi laf ettiğinde, kısmen ona hak vermiştim. Geceydi, karanlıktı, kötülükler örtülürdü, falandı filandı. Sanki söylediği masaldı. Hı hı hılanmıştı tarafımdan.

Bugün bunun kof bir söylemden, görüneni söylemekten ibaret olduğunu anlıyorum. Belki de çok uzun zamandan beri anlamıştım da, kadın hafifti, söylemi bir kulağımdan girip öbüründen çıkmıştı. Ama yine de aklımda kalmış nedense.

Bu arada  saatleri ayarlama enstitüsü, saatleri ayarladığından beri günler kısaldı, geceler uzadı bu yazıyı okuyan sevgili ve saygılı insanlar.

Bu sıralar ve -bundan sonraki geniş zamanlarda-  haftanın iki günü akşam 6 da evden çıkıp kursa gidiyorum. Geçen yağmur yağmış, sanırsınız ki, yukardaki fotodaki gibi, gökkuşağı yere paraşütle iniş yapmış ayaklarımızın altına serilmiş. Hayır efenim hayır, o kadar kolay değil gökkuşağının ayaklarımızın altına serilmesi. Biz kimiz ki? İnsan! Lütfen insanlığa bu kadar lüzumsuz şeyler yüklemeyin. Oğuz Atay mı demişti, tabii o demişti: insanlık öldüğünden gazeteye ilan vermişti. Hani hep derler ya, insanlık ölmüş diye. Yoksa bu insanlık denen şey ölü mü doğmuştu? İnsanlığı öldüren kemirgen duygular olan, hırs, kıskançlık, nefret, kibir miydi? Daha da fazladır insanlığı öldüren sebepler. İnsana çok şeyler yüklemeyin. Yüklerseniz altında kalır ezilir. İnsan işte canım efendim. Hepimiz Osmanlı Bankasıyız biliriz birbirimizi.

En çok bahsedilen şeyler, en olmayan şeylerdir değil mi? Benim en çok bahsettiğim şey özgürlüktür. Çünkü yok kardeşim, yok. Olsa ne diye bahsedip durayım. Olmayan şey karaborsaya düşer. Özgürlük yok yok diyorduk, şimdi suskunluk çöktü üzerimize. Bıkkınlık veren işler. Size de bıkkınlık gelmedi mi daha? Off bize nasıl geldi, nasıl geldi. Davetsiz misafir gibi çöreklendi yahu? Ayakkabısına tuz mu, döksek ne yapsak? Ayakkabı sandık gibi olsa, tuzlar sandığa yaprak yaprak düşse NO kardeşim NO, buraya kadar hadi ikile, vitesi boşa attın, bindin bi alamete gidiyon kıyamete, biz bu arabadan incez desek. Hııı ne dersiniz cancağızlarım.

Bıkkınım bıkkın.

NO NO dedim de neden dedim. Yazıyorum da biraz da kişisel tarihime arşiv olsun diye. Geçen hafta No filmine gitti. Yer Şili. Darbeler ülkesi. Darbe sonrası geçen yıllardan sonra uluslararası baskılara dayanamayan diktatör sonunda referendum yapmak zorunda kalır. Fakat düzmece referendum olacaktır. Her gece 15 dakika referanduma evet ve hayır kampanyası gösterilecektir. No kampanyasını yapan adamımız reklamcıdır. –laf aramızda reklamcının kampanya yapması ve kampanya içeriğini epey hafif buldum.- Olsun, bizimkiler her türlü tehdite, tomaya, copa karşı kampanyayı kazandılar mı? 1988- Evet kazandılar. Fakat sonuç sonra Şili’de ne halde? Sistem değişti mi? Darbe bitti yerine başka dertler mi sardı?

Kızlı erkekli çorbası memleketin milli çorbası oldu ya. Öğrencilere gezi parkı menüsünden dolayı çıkan hesap pusulası mı, ne dersiniz?

 Gene kuyuya taş attılar ve çıkarabilene aşk olsun. Sanırım çoğu kişinin canı sıkkın. Yukarda karanlıkla başlamıştım ya hani, geceyle falanla filanla. Gece ve karanlık pislikleri örtmüyor, tam tersine bütün pislikler yeryüzüne çıkıyor. Havanın kararmasını bekliyorlar ve bütün çirkinlikler sahnede arzı endam ediyor. Kadının teşhisleri hep yanlıştı zaten kendisi yanlıştı, yamuktu falandı filandı.

NoT: Behçet Çelik, Hamdi Koç’un hangi kitabı varsa kütüpheneden alıp okuyorum. Okumaktan paralanmış Bülbülü Öldürmek romanını da buldum. Ders çalışmak biraz okumaya ara vermeme sebep oluyorsa da, iyi geliyor her zamanki gibi. Desem sineması program şahane. Kişisel tarihim fena değil. Sonbahar kasvetiyle geliyor haliyle; balkondayken ağacın bir yaprağı pıt diye birdenbire kopuyor ve döne döne yere düşüyor. Altı ay önce capcanlı yemyeşil olan yaprak sararıp soluyor ve her şeyin sonu olduğunu pıt pıt pıt diye hatırlatıyor. Bunu çok yoğun yaşıyoruz. Kış gelince üşümekten donmaktan, doğalgaz faturalarıyla hemhal olarak hayata yeniden dönüyoruz. Kışın soğuğu, yazın sıcağını, baharı hatırlatıyor. Hadi lan sabret cüce şubatta bitti mi falan diye bize sabrı aşılıyor, sonra umutlar, planlar derken hep bitmesini istediğimiz, bitince yeni başlangıçlar yapacağımız sandığımız günler gelip geçiyor. Başlangıç yapıyor muyuz? Bir şeylere başlangıç yaparken diğerine de bazen isteyerek ya da istemeyerek son diyoruz.

En azından bu yazıya olduğu gibi.

Oo yeeaa Hallowen kutlu olsun

Ooo shitt, shitt yaa, ohhh lanet olsun, fuck youuuu.
Dünden çok sinir yaptım biliyo musun? Belediye otobüsünde lanet adam çekemedi koca kıçını. Shit ya shittt...
Geçtiğimiz yaz mevsimini getir aklına, ne güzeldi yeeaaaa. 
Bu yaz sürekli Ceshme yaptık dostum. Ohhh yeeaaa Ceshme. Süperdi yeeeaaa. Elller havaya. Serdar Ortaç, Demet Akalın style. Biliyon mu Ceshme'yi? Süperdi dostummm yeeaaa. Biliyon mu çok şey kaçırdın? Dostum gitmelisin mutlaka.
Dostum çocuklara Kemeraltı'ndan Cadılar Bayramı kıyafeti aldım. Zombi oldular. Ve dans, dans, dans. Ne yapcan dostum, deşarZ oluyolar. Bu memleketin derdini absorde ede ede şiştiler, biliyon mu? Sonra gönderdim komşulara şeker toplasınlar diye. Evet dostum oh shit, komşu, çocukları siktirle kovalamış.  Ooo yooo, asıl sana fuck youuuu, fuckkk. Biz de medeniyet nerde?
DeşarZ olmak istiyorlar. N'olcak lan olum bu olay seküler artıkın. Ta paganlardan kalma. Oh shit yoksa paganizm mi? Ohh yeeaaa bilmiyom dostum, bilmiyom. Yeter ki DeşarZ olalım. 
Yeeeaa vatanımı seviyom dostum, hem de çok. Vatanımın her köşesine taparım. Yoo her köşesine değil aslına bakarsan. Bölgeciyim dostum yeaaa. Herkes öyle dostummm, herkes doğduğu yeri sever. Bunda bi absürdlük göremiyom. Ok? 
Amerika'dan nefret ediyorum. Emperyalistler. Bizim ülkemizi kullanıyorlar. Hep baltalıyorlar, oh shit. Amerikan emperyalizmi olmasaydı her şey ülkemiz için bambaşka olurdu. Yeaaa. Kahrolsun Amerika. Fuck you e mi?
Havalar da soğumadı hala. Bi soğusa sinemaya başlıcam. Kültür sanata acayip önem veririm. Çocuklarım da öyle. Kasım ayında evde dvd de moving yapıyoz. Favorim "Kasım'da Aşk Başkadır." Romantik komedilere bayılırım. "En İyi arkadaşım Evleniyor," falan çok güzel filmler bunlar. N'apim kadınım sonuçta. Onlar ne güzel kilisede nikah kıyıyorlar. Babasının kolunda geliyo falan kız. Ohh yeeeaaa, şimdiki aklım olsa ben de nikah sarayına babamın kolunda gelirdim. Beni bir erkekten bir erkeğe teslim töreni gibi. Adrese teslim kargo gibi . Ne güzel. Kalbimin sahibini buldum.
Ooo ye, kalb kalbe karşıymış. Daha fazla devam edemicem, aşkım nescafe yapmış gel beraber içelim diyo. İçelim aşkım. Geliyom.
Hadi byeeeee dostummmm...

Not: Bu yazı tamamen kurgusal olup, böyle bir hayatın Türkiye'de yaşanmış, ya da yaşanıyor olabileceğini hiç sanmıyorum! 

İyi baryamlar

(İşte Baryam! bu çıkartma gibi ikiyüzlü. Bu minicik kuzular, önce bacaklarımızı kırın, kesin bizi diye yumak yumak oturup, sevimli sevimli bakarak kesilmeyi beklerken bayramınızı kutlamıyor.)

Size iyi bayramlar demeyi ben de çok isterdim. Ama diyemiyorum. Sakın bende bi sorun olduğunu düşünmeyin. Bu bayram ters abicim. Tersolaştırmışlar, amacından sapmış gitmiş, deepfreze konuk olup, "baryam" haline gelmiş.

Hadi hadi, hepimiz Osmanlı Bankasıyız ve birbirimizi kandırmanın hiç alemi yok cancağızım. Biliyoruz ki, bu bayram, yüzde doksan kişi kurbanı et yemek amaçlı kesiyor. Deepfrezemiz dolu olsun, gavurma pilav yapalım, ehe he hehhheeee... Ertesi günlerde de sınırsız ve sinirsiz et yiyelim. Komşuya iki kaburga versek n'oluverir ki? Verirken boynunu bük, masum ermiş ifadesi takın ve kurban kestiydik de, “bıyrın NebaaT Ablağ.”

NebaaT Ablana verdiğin kaburgalarla sevap işlemeyeceksin, sadece hayatında her zaman yaptığın gibi -mış gibi yapacaksın. NebaaT Abla yüzüne “Allah kabul etsin” deyip, arkandan, “kurbanmış pöfff, yemezler canım, yemezler” diyecek. Sen de bunu biliyorsun ama n'apacaksın ki durum böyleyken böyle işte.

Biraz önce ekşi sözlüğe baktım da, bir takım kurban kesiciler ekşiye kürtajı savunan insanın kurbana karşı olması diye bi entry girmişler. İnsana kıyıyormuşsun da, koyuna ne demeye kıymıyormuşsun. He yavrum, he... İkisi de aynıydı! Kürtajı insana değil cenine uyguluyorsun. O da hangi şartla neden yapılır düşünebiliyor musun? Bundan daha önce de bahsetmiştim. Hiç bir kadın genelde içindeki canlıyı sonlandırmak istemez. Ama yaptırmak zorunda olduğu haller vardır. Lütfen saksını çalıştır. Erken yaşta olabilir, çocuğun hastalık riski vardır, tecavüz sonucu olmuş olabilir, zamanının mümkünü yoktur. Hiç bir kadın görmedim ki, kürtaj olduktan sonra “baryam” yapsın. Çocuk dünyaya geldiğinde bir sıfır değil, yüz sıfır yenik başlayacaktır.

Biliyoruz, bu dünyada insanların dişlerinin arasından metafor olarak da, gerçek manada da etler sarkıyor. İnsanlar birbirini yiyip duruyor. Kesiyorsun bari kitapta belirtildiği üzere, bunu gerçekten insanlara yardım amacıyla yap. Hayvana eziyet etmeden, olabildiğince zararsız bir şekilde yap. (Artık günümüzde hayvancılık fabrikalarda yapıldığından, hayvanlar fazlasıyla işkence görerek yetişiyor, kesiliyor. Erkek civcivlerin diri diri çuvallara doldurulup, gömüldüğünü de biliyoruz. 

O hayvanlar da, insan vücudunda etkiye tepki olarak belki de doğaya zulümden insanların vücuduna çok zararlı oluyor.)

Müslümanı da, ateisti de...

Bi bakıyorsun dine inanmayan bile kurban kesmiş. Bu ne şimdi biraderciğim deyince “eh he he kurban Allaha, et çengele, -günümüzde Uğur Derin Dondurucuya-

Yapmayın etmeyin. Ne gazeteleri, ne televizyonları açabiliyorum. Otoyollarda kurbanın peşinde ellerinde bıçakla, satırla  koşturanlar, bacaklarını kıranlar, elektrikle öldürenler, daha neler, neler? Boğaz kıpkırmızı kana bulanıyor.

Bütün dinlerin ritüellerini bilmiyorum ama hıristiyanlık ve müslümanlıkta kurban olduğunu biliyorum. Noel zamanı delice kesilen hindiler, çoktandır Türkiye'de kesilir oldu. Yılbaşı sofrası hindisiz olmaz. Vah vah vahhhh. Çok üzüldüm çok üzüldüm, hindi alamadınız diye. Yemezseniz arka nahinezdeki yağlar eksilir. Gidin bi de ağaç kökleyin, evinizin camının kenarına koyun, biz de “ayyy ne sösyiti, ne sösyiti” diyelim de, siz de bütün toplumsal gelenekleri yapmanın derin huzuruyla, ikiyüzlü topluma entegre olun.

Olun, olun!

Martı ve Balıkçı

Balıkçı Varbet'i nasıl bilirsiniz? Adam ölmüş gibi sordum ama öyle sorduğuma bakmayın siz. Aslında kırk yıllık hikaye. Ama adı üstünde hikaye. Gel gör ki, Sait Faik yazdıysa tabii ki yaşamıştır Varbet, yaşamaz mı? Hoş hâlâ da yaşıyor ya.

Topal martısı vardı hani. Hah işte o, hatırladınız değil mi? Sait Faik denince Topal Martı hikayesi hatırlanmaz mı hiç? Suskun balıkçı Varbet. Sait Faik'e denizde korktuğu belki de panik atak geçirdiği için, posta koyan balıkçı. Topal martıyla dostluk kuran, konuşan, öldüğünde siyah kurdela takan, ağlayan, insan Varbet.

Bakın yazı için Topal Martı hikayesini yeniden açtım, açtım da şu paragrafı şuraya bi yazayım dedim.

Balık sükûndan hoşlanır. Kendisi gibi ağzı var dili yok insandan haz eder.
Benim yine başım dönüyor. Bir daha mı balığa çıkmak? Bu ne kocaman, sağır, derin ses, denizin sesi. İnsan bu küçük sandalın içinde ne ufak. Ah kara. Orada sesler, insanlar, gürültü var. Ağaçlar var. Rüzgârlar var. Ayağının altında kaskatı topraktan açıklara bakmak tatlı şey. Ama bu kocaman bir ağzın nefes alışına benzeyen sağır sesleri denizin ortasında, bir sandalın içinde, bir topal martı yan gözle sizi dikizlerken dinlemek insana bir korku, bir ürperme veriyor. Ah bir dönsek! Karaya bir ayağımı bassam kurbanlar keseceğim. Kurban mı? Kurban ne korkunç, ne barbar şey Allahım! Nasıl da hayvanları çoluk çocuğun, kadınların, kızların önünde boğazlarlar. Ne iptidai âdet!

Nereden geldi aklıma bu Topal Martı durup dururken. Durduk yerde olur mu hiç? Aslında ben içinde başka bi kuş olan yazı yazmayı düşünüyordum. İnsanların bi kağıdı sevimli kılmak için allayıp pullayıp kondurduğu kuş. Neyse yazarım, belki yarın, belki yarından da yakın... (Milli Piyango) Milli Kumar için kuşu avlamışlar, sevimli kılmak için reklam yapıyorlar, kuş vasıtasıyla... insankuşları avlıyorlar!

Dün gece oturmuş haberleri izliyorum. Rize'de balığa çıkan bi tekne, baya yüklü dönmüş seferden. Yirmi ton hamsi. Hamsi falan iyi de, motor bozulmuş, sanırım ağlar motora takılmış ve sonucunda yan yatmış. Bütün tutulan hamsiler, tekrardan denizde.

Balıkçıların aramadığı yer kalmamış ekmek teknelerini kurtarmak için. Burası Türkiye, beklemek bizim işimiz abiler. Yardım bir sene sonra gelir.

Nasıl sinirler gerilmiş, tutulan hamsilerin gittiğine mi yanarsın, teknenin yan yatmış olmasına mı, yoksa yorgun argın uykusuz gelmeyen yardım ekiplerini beklemeye mi?

Martılar gelmiş ama, hava soğuk, sonuçta herkes ekmek derdinde.

Balıkçılar bi görmüş ki bi martı kanat çırpıp duruyor denizin üstünde. Onun da kanatları misinaya takılmış.

Mübarek misina da İskender'in düğümü gibi düğümlemiş herkesin kolunu kanadını o gece.

Sonra o sinir bozukluğu içinde olan balıkçılardan biri, hava soğuk falan diye aldırmadan, girmiş denize beline kadar, martıyı kurtarıyor.

İnsansın sen balıkçı, insan.

Bi de ne diyor biliyor musunuz “ ne olacak ki, onun da canı var, o da yaşasın.” Dedim ki bu martılarla balıkçıların arkadaşlığı, arkadaşlıktan geçmiş dostluğa varmış. Ee ortak kaderleri deniz. Denizin halini onlardan başka kim bilir ki? Fırtınası, yağmuru, karında... birbirlerine yarenlik ediyorlar.

Sait Faik boşuna adada yaşamamış, boşuna kendisine balıkçıları arkadaş etmemiş. Hakikatlı insanlarmış.

Var mı Allah aşkına böyle insanlar hâlâ dedim. Var, arkadaş var.

O zaman umudumuz da var insandan yana.

Ya kamu kurumundan yana?

Onu karıştırmasaydım keşke şimdi!

Neyse oldu bi kere!

Kış / 2013