Sergi mergi

İzmir’de hava güzelse yapılacak en iyi şey Alsancak’a gitmek.

Alsancak: Bir Alsancak var, Alsancak’tan içeri.

Bilinen Alsancak:  Sosyete semti gibi görünse de, her semtte olduğu gibi görünenden daha farklı bölgeleri var. Kıbrıs Şehitleri’nden ayrı, bi de Dokuz Eylül Rektörlüğün civarı var. Dokuz Eylül rektörlüğün içinde Desem sineması var. Genelde güzel Avrupa filmleri izleriz, bu sezonda gelse de izlesek dedik ama henüz başlamamış. 1 kasımda başlayacakmış.

Sonra Fransız Kültür’e gittik. Orada etkinlikler ne ayak öğrenmek için. Yok orda da henüz bi numara yok. Girişte soldaki odada, Pazar temalı fotoğraf sergisi vardı. Seferihisar pazarıydı sanırım konu mekanı olan Pazar. Ehhh bu tema da epey kullanıldı ve sıkıcı oldu. Ben fotoğrafla ilgileniyor olsaydım farklı temalar arar ve yeni bi şeyler sunmak isterdim. Mesela kentin yeraltı mekanlarını konu alırdım. Fakat fotoğrafçılık Türkiye’de erkek işi gibi. Kadın olarak her yerde rahat fotoğraf çekemiyorsun.  İzmir, Yenişehir’e doğru pavyonlar var, gündüz vakti oradan dolmuşla geçerken pavyon önlerinde, o saatte pavyonda çalışan kadınlar kapı önüne çıkıp laflıyorlar falan. Onların gece ve gündüz hallerini fotoğraflamak farklı olurdu. Zaten o ortam Zeki Demirkubuz filmlerinin doğal platosu gibi.

Onu bırakın, belki bu çok uçuk bi proje fakat Urla’da köy berberi görüyorum, içinde eski malzemeler var, orayı bile fotoğraflamak mümkün değil. Bunun için grup halinde olmanız gerekir erkek olmasınız da.

Alsancak’tan Yenişehir, oradan Urla’ya gittik iyi mi? Oysa ben Fransız Kültür’ün hemen karşısınaki, Arkas Sergi Salonuna gidecektim. Gittik de, onları anlatıcam.

Lucıen Arkas İzmir’deki laventenlerden. Benim de eski mesleğim olan denizcilik sektörünün lideri. Eskiden de sektörün en iyilerindendi, şimdi artık bütün piyasayı silip süpürüp holding haline gelmiş durumda. İzmir’in sıkı zenginlerinden. Adamın zenginliği umrumda değil elbette, desem de bi bakıma umrumda çünkü ondan başka İzmirli işadamı sanatsal faaliyette bulunmuyor. Adam eski Fransız konsolosluğunu sergi salonu haline getirmiş iyi sergiler getiriyor ve biz de İstanbul’daki kültür sanatla asla kıyaslanmasa da yine de iyi oldu diyoruz.

Bu kez İzmir’in tarihi, İzmir’de ticaret, günlük yaşam, sosyal hayat, haritalar, konşimento, ve hatta ağzımıza sıçan kapitülasyon belgeleri dahi vardı. Tarihi okumak başka, bu belgeleri görmek bambaşka. İnsan heyecanlanıyor.

Sergide gördüğüm kadarıyla Türkler oldukça fakirmiş. Çoğu çocukların ayağında ayakkabı yok, üst baş çok kötüydü. Bununla beraber laventenlerin durumu gayet iyi. Çünkü ticareti yapanlar onlar.

Liman bugün olduğu gibi yine ticarette önemi çok büyük. Bugünkü Konak Pier ve Pasaporta gemiler yanaşıyormuş. En önemli ürün incir ve üzüm.  

İnsanların kıyafetleri kimliklerinini ve mesleklerini ele veriyor. Türkü, Laventeni, Rum’u, Çingenesi, hepsi kıyafetlerinden belli oluyor.

Aslında bu durum günümüzde de aynı. Bir banka memurunu, ticaret yapanı, esnafı, sosyetiği, Pazar tikisini, ev kadınını, mafyayı, emeklileri kıyafetine bakınca tanıyabiliyorsunuz. Tabii bunu meslek grupları için söyleyebilirim. İnsanların etnik kökeni ne olduğunu pek ele vermese de, konuşma dilinde en sevdiğim olan şive, yöreye dair ipucu veriyor.

Arkas bu sergiyi İzmir tarihini gösterse de, altta verilen mesaj Levantenlerin tarihten bu yana İzmir’deki önemine dikkat çekmek için yapmış. Sergide değerli tablolar da vardı. Levanten bir kadın, ailesinin zenginliğini temsilen ayaklı kuyumcu dükkanı gibi ipekler içinde giyinmiş, yan gelip poz vermiş. Vitrin gibi kullanılmış. Yanımızda tanımadığımız bir kadın, bu kadın için “mutsuz bu kadın mutsuz, Türkiye’de kadın olarak yaşarsın da mutlu olur musun?” gibi şeyler söyledi. Sanırım günümüzde kadın olmak bütün kadınlar üzerinde sonsuz bir umutsuzluk yaratmış durumda. Geçmişteki varsıl ve rahat görünen kadının da mutsuz olduğunu söyleyerek en azından rahatlamaya çalışıyor.

Sergiden ayrılırken İzmir’de kolay kolay görmediğim Laventen kadınların da sergiyi izlemeye geldiğini gördüm. Nerden biliyorsun Levanten olduklarını derseniz,  yukarıda bahsettiğim insanların, giyim kuşamı, tavırları, tarzı bunu çok kolay anlatıyor derim.

Geeellll aaabbla geelllll, çoccuğuna oynamalık civvvciivvvv

Dün akşamüzeri Konak Meydanı'ndaydım. Bunda olağanüstü bir şey yok diyebilirsiniz.
Hayır, var. Normal görünen, olağanüstü bir durum var. Belediyemiz sayesinde kendimi bir anda Hindistan'a gitmiş gibi hissettim. Şimdi nerden baksan bir dünya yol parası vereceksin, sonra oteli ıvırı zıvırı var. İçimden teşekkür ettim, belediyeye...
Konak'ta, metronun Bahri Baba çıkışında karton kutu içinde üstü üste civcivler satılıyordu.
Ay ne güzel, ne güzel. 
Girişimci ruhlu kişiler çocukları düşünmüş, tanesi 1 tl den boyasız, organik civciv satıyorlar.
Düşünceli anneler de, "hadi bakiim çocummm, seç hangisini istersen" diye, çocuğuna uygun hayvan alıyordu.
İstediği kadar mıncıklasın, kanadını, tüyünü koparsın. N'apcak artık fedakar kadın, yerdeki pislikleri bir noktaya kadar silecek.
Eee fadakarlık da bir yere kadar. Çocuk bütün sadist eğilimlerini civciv üzerinden gerçekleştirdekten sonra, civciv sağ kalırsa, yeterince büyüdükten sonra sokağa salarlar.
Belki de yabancılık çekmesin diye, Konak Meydanı'na sokak köpeklerinin yanına bırakıverirler.
Bu aşamada çocuğun psikolojisi ne olur? Bir canlıya karşı empati geliştirmesini bekleyebilir misiniz?
Sokak köpekleri için bir şey söylemek istemiyorum. Belediyelerin onları kaldırmaları demek, ne demek? Uyutulmaları demek.
Pet shoplardan obje olarak alınan kedi köpeklerden sonra, her bahar bu civciv satışı tekrarlanıyor.
Bunu sadece bizim belediye için söylemiyorum. Bütün şehirlerde uygulanıyor.
Evet, uygulanıyor ama bunun denetçisi kim? Zabıta değil mi? 
Denetimsizlik o kadar had safhada ki, nete "zabıta ne iş yapar?" diye girdiğimde, nasıl zabıta olursunuz gibi yazılar çıktı.
Bu renkli civcivlerse Gaziantep'te satılıyormuş. Kesinlikle boyama değilmiş. "Asrın mucidi" yumurtalara boya enjekte edip, civcivlerin yumurtadan böyle çıkmalarını sağlıyormuş.
Bu ülkede hayvan hakları diye bir şey yok arkadaşım. Bazen bana da diyorlar ki, insan hakları var mı?
Hayvan hakları gerçekleşmiş olsa, insan hakları çoktan gerçekleşmiş olurdu.
Sonra bir de tuttururlar, "biz AB ye 1950 yılında başvurduk" Letonya'yı bile aldılar da, bizi hâlâ almadılar. (Letonya bizden çok düşük bir ülke. Hemen burnunuzu kıvırın.)
Acaba ne zannediyor ki; banka kuyruğuna girmiş emekli adam mı? "De getsene sen lan, sıranın sonundaydın, seni içeri alıyorlar ben giremiyorum, banane sıra benim, sıra benim."
Almasınlar zaten, almasınlar. Hangi şartta, hangi insan hakkında, hangi hayvan hakkında bizi alacaklar ki? 
Bütün siyasi parti yöneticileri, fikirde ayrı, yönetimde aynıysa, canlıya beş para değer vermiyorsa, her şeyi şekilden ibaret yapıyorsa, girmeyelim arkadaş.
Hakkımız yok.

Yürüyüş günlerimiz

Ben artık değiştim. Hem de çok. Yaz mevsimini ve güneşi taparcasına seven ben gitti, yerine sonbaharı, rüzgarı, ve hatta kış ayazını seven başka biri geldi. Güneş artık gitsin, güneş artık gitsin, diye hergün dua etmeye başladım. Sonunda nihayet gitti. Gerçi kış güneşi İzmir'de hiçbir zaman gitmez ama olsun.
Kış mevsiminin kısa günleri de seviyorum. O kısa günleri dolduracak o kadar çok şey buluyorum ki. Yaz mevsiminde yapamadığım kadar. O uzun, upuzun günlerde evet hiç bir şey yapamıyordum. Çünkü güneş bizi bayıltıyor, sürekli uyku hali bünyeye yerleşiyor. 
Sonbaharda yapılacak çok şey arasında benim için yürüyüş de başladı. Hem de kilometreleri ardımızda bıraka bıraka ne kadar çok yürüyoruz. 
Bari yürüyoruz, fotoğraf makinasını yanıma alayım da, enteresan şeyleri çekeyim diye düşündüm. Öncelikle yüksek yüksek tepelerde oturan bizim, yürüyüş parkuru şu aşağıdaki merdivenlerden inerek başlıyor. Ve yan taraftaki evi de nasıl yapmışlarsa yapmışlar, sarmaşık bitkisiyle kaplamışlar. Karşısında Tarihi Asansör var ve manzaraları da ağaçlara bakıyor.

 Veee Mustafa Kemal Sahil Bulvarı... Deniz kenarından yürümek çok şahane oluyor. En azından egzos kokularından çok iyot kokusu çekiyoruz. Denize bakmak da insana iyi gelirmiş ya, geliyor. Eskiden iç tarafta yürüdüğümde, içime fenalık çökerdi. Hiç sevmiyordum ve belki de bu yürüyüşler en fazla 15 gün sürerdi. 

Burada o kadar çok balık tutan var ki. Fakat anlamıyorum Körfez temizlendiyse de buradan balık yiyecek kadar değil. Birazdan aşağıda nedenini görecekseniz. Tamam eskiden Körfezde canlı yoktu, berbat derecede kirliydi ama şimdi de balık yemek de nesi? İnsan sağlığını bu kadar tehlikeye atar mı? Lütfen bana n'apsınlar demeyin. Sonradan öğrendim ki meğerse bu balıkları da zaten onlar yemiyorlarmış. Şu aşağıdaki kara lekeleri görüyor musunuz? Bütün sahil boyunca bunlar var. bu kara lekeler, buradaki amatör balıkçıların yüz karası. 

 İşte gördünüz mü kirliliği? Adeta deniz masmavi! Tabii sadece, pet şişelerin maviliklerinden kaynaklanıyor.

Masmavi temiz denizden aşağıda gördüğünüz balığı tutuyorlar. Mürekkep balığı. Fakat ondan önce bir başka tür mürekkep balığını henüz tutulmuşken gördüm ve tutan balıkçıya bu siyahlıkların o balıklardan mı çıktığını sorduğumda, "evet" cevabını aldım. Bunları yiyor musunuz diye sorduğumdaysa "biz bunları lüks restoranlara satıyoruz. Onlar da kalamarla karıştırıp, kalamar diye millete yediriyorlar" dedi. "Helal olsun" dedim. Ama onun tuttuğu mürekkep balığının rengi "kirli yosun yeşili" gibiydi. Denizden hemen çıktığı için can çekişiyordu ve ona daha fazla bakıp, bi de üstelik fotoğrafını çekmeye içim el vermedi. Eskiden Hatemi kardeşlerden biri, o ağır konuşmasıyla "olta balığını yemeyin, yazık hayvan olta iğnesinden dolayı çok acı çekiyor" diiyordu ve ben de adamın konuşmasından dolayı mıdır nedir, biraz gülüyordum. Daha sonra düşününce adamın ne kadar haklı olduğunu düşündüm. Olta balıkçılığını hele zevk için yapanlara ifrit oluyorum. Zaten et benden mümkün olduğunca uzak olsun, ben yemeyeyim istiyorum. Fakat aylardır yemediğim zaman da insan genetiğimdeki canavarlık su üstüne çıkıyor ve et istiyorum. Offf nereler geldim. Oysa yürüyüş henüz bitmedi. 

Şu güvercinleri görüyor musunuz? Ne güzeller. Hayatta sadece insan canlısı olsaydı, hayat benim için çekilmez olurdu. Son zamanlarda bir ülkenin medeniyetini ölçmenin en basit yolunun, hayvanlar insanlardan kaçmıyorsa bu ülkede iş var abi, diye düşünüyorum. Düşünüyorum da ne olacak? Bu ülkede kedi, köpekler insan görünce deli gibi kaçıyorlar. Medeniyet durumunu bilsen n'olcak, bilmesen n'olcak? Sanki başka ölçü yokmuş, sanki durum ortada değilmiş gibi.

Neyse biz şu karşıki dağlara bakalım. Şu karşıki dağlar var ya orası Balçova dağı. Eskiden orada teleferik vardı. Birkaç kere de çıkmışlığım vardı. Manzarası da çok güzeldir. Belediye orayı daha güzel işleteceğine, zarttt diye kapattı. Biz de şimdi öyle bakıyoruz sadece.

Tam çöplerin içinden balık tutmanın zevki de bir başka oluyor olmalı.:)

Burası da Karşıyaka. Fanatiklerinin plakasını 35/5 olarak tanımladığı yer. Karşıyakalılar kendilerini İzmirli olarak tanımlamazlar. Nerelisin diye sorulduğunda Karşıyakalıyız, Kemeraltı'na gelmek için yola çıksalar, İzmir'e gidiyoruz diye cevap verirler. Ve iflah olmaz bi Göztepespor, Karşıyakaspor rekabeti vardır. 

 Şu karabatağı o kadar çok zor çektim ki. Eleman zıpkın gibi dalıyor ve ağzında balıkla çıkıyor. Balığı da yalamadan yutuyor. Balık kesin kursağında oynayıp duruyordur.:) 

Güzelyalı üstgeçidi ve Güzelyalı iskelesi. Burada o kadar yürüyen var ki, sonunda kendi gezici esnafını üretmiş vaziyette. Yürüyenlere su, oturanlara çekirdek, çocuklara şeker falan satıyorlar. 

Burası da kilometreleri geride bıraktıktan sonra oturup mola verdiğimiz yer. Nerde trak Orda bırak. :) Tabii sonra devam edebilmek için. 

Aşağıda karşıda gördüğünüz yeşil tepe ise, GözTepe. Devamı Hatay semti. Eskiden bu kadar fazla değildi apartmanlar. Mekan, mekan, mekan. Her yer mekan doldu...

İzmir metro; “Lütfen inen yolculara öncelik tanıyın”

İzmir metrosunda şöyle bi durum var: ara duraklarda, kapılar açıldığı an, yolcuların giriş ve çıkışı savaş haline geliyor. Buna neden sürücünün, kapıyı açtığı anla kapadığı an arasındaki sürenin 5 saniye olması olabilir. Bu yüzden de, insanlar kendisini içeriye bi an önce atsam telaşında oluyor. Tabii içeriye girmelerinin mümkün olması için, inen yolculara öncelik verilmesi gerekiyor. Ama bu genelde olmuyor. Hep bi bağrışma, söylenme, en azından hırr bırrrlayarak inmenize neden oluyor.

En sonunda metro yetkilileri, “lütfen inen yolculara öncelik tanıyın” özlü sözünü, her kapı açılışında anons ettirmeye başladı da, bir nebze olsun, yarım milim medenileştik mi? Hayır, hayır, hayırrrrrrr!

Adamlar, kadınlar, yaşlılar, gençler gene hurraaaa içeriye, Orta Asya savaşçıları gibi dirsekleriyle, omuzlarıyla inen yolcuya patlata ede içeri giriyor. Ve bu da inen yolcuyu sinir ediyor. Vagona savaşarak girme azminde olan yolcu, sözüm sana; on bilemedin on beş dakka sonra sen de inen yolcu olacaksın. Sana da aynısı yapılacak. O zaman da biraz önce yaptığın hareketi, insanları kınıyarak, yapmayın, durun, hopp çıkalım önce diye höyküre höyküre bağırcaksın. Evet biliyorum, herkesden çok sen bağırcaksın. Hayır anlamadığım zaten yolculuk çok kısa sürüyor ve vagonların içi klimalı. Son durakta insen bile, mutlaka ara durakta yolcu iniyor ve gene oturma şansın oluyor.

Dün akşamüstü şöyle bir olay gerçekleşti. Konaktan Bornova'ya gitmek üzere vagona girmek için, vagondakilerin çıkışını beklerken 60 yaşlarında bir çift, milletin üstüne üstüne nasıl bodoslama giriyor, görseniz yayından fırlamış ok sanırsınız. Adamları eziyor resmen. O karı koca kadar azılısı yoktu binenlerin içinde. En sonunda 30 yaşlarında efendi bir adam, “bir bekleyin beyefendi, herkes çıksın, çıkmalarını bekleyin ki, girelim, milletin üstüne üstüne de gidilmez ki” diye ikaz edince, hem suçlu hem güçlü kadrosundan olan adam, ikaz eden gence, yüzünü ekşitip, kaşlarını çatarak “suussss, terbiyesizzzzz, sen nasıl konuşuyorsun kendinden 30 yaş büyük insanla” diye cevap vermesin mi? Sanki karşısındaki beş yaşında bir oğlan çocuğu, onun da bu oğlan çocuğunu azarlama yetkisi var. Hayır bu adamın derdi, oturcak yer bulmanın ötesinde, ters yönde gitmemek için, milleti ezme azmindeydi. Fakat o genç adam, yaptığı terbiyesizliği yüzüne tokat gibi patlatınca, adam rezil olduğunu hissedince, zeytinyağ ve su devreye girdi, adam bu durumda zeytinyağ oldu.

Durun şimdi, genç adam; “ben terbiyeliyim efendim.” gerçekten de adam terbiyeliydi. Aslı terbiyesizin kim olduğu da böylelikle onaylanmış oldu.

Bu suçlu ve güçlü kadrosundan olan adam, yaşlı diye kendisine saygı gösterilmesini istiyor. Sen başkasına saygı göstermezsen, diğer kişiler sana niye saygı göstersin ki? Yıllar senin gençliğinde var olan terbiyesizliğini, küstahlığa evirmişse, kimseden saygı bekleme.

Var öyle insanlar. Kendilerine her daim saygı gösterilmesini isteyenler.

Herşey karşılıklı. Özellikle şu saygı dediğimiz olgu! Kimseyi sevmek zorunda değiliz, içimizden gelirse sever, gelmezse sevmeyiz. Ama kişiyi sevmesek bile, kişisel haklarına saygı duymak zorundayız.

Kimse gençliğinin, yaşlılığının, kadın olmanın, erkek olmanın ona bir takım haklar verdiğini düşünmesin.

En azından bunu bilsin, yaşlılık, gençlik, güzellik, çirkinlik, bi çok olgu; bizim kimliğimizi oluşurmadığı gibi, başkalarından üstün ya da aşağıda olduğumuz hakkını vermez.

Güzelyalı'da sarı saatler

Dün O kadar güzel bir hava vardı ki, anlatamam. Aslında sıkı bir klasik bir edebiyatçı olup süslü betimlemelerle anlatmak isterdim. Ama betimlemeler yerine size yaşamı anlatmak istiyorum. Yaşamdan içime sinenleri, bana verdiği coşkuyu anlatmak istiyorum. Kesin olarak inanıyorum ki; bahar ve yaz insanıyım. Sarı tutkuyla sevdiğim bir renk. (Her ne kadar deliliğin rengi olsa da) Oksitinden okrasına kadar. Sarı güneşin rengi, hayatın rengi. Güneş olmayınca soluyorum resmen. Dün de güneş o kadar güzel ısıtıyordu ki… Saatler ileri alınmış ve kış ayları boyunca yetmeyen zamanlar, şimdi geniş zamanlar oldu birden. Bu geniş zamanlarda neler yaptım? Ooo da oooo, neler neler yaptım. Size yaptığım ev işini, bilgisayar başı işlerini, alışverişi anlatmayacağım. Anlatmayacağım derken aslında size bunlar için vakit harcadığımı da anlatıyorum aslında. Pe pe pe peeee. Bütün bu işlerden sonra kendimi sokaklara vurdum. Eski ismi Kokaryalı, şimdiki ismi Güzelyalı olan güzergâhıma doğru yol almadan önce, elime de zamanla kaprisli bi insana dönüşen fotoğraf makinamı aldım. Fotoğraf makinem kaprisli çünkü zaman içinde, keyfine göre davranır oldu. Canı isterse açılıyor, canı istemezse açılmıyor. Açıldığı zamanlarda fotoğraf çekebildim. Size bu Güzelyalı var ya, ne şahane bi yerdir edebiyatı yapmayacağım. Zira pek de öyle değildir. Sağlı sollu apartmanların ortasında dar bir cadde vardır ve insan orada bunalır doğrusu. Onun için sahilden yürümek her zaman için çok iyidir. Orada gökyüzüne, bulutlara, denize özgürce bakabilirsiniz. Ayrıca apartman duvarlarında sprey boyalarla fanatiklerin yazdığı “inadına Göztepe” “1925” yazılarını okuyup sokak kültürünün hoşluklarından nasiplenirsiniz. Köprü durağının oralarda bi numara yoktur. Bana oralar sevimsiz gelir. Ta ki Göztepe eczanesinin oraya kadar. Oradan sonra hayat başlar. Her daim lokma döktüren bi hayırsever vardır mutlaka. Yine vardı. Hemen kuyruğa girip, şerbetsiz tarafından lokmamı aldım. Amannn ne de güzel yapmışlar, çıtır çıtır, hem de sıcacık… Sıcak ve çıtır oluşumları yerken, anılarım canlandı birden. Troleybüslerle ağır aksak işe gitmelerim, her viraj dönerken troleybüsün boynuzlarını düşmesi, yağmurlu havalarda elektrik çarpması ile saçlarımın cızırdaması, yine elektriklerin kesilmesi sonucu troleybüsün yolda kalması ve sonucunda kel müdür ile papaz olmalarım… İsmi Güzelyalı ama “yalı” sadece Vali Konağının yanında var. O da pek ahım şahım bi yalı değil. İstanbul’daki Boğazdaki yalıların yanında müştemilat gibi kalıyor. Aslında bir güzel yalı var ama o kadar perperişan bir haldeki, onun o haldeki fotoğrafını çekmeye içim dayanmıyor. Yalının kayıkhanesi, üstünde kameriyesi her şeyi varda, aynı zamanda mirasçıları da çok var herhalde. Aslında böyle yerlerin mutlaka yapılmasını şart koşan bir yasa olması gerekir diye düşünüyorum. Ama düşünmesi gerekenler düşünmüyor galiba, diye de düşünüyorum. Ben böyle düşünürken Güzelyalı’nın en şahane ve keyif yeri olan Sanita, Tuana Kafe, Göztepe’n Kafe, Elhamra kafelerin oraya kadar geldim. Seyyar kitapçıya baktım. Sarı kapaklı bir kitap aldım!!! Kitabı, kapak rengine bakarak almıyorum. Sadece okumak istediğim kitap sarı kapaklı çıktı. İyi! İnci Aral – Safran Sarı! Allahın n’oluyo böyle? Kitabımı alıp, kafeye oturdum, güzel bi de çay söyledim. Çayımı fırtlatarak, kitabımı okudum. İnanılmaz huzurlu saatler geçirdim. Dönüşte yine fotoğraf çekmek istedim, ama yine kapris yaptı. Pis!!!

İzmir 1. Boyoz Festivali

Hadi bakalım boyoza gel. “Boyoz da Boyoz, Boyoz da Boyoz” deyip, şimdiye kadar hakkını vermemek ayıp oluyordu. Bi sahip çıksanıza. Nerde bu belediye? N'aparsın sen? Şimdi burdan Boyoz Festivalinin bir-incisini duyurmak da ayıp amaa, hadi buna da şükür diyozzz.
Oysa evrenseli, yerelde yakalıyacaksın. Tamam mı?
Denilen odur ki, bu boyoz denen yağlı poğaça, İspanyol Yahudilerinden İzmir'e miras kalmıştır. Bak ne güzel işte. Çok renklilik herkese artı değer katıyor. Bizlerden başkasına, başka milletlerden bizim kültüre aktarım.
Tamam tamam önce, bir-incisi düzenlenecek olan Boyoz Festivalinin yerini ve zamanını söyliyeyim.
Alsancak Vapur İskelesi önü, 6 Mayıs saat 11. de başayacak. On bin boyoz, beş bin yumurta, çay, gazete, müzik ile açık hava kent kahvaltısı yapılacak. Ayrıca stand up gössterileri, boyoz yeme yarışması falan da yapılacakmış.
Festival kurumsal kuruluşlarla desteklenen ilk eğlence festivali olma özelliğini taşıyO..
Hazır boyoz festivalini duyuruyorum; madem tarihçesini de yazayım da bi katkım olsun.
Boyozu İzmir mutfağına 1492 sonrasında İspanya'dan kovularak İzmir'e yerleşen Seferad Yahudi toplumu kazandırmış. Evet duyumlarım doğruymuş.:)
İspanyol kültürünün uzantıları olan Arjantin, Şili, Peru, Meksika gibi özellikle Seferad kökenli toplumlarda da, peynirli ve ıspanaklı türleri sıklıkla hazırlanmaktaymış. Valla ıspanaglısını öneririm, en güzeli o oluyor. Tabii bu boyoz denen naneyi, sıcakken yiyeceksiniz, soğuyunca kayış yiyormuş gibi bi his oluyor bünyenizde.
İsmi de bi hoş di mi? Ben İzmir'e taşındığımız ilk günlerde “boyoooozzzz boyoooozzzzz” diye bağıranları duyunca n'oluyo la, bu da ne böyle” demiştim. İsmi çok komik gelmişti. Meğerse İspanyolca “bollos” (bohçalardan) türemiş. Kat kat olduğu için.
İzmir'de de en meşhuru Avram Usta yaparmış. Öyle ki öldükten sonra bile Avram Usta'nın boyozu diye satılmaya devam edilmiş. Avram Usta'nın geleneğini ise devam ettiren Alsancak Dostlar Fırını'nın sahibi olan ustalar yaşatıyorlar. Çalışırken arada bi alırdım. Pek müdavimi değildim. Şişko bi arkadaş vardı, her sabah dört boyoz, iki de fırında pişmiş yumurtasını alıyordu.Yumurtaları da fırında piştiği için rengi yeşilimtrak oluyor.
Şimdi burada size bunun tarifini verecek değilim. Tavsiyem sakın netten bi yerlerden; “ahaa buldum tarifini, n'olcak ben de yaparım, amannn elim bi marifetlidir, bi marifetlidir, her şeyi yaparım” demeyin. Şimdi evde yapılacak yiyecek var, yapılmayacak şeyler var. Bu boyoz da evde yapılamayacak yiyeceklerden biridir.
Çıkın bi sabah ya da akşamüzeri, oturun afiyetle yiyin.
Tamam mı?
Bu anlattıklarım da benden size bi kamu hizmeti olsun.... 
Tamam mı?

Dün Kemeraltı'nda

Önce yağmur, ardından soğuk, hem de çok soğuk olunca dışarı çıkma zamanlarımız da kısıtlandı haliyle. Dün güneşi görünce, at kendini Kemeraltı'na dedik, Nesli'yle.Tabii fotoğraf makinasını almak da şarttı. Aslında Kemeraltı'ndan baharat ve örgü yünü dışında alınacak bişey yoktu. Maksat gözler ve gönül renklensin. Şimdi bu Kemeraltı'na giriş sanırım çoğu İzmirliler için Ali Galip ile oluyordur. 1901 yılında kurulmuş. Kolay mı yıllarca aynı mekanın işletmeciliğini yapmak. Hele Türkiye gibi kriz zamanları bol bi ülkede yaşıyorsanız. Biz çoğu zaman onun önünden transit geçiş yapmayız. Yazın karadutlu dondurması, kışın da kendi yaptıkları bademli çukulatası. Nefissss.. 

İşte Kemeraltı'nın geleneksel görüntüsü. Bu kez haftaiçi olmasına rağmen, biraz kalabalıktı.Sanıyorum dışarıya çıkan çoğu kişi evde sıkıntıdan hafakan basmışlardandı. Bizim gibi.

Burda da ünlü markaların çakmalarının satıldığı duvarlar. Daha bunların sarı sarı metalli çakma çantacıları falan var. Bu çakma sanayileşmiş durumda. Biutuful filmini izledikten sonra bu çakma işinin iç yüzünü gördüm. İnsanların nasıl sömürüldüğünü. 

Alışverişin ortasında darbuka, klarnet sesleri gelir Kemeraltı'nda. ben bunlar burda boş bedavaya ne çalıp duruyorlar diye düşünürken, bi gün anladım ki, düğün için alışverişe gelenler, bu müzisyenleri düğün ya da kına gecelerine çağırıyorlar. Yani tanıtım işleri işte. Bi de üç beş te olsa günlük nafaka çıkarıyorlar. Güzel ve değişik oluyor. 

İzmir'in en eski ve en tarihi camisi Hisar camii. henüz içinbe girmedim ama güzel. Tabii İstanbul'daki camilerle elbette kıyaslanmaz. 

Meşhur şifalı Manisa Mesir macununu satanlar bu tür folklorik kıyafetleri giyip öyle satıyorlar. Onun fotoğrafını çektiğimi anladığında poz vermiş. kendisi burda yeni sanıyorum. Çok uzun boylu bir satıcı vardı, epey zamandır o satıyordu. Gene satıyor ama böyle yeni esnafa destek vermek de, iyi olur düşüncesindeyim. Mesir macunu bi ton çeşitli baharattan yapılan bi macun. Gerçekten de gribe falan iyi geliyor. Tadı da çok güzel.

Hisar camiinin yanındaki şadırvanın etrafındaki çiçekçiler. Çok renkli. O kadar çok çiçek çeşidi var ki. ben burayı Eminönü'ndeki çiçek pazarına benzetiyorum. Tabii oranın minyatürü gibi. Biz de balkona çuha çiçekleri aldık. Bugün ektim ve balkona birden bahar gelmiş gibi oldu.

Hisar camiinin önündeki, tesbih, Kuran-ı Kerim, ve dua kitapları satan esnafı. Tesbihlerin renkleri çok güzel.

Kemeraltı'ndan giriş yapıp da, Hisar camiinin yanındaki şadırvanın ordaki kahveye kadar geldiyseniz, bi demli çay içmeden giderseniz, buranın hakkını vermezsizin arkadaşım. Oturduğunuz anda, "vayyy amma yorulmuşuz" der ve torbaları haşır haşır karıştırıp, aldıklarınıza bakmaya, renki ambalajlı mesir macunlarının fotoğrafını da çekersiniz. Şekil 1-aşağıdaki gibi.

İşte bizim Mısır çarşısı'nı andıran Kızlarağası Hanı. Buranın iç avlusu, çayhanesi ve yukarda da kuyumcu tamircileri, antikacılar v.s. var. Burdan da renklere bakarak geçmek, baya gozel çok goozell oluyor.

Tuhafiyecilerde ne ararsanız var. Aramadıklarınız da var bence.

Bak ordan sola dön, döndün mü? Heee işte burda şekerciler var. Sakın burdan bi çocukla geçeyim deme. hemen dalar dükkanlara. benim en sevdiğim şekerlerse üstü susamlı kandil şekerleri. Ama almadım tabii. 

Asıl baharatçımız. Burası da bilmem kaç yılından beri var. Çok yıllık yani. Eskiden döşemeleri geniş geniş tahtadandı. Sonra kendilerini yenilediler. Yenilediler de çok iyi ettiler. Sinir oldum. Bereket baharat çokluğundan dekarasyon çok gözükmüyor. Bin bir çeşit baharat var. Minare tozu arıyorsanız gelin alın. Var-mışşş. Her bi şey var işte. 
Reklamlar bitti. Çok yoruldum artık metroya binip, eve gelmenin zamanıdır. Daha fazla fotoğraf çekemem.