Brüksel’e gurme seyahatim

Yemek yemeyi çok sevdiğim için yıllar içinde damak tadım oldukça gelişti. Bunun sonucunda gurme oldum diyebilirim.

Rahatlıkla diyebilirim.  O kadar ki  Belçika’da düzenlenen “Geleneksel Füzyon Mutfağı Toplantısından” bu sene davet aldım.

Bu daveti almam geçen aya, yani Nisan ayına rastlar. Ne hoş bir tesadüf ki, doğum günümü de AB nin kalbinde, belki bir enginarın kalbinin tadına bakarken kutlayacaktım.

Uçak bileti, otel rezervasyonu işlemlerini halletmeden önce, kendime şık ve sade bir kıyafet edindim. Ne özenilmiş gibi ne de özenilmemiş gibi…

Bakın şimdi, bu iki arada kalınmışlık durumu bana yaşlı bir kadını anımsattı birden. “Kahven nasıl ossun, Tosun teyze” deyince, “ne şekersiz, ne şekerli” demişti. Evet Tosun teyze biraz ikircikliydi, hiç birşeye tam karar veremiyordu.

Sizler bilmezsiniz füzyon mutfağı da böyledir işte…

Ne pişmiş, ne pişmemiş,  tabakta ne var, ne de yok kıvamındadır yemekler. Daha çok yemeğin ana teması “yok” tur.

Rahat bir yolculuktan sonra Brüksel’e indim. Otele yerleştim ve füzyon mutfağından otlanacağımız restorana gittim. Restoran bir gökdelenin 16. Katındaydı. Aksi gibi hava oldukça yağmurlu ve gök gürültülüydü. Üstüm başım ıslanacak diye ödüm koptu. O yüzden taksiyle gittim.

Restorana çıktığımda çok aşırı rafine bir salonla karşılaştım. Çeşitli ülkelerden füzyon mutfağı gurmeleri karşılaştık. Kendi aramızda güldük eğlendik. Püsküvet yemedik, çünkü karnımızı püsküvütle şişirmek istemiyorduk.

Restoranın ana dekorasyon  rengi beyazdı. Bembeyaz masaya oturduk. Masayı böyle beyaz yapıyorlar ki, “şık yemekler” daha çok ortaya çıksın.

Dışarıda şimşek deli gibi çakmaya başladı. O arada dünyaca ünlü şefler sunuma başladı. Allahım nasıl şık yemekler onlar öyle, üzerinize afiyet. Bir minik yiyeceğin üzerinde, büyükten küçüğe doğru minik damlacıklar vardı. Ne yediğimi anlayamadım inanın.

Çünkü çok gökgürültüsü vardı. Korkudan, içimden Allahım ne işim var benim burada, neredeyim, kimim, nereden geldim nereye gidiyorum diye sorgulamaya başladım. Baktım o arada yemekler yenmiş, nefissss bulunmuş herkes ünlü şefleri alkışlama aşamasına geçmiş. Ben de bozuntuya vermedim ve hemen alkışlamaya başladım.

Oysa karnım deli gibi açtı. Buraya gelmeden once “elleri titrek, çatal bıçağı bi sağ eline, bi sol eline attıran “when I was Italy”  demekten başka bişi bilmeyen, kuru fasulye yedi diye, gözleri oynayan, kuzu eti diye gözleri dönen, yumruğunu sıkıp sıkıp, karşısındakine ayıp işaretler yapıyor gibi duran adama hıhhh diyordum.

Neyse geçelim bu adamı. Sonra bir yemek daha geldi. Bu yemek çiğ tanelenmiş mısırların üzerine konmuş, şaraba yatırılmış patates ve domates kurusundan oluşuyordu. Çok nefisti. Mısırın (darı demiyorum çünkü insan darı derken çok aşırı çirkinleşiyor, siz de demeyin lütfen)   çiğ mısırın üzerine konması ise tamamen renk uyumu açısındandı. Unuttum, bu yemeği yemeden önce şefler, tabaklarımıza oksijen sıktı. Böylece daha yemek canlı görünüyordu.

Tatlıdan önceki son yemeğimiz, 63 derecede pişmiş yumurtaydı. Bu neden 63 derecede pişiyor? Neden 65 derecede değil? Çünkü kıvamı öyle oluyor. Çünkü tabağa düştüğü sırada yumurtanın sarısı değil, önce akı düşüyor. Bu biz gurmeler için dayanılmaz bir manzara. Sırf bu gösteri anı için bile Brüksel’e gelinir. Yumurtanın tadı mı? Nasıl anlatayım, nasıl bilmem ki? Bu konuda, şu anda Tanzimat Edebiyatının süslü betimlemelerini kullanan, en ünlü edebiyatçısı olmak isterdim.

Biz her yemeği yedikten sonra, ünlü aşçılarımızı alkışladık. Onların ise ağzı kulaklarındaydı.

Yemeğin sonuna doğru gök gürültüsü kesildi.  Ben dahil bütün gurmeler ayrılmak istemiyormuş gibi duruyorduk.

Ama ayrıldık. Dışarı çıktığımda hava açmıştı. Güneş yoktu ama en azından yağmur yağmıyordu, hele hele gök gürültüsü hiç yoktu.

Hemen oradan bir markete gittim. Battal boy patates cipsi, kola ve koca bi bitter çikolata aldım.

Elimde patates cipsi bi yandan yiyip, bi yandan etrafı süzerek şehri dolaştım.

Güzel bi gurme seyahatiydı.

Duyarsızlara empati dersleri olmalı

                                Bu fotoğrafı facede gördüm. Kahretsin.

                                         

Orhan Pamuk'un İstanbul isimli “hatırlarını ve şehri” anlattığı kitapta, 16. yüzyılda bir belediye başkanının, adamın birinin sırtına hatırı sayılır bi yük yükleyip, bir ağaca bağladığından bahsediyor.

İçimden neden ki, diye sorduğumda,  at arabasıyla yük taşımacılığı yapan adamın, sırtında yüküyle hayvanı bir ağaca bağlayıp, kendisinin de karşıdaki bir kahveye gidip kumar oynamasının neden olduğunu yazıyor.

İçimden “ohhhh iyi yapmış” dedim. Ruhuna methiyeler ekledim o belediye başkanının.

Bir ağaca, atı yüküyle bağlayıp, kendisi kumar oynuyorsa bu adamda empati duygusu gelişmemiştir. Bu duygunun eskaza gelip yerleşeceği de yok. Belli ki hödüğün teki. En iyisi duyguyu içine sokuvermek.

Evet bu kısasa kısa değil, empati duygusu verme çalışmasıdır.

Şimdi sabah sabah da bi manyak adamın deli gibi içtikten sonra, bi ağaca toslamış. Bunda iyi taraf kimseye bir şey olmaması. Kötü taraf ise ağacın gördüğü zarar. Yahu bakar mısınız, bu körkütük adama da bir şey olmamış. Bugün trafik canavarı dediğimiz herifler, içerler içerler, kendilerinden başka herkese zarar verirler. Kiminin ölümüne, kiminin yaralanmasına neden olur.

Madem içiyorsun iç, zıbar sonra da. Ne bok yemeye araba kullanıyorsun.

Sallandırcaksın Taksim Meydanı'nda demeyeceğim. Bascaksın 1.500 tl ceza, bak içtikten sonra araba kullanıyor mu?

Herkes her istediğini yapıyor. “Mala geleceğine, cana gelsin” deyimi ilke edinildiğinden (hayır deyimi yanlış yazmadım) hareket serbestisi olan bi ülkede yaşıyoruz.

Bu sorumsuzluğu yapan hiç ceza almıyor, sorumsuzluğun bedelini ödeyen ödediğiyle kalıyor.

Bu böyleyken böyle olduğundan, hayvana hiç bir şekilde önem verilmediği gibi, kimileri bu olanlara ebleh ebleh “ehe ehe ehe” diye gülüyor.

ASM ==> Açılımını yüksek sesle yapabilirsiniz.

Not:
Merhaba

Baharın gelmesiyle birlikte, Konak Meydanında Bahri Baba metro çıkışında, semt pazarlarında ve okul önlerinde civciv satışı yapılıyor. Bu konuyla ilgili bir zabıta görevlisini uyardığımda bana cevabı "alaylı şekilde gülümsemek" oldu! Üstelik onlarca zabıta memurları sadece Konak Meydanı girişinde öbekleşmiş kıraathane havasındalar. Hiç bir şekilde denetim göremiyorum. Pet shop larda hayvanların tuvalet ihtiyacı oluşmasın diye, yemek ve su vermeden daracık kafeslere kapatılarak eziyet ediliyor. Biliyorsunuzdur; geçtiğimiz günlerde İstanbul Kadıköy Belediyesi bu konuyla ilgili denetim yaptı ve usule aykırı satış yapan pet shop lardan hayvanları topladı.  İzmir'de civcivlerin bu şekilde satışı ve canlı hayvan satışı yapılan yerlere hiç bir denetim yapılmayacak mı? Lütfen bu konuyla ilgili belediyenizin duyarlılığını rica ediyorum. 

Bu notu da Konak Belediye Bşk. Hakan Tartan'ın sayfasına mesaj olarak gönderdim. Bakalım sonuç ne olacak?

Polis Okullarına Acilen “İleri Ceviz Kırma Tekniği” Dersi Eklensin

Dün yolum kuruyemişçiye düştü. Düştü derken, tesadüf eseri demek istemiyorum. Özgür irademle gittim.

Önümdeki müşterilerin işinin bitmesini beklerken, kuruyemiş denen güzellikleri gördüm. Gözlerim sıkı bir eleştirmen gibi hepsini taradı. En güzel ve en faydalı kuruyemişin ceviz olduğuna karar verdim.

Aynı zamanda da şeklen ne kadar da ilginç bir oluşum olduğuna. Başka bir meyve var mıdır ki; insan beynine benzesin.

Sonbaharda kabuklu taze ceviz yemeye bayılırım. Gelin görün ki; sonbahar mevsimi aynı zamanda nar mevsimi de olduğundan cevizle birlik olup ellerimi kapkara yaparlar. Ben de “amannn olursa olsun, ne yapayım?” der, aldırmam.

Şimdi size ceviz kırma teknikleri hakkında brifing vermek istiyorum. Burada asıl önemli olan, cevizin kabuğunu orantılı güçle kırıp, içindekine sağ salim kavuşmaktır.

Onun için bu kırma işlemini asabiyetten uzak, huzurlu bir günde yapmalısınız. Zira cevize öyle “baammm” diye vurduğunuz anda cevizin yağını çıkarıp, meyvesini kabuklara yapıştırırsınız. Bu ise daha da sinirlenmenize sebep olur.

Neyse ki ceviz kırma aleti almıştım geçtiğimiz yıllarda. Ama onda da gücün orantısız olmayacak. Her işte orantısız güçten fazlasıyla sakınırım. Hep onu derim; orantılı güç her şeye faydalıdır, diye!

Neyse gelelim ceviz kırma meselesine. Niçin bunun üzerinde bu kadar duruyorum: Çok basit; güzelim meyveyi heder etmemek için.

Aslında bu ceviz kırma hadisesinde erkek cinsinin daha başarılı olacağını düşünüyorum. Zira erkek kadından fiziksel olarak –bakın fiziksel olarak diyorum- daha üst konumda olduğu için, evrimleşme süresince gücünü de kontrol etmeyi öğrenmiş, zaman içinde gücünü kontrollü ve dengeli kullanır olmuştur. Bunun tersi durumlarda, cevizi kontrolsüz kıran erkeğin henüz evrimleşemediğini ama evrimleşme süreci içersinde olduğunu anlayabiliriz. Allahtan ümit kesilmezmiş!

Kadınsa fiziksel güçten ziyade, aklıyla hareket ettiği için gücünü kontrol edemez. Ya gereğinden fazla güç harcar ya da gereğinden az. Bu da cevizin meyvesine ulaşırken kadının stres yaşamasına neden olur.

Cevizin ideal ölçülerde iki parça halinde çıkması gerekirken, küçük küçük ufalanarak çıkar. Bu durum kadında asla umutsuzluk yaratmadığı gibi aklını hemen devreye sokarak, şahane bir oluşum olan “cevizli tarator” tarifini yaratıp afiyetle yer ve aile efradına ve misafirlerine gururla sunar. Tarifi merak ediyorsanız bknz. Sonsuz bilgi kaynağı = internet.

Yine yine yeniden tekrarlıyorum kadın aklıyla hareket eder, erkekse nihayet evrimleşme sürecinden geçtiği kontrollü gücüyle. En azından biz böyle olanları makbuldür, diyoruz.

Son günlerde polisin yaşattığı kontrolsüz güç olayı var ki; fecaat bir şey. Protestocu öğrenciler dertop edilip , biber gazı sıkıldı. İnanın televizyonda izlemek bile içime hafakan ruhu çökmesine sebep oldu. Bu kadar da kontrolsüz güç olmaz ki.

Düşününce insana şaka gibi geliyor. …. ama değil.

Gerçeğin daniskası.

Acaba, polis teşkilatına girerken, pratik olarak ceviz kırma sınavı yapılsa nasıl olur? Yine düşününce kendimi tebrik edip, süper olur diyorum. Cevizin meyvesini iki parça halinde çıkaran polis adaylarının kontrollü ve dengeli güç kullanacağını düşünüp, yüreğim ferahlıyor vallahi.

Sonra da polis akademilerinde uygulamalı olarak “ileri ceviz kırma teknikleri” dersi verilmeye devam edilmeli, diyorum, kontrollü ve orantılı güç kullanımı bağlamında.

Son bi not: Ceviz gerçekten de çok faydalıdır. Kolesterol falan düşürür. Daha ne faydaları var diye sormayın bana; ukalaca sonsuz bilgi kaynağına bknz, ulşnz diyorum da başka bir şey demiyorum.

Geeellll aaabbla geelllll, çoccuğuna oynamalık civvvciivvvv

Dün akşamüzeri Konak Meydanı'ndaydım. Bunda olağanüstü bir şey yok diyebilirsiniz.
Hayır, var. Normal görünen, olağanüstü bir durum var. Belediyemiz sayesinde kendimi bir anda Hindistan'a gitmiş gibi hissettim. Şimdi nerden baksan bir dünya yol parası vereceksin, sonra oteli ıvırı zıvırı var. İçimden teşekkür ettim, belediyeye...
Konak'ta, metronun Bahri Baba çıkışında karton kutu içinde üstü üste civcivler satılıyordu.
Ay ne güzel, ne güzel. 
Girişimci ruhlu kişiler çocukları düşünmüş, tanesi 1 tl den boyasız, organik civciv satıyorlar.
Düşünceli anneler de, "hadi bakiim çocummm, seç hangisini istersen" diye, çocuğuna uygun hayvan alıyordu.
İstediği kadar mıncıklasın, kanadını, tüyünü koparsın. N'apcak artık fedakar kadın, yerdeki pislikleri bir noktaya kadar silecek.
Eee fadakarlık da bir yere kadar. Çocuk bütün sadist eğilimlerini civciv üzerinden gerçekleştirdekten sonra, civciv sağ kalırsa, yeterince büyüdükten sonra sokağa salarlar.
Belki de yabancılık çekmesin diye, Konak Meydanı'na sokak köpeklerinin yanına bırakıverirler.
Bu aşamada çocuğun psikolojisi ne olur? Bir canlıya karşı empati geliştirmesini bekleyebilir misiniz?
Sokak köpekleri için bir şey söylemek istemiyorum. Belediyelerin onları kaldırmaları demek, ne demek? Uyutulmaları demek.
Pet shoplardan obje olarak alınan kedi köpeklerden sonra, her bahar bu civciv satışı tekrarlanıyor.
Bunu sadece bizim belediye için söylemiyorum. Bütün şehirlerde uygulanıyor.
Evet, uygulanıyor ama bunun denetçisi kim? Zabıta değil mi? 
Denetimsizlik o kadar had safhada ki, nete "zabıta ne iş yapar?" diye girdiğimde, nasıl zabıta olursunuz gibi yazılar çıktı.
Bu renkli civcivlerse Gaziantep'te satılıyormuş. Kesinlikle boyama değilmiş. "Asrın mucidi" yumurtalara boya enjekte edip, civcivlerin yumurtadan böyle çıkmalarını sağlıyormuş.
Bu ülkede hayvan hakları diye bir şey yok arkadaşım. Bazen bana da diyorlar ki, insan hakları var mı?
Hayvan hakları gerçekleşmiş olsa, insan hakları çoktan gerçekleşmiş olurdu.
Sonra bir de tuttururlar, "biz AB ye 1950 yılında başvurduk" Letonya'yı bile aldılar da, bizi hâlâ almadılar. (Letonya bizden çok düşük bir ülke. Hemen burnunuzu kıvırın.)
Acaba ne zannediyor ki; banka kuyruğuna girmiş emekli adam mı? "De getsene sen lan, sıranın sonundaydın, seni içeri alıyorlar ben giremiyorum, banane sıra benim, sıra benim."
Almasınlar zaten, almasınlar. Hangi şartta, hangi insan hakkında, hangi hayvan hakkında bizi alacaklar ki? 
Bütün siyasi parti yöneticileri, fikirde ayrı, yönetimde aynıysa, canlıya beş para değer vermiyorsa, her şeyi şekilden ibaret yapıyorsa, girmeyelim arkadaş.
Hakkımız yok.

Yüreğim midemde

İnsanın midesi ile kalbi arasında çok sıkı bir bağ var.
Artık, ya da hep öyleydi de, ben yeni fark ettim ki; bazı insanları, söylediklerini, söylemediklerini, duruşlarını, yaptıklarını, riyakarlıklarını, samimiyetsizliklerini, küçük hesap peşinde koşmalarını, sadistliklerini, hamlıklarını,  faşistliklerini, pisliklerini, aşırı temizliklerini, yalakalıklarını, onursuzluklarını, ahlak kumkumalarını, yargıçları, zangoçları, aşk satanları, aşk alanları, ve bir yığın insanı, söylediklerini değil de, satır aralarını okumaya başladığım günden beri, kalbim sızlamıyor. 
Sadece midem bulanıyor, buruluyor, eziliyor, ekşiyor.
Sadece yoğun bir bulantıdan başka hiç bir şey hissetmiyorum.
Sanırım kalbim paraşüt takıp, gizlice mideme yumuşak iniş yaptı. Şimdi iki organım paralel hizmet ediyorlar beynime.

At eti,kürk ve elma

Belli bir yaştan sonra insanlar et yemesin. Bunu, etin insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkinin bana verdiği yetkiye dayanarak yazıyorum.

Et insanlarda ancak çocuk yaştayken yararlı ve yenmesi gerekiyor. Ondan sonrası gelsin kalp damar, kanser ve bilumum hastalıklar.

Eğer evinizde gerçekten severek bir hayvan (arkadaşla yaşıyorsanız) hayvanları tabağınızdan o kadar uzaklaştırıyorsunuz ki. Hele bir tavuğu bütün olarak elinize almak ne kadar zorlaşıyor bir bilseniz.

Ben bu uzaklıktan kendi adıma çok memnunum.

Onların tarımsal alanlarda değil de, sanayi ürünü gibi fabrikalarda beslenip büyütülmesi ve kesim süreçlerini düşündüğümde, kalbim kıyma makinasına atılıyor resmen.

Şimdi bütün Avrupa’yı at eti skandalı sarmış vaziyette. Nestle, Burger Kıng... Geçen hafta Almanya’da bir yetkili zarzavat, at etinin besleyici değerinin çok yüksek olduğunu, bu etlerin yakılmamasını, fakir halka yedirilmesini söyledi. Kibir hastalığına tutulmuş zavallı.

Fakat ilginç olan şu ki, restoranlarda at eti çok rağbet görüyormuş. Oysa at eti sadece Orta Asya ülkelerinde yasal olarak satışta. Bu da çok ilginç. İnsanlar gerçekten de alışkanlıkla sürdürüyor yaşamlarını. Korkum at etinin, bütün dünya tarafından benimsenip, süreklilik haline gelmesi.

Türkiye’de biliyoruz ki, her zaman at, eşek ve hatta kedi eti yediriliyor. Bunu anlamak çok zor değil. Bir büfede döner dürümü 3.5 tl ye görüyorsanız, bunun ne eti olduğu hakkında fazla kafa yormanıza gerek yok. Bununla birlikte pahalı restoranlarda da yemek de mümkün. Onların saf dana eti olduğunu söylemek ne mümkün. Tabii bunu biz bu yöntemi kendimiz uyguluyoruz.

Bunu uygulaması gereken belediyeler, parklara, orta refüjlere menekşe ekmekten bitap düştüğü için bu tür kontrolleri gereği gibi yapmıyor.

Şimdi aklıma gelen bir konu da şu kuzu etine düşkünlük manyaklığı. Nasıl bir bokboğazlılık böyle. Valla insanın bu dünyanın en vahşi canlısı olduğuna kesinlikle kanaat getirdim. Sırf keyif için salyangoz yer, canlı canlı istakozları kaynar suya atıp, salyalarını akıta akıta yer, bilumum böcek, köpek eti yer ve bende onlara boşan da semerini ye derim.

Şimdi ıkea Türkiye'nin köftelerinde de at eti çıktı. Üstelik fiyatlar da baya bi yerinde. Her nasılsa Ikea bu durumdan habersizmiş. Onlar da buranın kurallarını hemen benimsemişler. Kim bilecek? Et alımını biz mi yapıyoruz?

Bu at eti, dünyada ve Türkiye’de tarımsal arazilerde hayvancılık yapılmamasından mı, köylerin boşalıp büyük şehirlere göç etmesinden mi, yoksa ekonomik krizden mi kaynaklanıyor? Bilmiyorum. 

Zeytin… barışı simgelediği gibi yağı ve ondan elde edilen sabunu temizliği ve medeniyet. Ama nedense bizde şöyle gıcık bir türkü var. "Zeytinyağlı yiyemem aman basma da fistan giyemem aman". Ne yiceksin a salak bencil, kuzu eti mi, at eti mi? Çok önemli bir canlı türü olduğun için topraktan çıkan hiç bir ürün seni doyuramayacak, kocaman buffoladan böceğe kadar bütün hayvanlara gözünü mü dikeceksin!

Ya basma giyemezmiş. Ne peki? Ipek mi? Canlı canlı kozaların kaynar sulara atılıp, kadınların kollarını dirseklerine kadar kaynar kazanlara sokup elde ettikleri iplerle dokunmuş ipeklere mi layıksın? Doğrusu artık ipek ipliklerin nasıl üretildiğini bilmiyorum ama yine de ipek giymeyi reddediyorum.

Haa bir de kürk var.  Bir tane manto dikilmek için, bilmem kaç tane çinçiladan oluşan 30.000 dolarlık kürke layıksın! Çok soğuk bir iklimde yaşıyoruz, ancak kürk ısıtır seni değil mi? Pardon, anladık çok zenginsin, baya hırs yaptın, para yapmışsın ve sonunda bu para seni vahşileştirmiş. Kumaş falan paklamıyor artık, tırnaklarını çıkarıp yüz hayvanların derilerini, dişlerinden etler sarksın. Herkesten çok farklı ve güzel oluyorsun.

Ya ben kürk giyen kadınları et yediğim zamanlar da anlamıyordum kürk sevgisini düşkünlüğünü. O hayvanın içini boşaltıp, içine sen giriyorsun.

Pi’nin yaşamı filminde gemideki kazadan kurtulan her bir karakter, senaryo gereği bir hayvanla sembolize edilmişti. Kimi zebra, sırtlan, goril, kaplan…

Şu anda da öyle. Insanlar gerçekten karakterlerine gore bir hayvana benziyor.

Beslenmeyi, ete düşkünlüğü belli bir noktaya kadar anlayabiliyorum ama bu kürk, yılan, timsah derisi mevzularını hiç anlamıyorum. Iyi ki.

Mağara devri insanı mecburen avlanıyordu. Tekstil üretimi olmadığından, avladığı hayvanın kürkünden elbise yapıyordu.

Ya şimdi?

Aradan bu kadar uzun zaman geçti, icadlar yapıldı, sanayi üretimi gerçekleşti.

Şimdi bu yüzyıl ne kadar kafa karışıklığı ile dolu. Kürk giyenler ellerinde apple bilmem kaç, medenice yavşaya yavşaya dolaşıyorlar!

Kayıp Şehir bitmesin...

Hangi diziyi sevsem kaldırılıyor. Bu sezon başından beri her bölümünü film tadında izlediğim Kayıp Şehir kaldırılıyormuş, iyi mi?

Nasıl sinir oluyorum. Tamam sakız gibi uzatılmasın ama hemen de bitirilmez ki bu dizi.

Nerde ağalı paşalı, entrikalı, ağlak diziler var, onlar tutuyor. Ben de onları izleyemiyorum. Hele şu Beren'in son dizisi; yani bu kadar berbat bir senaryo olur mu? Bu dizi tutar mı arkadaş, hemen yayından kalkar dedim. Dedim ama hiç de öyle olmayacak gibi duruyor. Konusu dram olan diziyi komedi niyetine izliyorum, da o zaman hiç değilse gülüyorum.

Neyse biz gene kayıp şehir dizisine gelelim. Çok gerçek bu dizi. Oyuncular, mekan çok iyi. Ve tabii senaryoya dil uzatan çarpılır.

Ama dün geceden beri o Zehra denen sünepe kıza iyice kıl kaptım. Zaten o karakteri sevmiyordum, dün gece iyice delirtti beni.

Keediiirrrr ( Kadir diyo) ev bakalım mı, Keediiirrrr? Keediirrrr, çay içmeye gidelim ,mi Keediiirrr? diye diye Kadir'in koluna askı gibi asıla asıla, sonunda adamı bütün onursuzluğuyla evlenmeye zorladı.

Bir de o masum ve gururlu ayakları yok mu? Zannedersiniz adam onun üzerine kalmış, peşinde sürünmüş de bu hanfendi zorla evleniyor. Yahu kadın resmen Kadir'e tecavüz etti. Sonra da oy namusum, vay namusum. Namussuz kadın. Bir de dudaklarını büzüp büzüp şişinmiyor mu? Geril geril de duvara çarp!

En büyük namussuzluğu da bütün bunları masum ayaklarında yapmasıydı.

Şimdi bu karaktere millet daha çok acıyordur, kadıncaazz nikah masasında terkedildi diye. Aysel'in mesleği belli diye kötü kadın da oluyordur.

Bu Zehra karakterindeki kadınlardan çok var. Erkek olarak da var tabii. En önemli özellikleri, namussuz, onursuz ve ego patlaması içinde olmaları. Sonra da çevreye “o bana çok aşık” falan diye ayak atar sinsiler.

Egoları o kadar şişmiş durumda ki, gözlerini kestirdikleri insan -kadın ya da erkek- onların olacak. Hangi koşulda olursa olsun. Sakın bana bunun adı aşk kardeşim falan demesin kimse. Aşk böyle olmaz.

Siz hiç Leyla ile Mecnun'un, Kerem ile Aslı'nın, Ferhat ile Şirin'in hikayesini bilmiyor musunuz derim. Hepsinin ortak özelliği diğeri için kendinden vazgeçiş vardır. Şımarık bir sahip olma isteği ile yanıp tutuşmaktan ziyade, karşısındaki için kendini yok ediş süreci başlar ve gözü bir şey görmeden yok olur gider.

Ama Zehra karakterindeki gibiler, istediğini elde etmek için olmadık entrika v.s yi yapmaktan geri kalmazlar. Karşısındaki insanı mutsuz ediyor, ve hatta çevresindeki insanları mahvediyormuş hiç umrunda olmaz. Bencillik o kadar tavan yapmış ki, illa evlenecek. Sarı sakız gibi yapışır. Atmak istersin, eline alırsın, diğer parmağına yapışır. Ellerine bulaşır da bulaşır.

Evlendiği insanı mutsuz ettiği yetmiyormuş gibi, -mutlu olmak için!- bir de çocuk yapar. Çocuk da mal ya. Onun bireyselliği, mutluluğu, geleceği falan söz konusu değil ya. Hiç önemli değildir. Dünyanın merkezi onlardır. Bunun için, hep matematik, hep matematik yaparlar.

Zehralar unutur ki, bu işler matematikle değil, duyguyla yürür. Eğer bu kadar matematiği seviyorsan ve yaşam felsefesi haline getirmişsen kendin gibi bir taze matematikçi bulacaksın. Olay bu kadar basit.

İzmir'de Salvador Dali günleri

Kürk Mantolu Madonna

Sabahattin Ali’nin Kürk Mantolu Madonnası’nı uzun yıllardan sonra ikinci kez okumaya başladım. Hani bugün biraz daha otursam roman bitecekti, ama galiba içten içe, hemen de bitirmek istemedim. Sona saklanmış bir lokma tatlı gibi bıraktım son bölümleri.

Okurken geçmişte altını çizdiğim satırlara merak ederek baktım, yıllar önceki farklı ben’e baktım biraz da.

Anlatıcı romana başlarken işten çıkarıldığını –bunun nedeninin tasarruf olarak belirtildiğini, buna rağmen bir hafta sonra yerine başkasının alındığını belirtiyor.-

Kısıtlı parası olan biri için uzun sayılabilecek bir zaman diliminde -iki üç ay işssiz kalıyor. Tesadüfen yolda bir arabada karşılaştığı okul arkadaşı sayesinde bir kereste firmasında iş buluyor. Buluyor bulmasına ama, burada okul yıllarında eşit düzeyde olan arkadaşıyla, iş, işsizlik konumuna düştüğünde bu eşitliğin de bozulduğunu görüyoruz. “İnsanları kendi cinslerinden biri üzerinde kudret ve selahiyetlerini denemek kadar tatlı sarhoş eden ne vardır?”

İşte bu bölüm; anlatıcının işe girme süreci ve romana konu olacak Raif Efendi’yi dikkatle okuyarak, iş yaşamı ve belki de yaşam hakkında teorik de olsa klavuz olabilir iş yaşamına yeni gireceklere.

Raif Efendi mütercim tercüman -iyi derecede Almanca bilmesine ve bütün tercümeleri yapmasına rağmen, herkes onun Almanca bildiğinden bile  şüphelenmektedirler! Gerek hâl ve hareketleri, gerekse ağzından tek kelime yabancı bir cümle çıkmamıştır. Üstelik aşırı derecede sessiz, sakin, pasif, hayata boşvermiş ve çok yumuşaklı başlı olması yüzünden, iş yaşamında bir adım bile ileriye gidememiştir. Herkese bay bayan diye hitap edildiği bir zamanda daha ziyade kırsal ve eğitimsiz kökenlilere hitap şekli olan Efendi ile hitap edilmektedir.

Bu durum aile yaşamında da paralellik göstermektedir. Ankara’nın çok dışında olan iki katlı harap görünen sarı evinde, kayınbiraderleri, baldızı, karısı, dört çocukla birlikte yaşar. Fakat Raif’in ve karısının yatak odaları bile bir yatılı okul yatakhanesi gibidir. Daha sonra ise revire dönüşecektir.

Raif öldükten sonra anlatıcının eline geçen kara kaplı kitaptan onun okul ve Almanya günlerini okumaya başlıyoruz.

Şimdi aklıma gelen diğer konu da Raif’in çocukken komşuları olan Fahriye’ye platonik aşık olması, Ahmet Muhip Dranas’ın ünlü  “Fahriye Abla” şiirini bu romandan esinlenerek mi yazdı diye düşündüm ve  netten Dranas’ın şiiri hangi sene yazdığını çözmeye çalıştıysam da bir bilgiye ulaşamadım.

Bir süre Türkiye’deyken de Sanayii Nefise Mektebine gidip, resimle ilgilenen Raif, Almanya’da sık sık müzelere, sergileri dolaşır.  –romanın ikinci bölümünde- modern resimlerin sergilendiği bir sergiyi gezerken, Kürk Mantolu Madonna resmine  aşık olur. Bu, resimdeki Maria Puder’in yüz ifadesinden kaynaklanmaktadır.  Bu durum ressam olan Maria Puder’in dikkatini çekip, çoğu zaman onunla beraber resmi izlese de, Raif aşık olduğu kişiyi görmez. Sabahattin Ali’nin Kürk Mantolu Madonna’yı Arpie Madonna’sından etkilenerek tasvir ettiğini belirtiyor.  Arpie Madonna’da, diğer azizeler aşırı safiyane  bir durum söz konusu değildir.

Maria’nın resimde üzerindeki kürk mantonun, “yabani bir kedi kürkünden” olduğunu belirtmesi, Sabahattin Ali’nin Maria’yı yabani bir kedi olarak sembolize ettiğini görüyoruz.

Raif, Maria’nın varlığını keşfettikten sonra cesaretini toplayarak evine kadar takip eder. Bu takibi Maria fark eder fakat buna rağmen asla başını çevirip ardındakinin kimliğini öğrenmeye kalkmaz. Bunun yerine ardındakinin kim olduğunu, onun adım atışından çıkarmaya çalışır. Hızlı, ağır, mütereddit adımlar… böylelikle oyalanarak tehlikeyi de savar ve eve kadar gelir. Bu oyundan da anlaşılacağı gibi Maria dirayetli ve sıkı karakterlidir. Bir kadın kırılganlığından ve naifliğinde çok uzaktır. Maria’nın, Raif’in onu takibinde, onun “yaşlı ve evli” bir adam olduğunu düşünmesi ise, Raif’in gelecek yaşamına bir gönderme yapıyor yazar.

Raif kadın, Maria erkek kimliğindedir. Zıtlıklarında kendi eksikliklerini tamamlıyorlar.  Her ikisinde bir insanı,  insanın içindeki kadın ve erkeklik hallerini, bu zıtlığın birbirini tamamladığını, fakat bu tamamlamanın, tam bir tamlama olmadığını romanın bütününde ve aşağıdaki alıntıdan anlaşılıyor. “İçimde boş kalan bir taraf bulunduğunu ve bu boşluğun bana adeta maddi bir eziklik verdiğini hissediyorum. Bir şey noksandı, fakat bu neydi?  Evden çıktıktan sonra, bir şey unuttuğunu farkederek duraklayan, fakat unuttuğunun ne olduğunu bir türülü bulamıyarak hafızasını ve ceplerini araştıran, nihayet ümidini kesince, aklı geride, ileri gitmek istemeyen adımlarla yoluna devam eden bir insane gibi üzüntülüydüm.”

Maria’nın resmi çok sevdiği için meslek olarak yapmaz. Çünkü resimden para kazanmaya kalkarsa, istediği resmi değil, istenilen resmi yapmak zorunda kalacaktır. Bunun yerine sevmediği halde şarkı söyleyerek para kazanır. Bedenini enstürüman olarak kullanır.

Şu paragraf da çok hoşuma gitti:” Niçin ilk defa gördüğümüz bir peynirin evsafı hakkında söz söylemekten kaçtığımız halde, ilk rageldiğimiz insan hakkında son kararımızı verip gönül rahatıyle öteye geçiveriyoruz?”

Hakkaten ya, neden?

Romandan uzaklaşacağım ama konuya yakınlaşacağım. Neden televizyonlarda peynir mevzuu gibi bin tane gurme programı varken, ne, nerede yenir, hangi et, hangi köfte nerede güzel diye bin bir program yapılırken, dışardan çok sıradan, herkesin herkese benzediği, ama çoğu kişinin bile kendisini tam da tanımadığı, çok farklı halleri olduğu halde kendimizi tanıtan bir tane bile program yok?

Hiç bir zaman insan kendisini çözemeyecek mi, yoksa çözdü de yüzleşmekten mi korkar, tv lerde…

Mola vermişim

uzun zamandır yazmadım. sanıyorum kendiliğinden planlanmadan alınmış bir mola kararı bu.
canım hiç birşey yazmak istemiyorken, buraya gelip bir de yazmamış olduğumun sinir bozucu bir etkisi var üzerimde. yıllardır yazmanın garip bir sorumluluğu herhalde. 
bugünlerde neler yapıyorum? en azından gelecekte geçmişe bakarsam neler yaptığımın arşivi olsun diye yazayım. 

sürekli okuyorum. jack london - yol & çehov - öyküler 

& hakan günday - ziyan bitti. 

ziyan tam bir ziyan öyküsü. bugün doğudaki askerlikle birlikte içinden ziya hurşit çıkıyor. yol da, tam bir hayat yolu. serserilik mi, dibine kadar. çehov her zaman bildiğiniz gibi...
pi'nin yaşamı filmine gittim. olağanüstü güzeldi. senaryo etkileyiciydi ve görsel harikaydı. eve geldiğim akşam bütün senaryo çözümlemeleriyle yazarım ben bunu dedim heveslendim. ama nerdeee?

ertesi gün aniden belimde sinir sıkışması gibi bir şey oldu. ilaç falan nihayet iki gün de geçti.
tekrar üzerime o ağır yazmama isteği geldi oturdu. bunun havayla ilgisi var mı yoksa benden mi kaynaklanıyor bilmiyorum. hava şakır şakır yağıyor. muson etkisindeyiz gibi...
neyse ben okumaya devam edicem.
biraz önce şu sinir telefon tacizcisi banka aradı. artık o kadar bunalıyorum ki. sürekli kart ve kredi kakalamaya çalışıyorlar. bu taciz değil de nedir? ben sana telefonumu verdim mi, beni sürekli arayabilir misin? ben seni zırt pırt arayıp, sana şunu kakalayım bunu kakalayım diyor muyum?
en sonunda bunlara karşı oldukça kaba olma kararı aldım. istemiyom ben kart mart deyip, telefonu kapattım. 
öffff. 
sarai sierra için açık oturumlar düzenleniyor yahu. türkiye'de yaşayan kadınlar hakkaten mal yerine konuyoruz. gıcık. işte bu ve bunun gibi bütün şeyler bende acayip bir karamsarlık oluşturuyor. bilmemek daha mı güzel. bilmicem desen de bildiriyorlar, haddini!
dün gece trt türk de kentler ve gölgeler de james joyse ve dublin'i perihan mağden tanıttı. her akşam izliyorum, aptal yağlı ve varaklı tv dizilerinden sonra çok iyi geliyor.
james joyse çok yoksulluk çekmiş ve odası tek kişilik bir yatak büyüklüğünde. öyle ki, yazı yazacak masası olmadığından, bir valizi masa yapmış onun üzerinde kitaplarını yazmış.
insan dahi olunca sınır tanımıyor. işte dolu dolu yaşamak diye buna derim ben.
şimdilik bu günlük bu kadar olsun...