Zamana sor, sana söyler

Bu, zaman var ya, zaman, kim aldatır bizi senden başka?

Doğada insan kendisiyle başbaşayken, zaman yavaş mı akar? Yavaş akarsa, insan yavaş mı yaşlanır? Yaşlanmazsa hep genç mi kalır? Hep genç kalması da kötü bi yerde ama... kazık çakması!

Geriye dönüp baktığında yıllar çok mu uzun gelir? Unutkanlık başlar mı mesela?

Bir kulübede yaşam donmuş gibi. Mesela Antartika'da. Bu iyi mi?

Yaşlı başlı, bacakları eğrilmiş yürümekte zorlanan bastonlu bir yaşlıya bakıp da 30 hadi 40 yıl önce var ya, bu adam ya da kadın, zımba gibiydi diyorsun. Çok mu bu zaman dilimi? Hayır.

30 yıl önceye bakınca herşeyin su gibi akıp gittiğini görüyorum.

Her şey ama her şey göreceli.

Şehire geliyorsun sonra. Her şey hızlı. Bir yerlere koşturuyor insanlar sürekli. Sanki çok büyük işler yaparmış gibi. Sürekli, telefon zilleri çalıyor. Sanırsın ki çok büyük şeyler konuşacaklar! Saniye saniye yer tesbiti bildirmece oyunu oynamak için, radyasyon yüklü cihazlarla sıkıntılarını ve yalnızlıklarını gidermeye çalışıyorlar.

Sonra belki zamanı durdurmak için, belki psikolojisini düzeltmek için, Antartika'daki adama öykünerek belki buzdolabının önüne çörekleniyorlar. Belki buzdolabının önünde zamanı durdururuz. Yedik!

Geçtiğimiz pazar günü uzaydan adamın biri atladı. Biz de canlı canlı izledik, iyi mi? Tamam kabul ediyorum, kanıksadık bu durumu. Fakat bu daha bi başka. Adam paraşütle atladı. İlk anda paraşütünü de açmıyor. İlk planlanan yükseklik 37.00m kilometreyken, 39.000 km ye çıktı. Hayatta hiç bir şey planlandığı gibi gitmiyor. Sen ne kadar planlarsan planla.

Yıllarını vermiş bu işe kolay mı? Bir ömür geçmiş. Değer...

Dedim ki onu izlerken. Şimdi biz var ya onu boşlukta bir nokta olarak görüyoruz. O bizi nokta olarak bile görmüyor. Ama hissediyordur. Sonra noktalar birbiriyle savaşıyor demiştir. O boşluktan bakınca her şey ne kadar anlamsız gelmiştir. Mesele boşluktan zamana bakabilmekte ama. Herkesin uzayı kendinde. Herkes içindeki boşluğa baksa. Bakamıyor, onu olmadık şeylerle doldurmaya çalışıyor. Offf içim çok boş, çok. Immm şununla doldurabilirim. Sürekli bi şeylere olmadık anlam yüklemeler.

Savaşlar buluyor, savaşa neden arıyor? Ne olabilir? Buldum; savaş için en büyük neden, kaşının üstünde gözün var! Ya da altında var. Olsun, yani bi şey var. adamın gözüne çapak girmiş. Bu çapak da ancak para ile çıkıyor.

Sonra küçük insanlar denilen sonra da dudak bükülen, basit ve sade yaşamayı seçmiş hırs küpü olmayanlardan acısı çıkıyor.

Kim kazanıyor. Bilmiyorum.

Zaman kazanıyor galiba. Biz de zamanın içinde, uzaydan yeryüzüne atlayan adam gibi kimi zaman sağa sola sapıyor, kimi zamansa taklalar atıyoruz. Biz dediğimde dünya denen gezegende yaşayan canlılar. İnsan değil sadece canım; hayvanından, bitkisine, denizine, çölüne kadar çıkıyor acısı.

Evet bu yazı çok karmakarışık oldu farkındayım, farkındayım...

Zaman... en çok zamana yeniliyoruz. Bir dakika bazen asırlar kadar uzun sürüyor, bazen de 5 yıl göz açıp kapayana kadar geçiyor.

Ömür geçiyor... Bu ömür denen nane de pek bi göreceli tabii. Herkes kaplumbağa olmuyor.

Bak şimdi kaplumbağa pek bi yavaş yaşıyor, ondan mı uzun süresi?

Uzun ya da kısa.

Filler tepişiyor, çimenler de eziliyor.

Çimenler çok ama, çok, çok...

Roma'ya Sevgilerle

Hııımmmm. Hımmmm. Bin kere hımmm yazsam.

Sonra harika, harika, harika... Buraya da, bin kere değil, on binkere harika diye yazsam.

Sanıyorum her sezon sinema açılışını Woody Allen filmleri ile yapmaya başladım. Evet bu sezon ilk filmim “Peki Şimdi Nereye?” idi.

Sonra? Sonrası ilk filmim adres göstermiş gibi, Woody filmine götürdü beni. Geçen yılda baktım Paris'te Gece Yarısı filmi ile sezon açılışını yapmıştım. Evet, o filmi izlerken çok mutlu olmuştum ama, Roma'ya Sevgilerle filmi kadar değildi açıkçası. Paris'te Geceyarısı filminin ana örgüsü, kül kedisi gibi, hayır kül kedisinin tam tersi olarak, gece yarısından sonra geçmişteki masal dünyasına gittiği için, filmin çekimleri de doğal olarak karanlıkta geçmişti. Fakat film kahramanının, geçmişteki edebiyatçılarla, sanatçılarla konuşması, birlikte olmasını izlemek de çok çok güzeldi.

Filmin gündüz sahneleri için nasıl bir yorumda bulunabilirim? İşte burda bir “Hımmm” Zaten Woody Allen'ın her filmi romantik komedi tarzı. Gündüz sahneleri de bu örgüde işliyor. Paris bana güzel bir şehir olarak gelmediği için, şehri de bin yıldan beri orda burda izlediğimiz için pek de cazip gelmedi. Cilalanmış Turizm Dönemi (CTD) şehirlerine örnek gösterilecek bir şehir Paris. Üstelik de filmde Carla Bruni gibi sevimsiz bir yeteneksiz de olunca, “hımmm” larım, “ığğğmmm” lara dönüştü. Üstelik de Woody bu filmde sadece yönetendi. Ama bilirsin ki onun oyunculuğu çok acayip bir şeydir. Komediyi, karakterinin çok doğal haliymiş gibi kendiliğinden oynar.

Tamam, artık diğer filmden bahsetmek istiyorum.

Roma'ya Sevgilerle

İnsan film izlerken mutlu olur mu? Olur, arkadaş olur. Çekimleri hangi teknikle yapmışsa, o kadar güzeldi ki, karakterin yanında sanki sokaklarda yürüyorsunuz izlenimi doğuruyor insanda. Ondan ötesi; sokakta yürüdüğümde bu hissi duymuyorum. Zaten şehrin dokusu, mimarisi çok güzel. Her yer yaşanmışlıklarla ve bozulmamışlıkla dolu. İnsan kendisini hem geçmişte, hem de bugünde hissediyor.

Woody Allen geleneğini bozmayarak, bu filmde de, romantik komedi yoluyla günümüz dünyasını çok güzel eleştirmiş. Tabii unutmamam gereken en büyük detaylardan biri de, müzisyenliğini de çok acayip bi şekilde konuşturmuş.

Bir de üstüne kendisi de bu filmde oynamasın mı? Oynasın arkadaş, oynasın. Aynen o doğal komedi duygusu ve kendine güvenden kaynaklanan, kendiyle dalga geçebilme hali ile.

Woody emekli olmuş müzisyen. Emekli olmuş ama gerçek hayatındaki gibi biri. Kendisine emekliliği yediremiyor. O da Roma'ya turist olarak gelen kızının Aşk Çeşmesi'nin adresini sorduğu, genç yakışıklı avukatla tanışıp, evlenme kararıyla birlikte, Roma'ya psikolog karısı ile geliyor. Evet çok komik ama, kızı Aşk Çeşmesi'nin adresini sorduğu avukatla bir yemek, iki şehir turundan sonra evlenme kararı alıyor. Lap lup, labalubalup. Her şey bu kadar kestirmeden bu filmde.

Roma'da cenaze levazamatçılığı işi yapan dünürleri ile tanışırlar. Dünürün süper sesi vardır. Ve duş yaparken klasik müzik söylemektedir. Emekliliğinde kendisine yeni bir uğraş edinmek isteyen ve zaten kendisine emekliliği yediremeyen Woody, dünürünü hayatını donmuş bedenler arasında mı geçireceksin, diye gazlar. Klasik müzikte önemli kişilelerle tanıştırıp, onun yeteneğini ve kendisine yeni bir uğraş sağlayacaktır. Aslında daha çok kendisini diriltmek istemektedir. Fakat dünür, sadece duş yaparken şahane şarkı söylemektedir. Tabii avukat oğul babasının rezil olmasına çok kızar ve araya evlilik kurumu yüzünden griftleşen aile ilişkileri ile bir çiftin aralarının kolayca açılabileceğini gösterir. Sonra, sonra, sonraaa. Süper bi tiyatro sahnesi var. sırf bunun için bile izlenebilir. Üstelik de her zamanki sıkıcı olmayan mizahi üslubuyla.

Taşradan gelen gözü açılmaış saf ve birbirine bağlı! çiftin aslında birbirine hiç de sadık olmadıklarını, karşılarına ilk çıkan cazip kişilerle birbirlerini aldattıklarını ve sonra da her şeyi bildikleri halde “gulp, gulp, gulpp” midede hazmettiklerini izliyoruz.

Diğer eleştiri ise medyaya. Sıradan, çok sıradan, bi aile erkeğinin nasıl parlatılıp,cilalanıp, üstüne çullanıldığını, havadan sudan lise anket defteri düzeyindeki anlamsız sorularla her gece gündüz tv ye çıkarılmasını, (bugünkü Paris Hilton gibi belki) kırk kere güzel ya da yakışıklı ya da zeki derseniz, bunları yapan medya sayesinde popüler kültürü ve sonra onu tüketip yeni bir ikon yaratıp, yine aynı şeyi gerçekleştirdiğini bir güzel eleştiriyor.

Mimarlık adayı kadın ve erkeğin, kadının Amerika'da yaşayan sevgilisinden yeni ayrılmış, oyuncu fakat oyunculuk da yapamayan, akıllı desen akıllı değil, güzel desen güzel değil, oyuncu desen oyuncu olmayan çok sıradan birinin yakın kız arkadaşının sevgilisini elinden almaya kalkmasını, kendisini entelektüel gibi göstermek için her şiirden bir iki mısra, popülerlik kazanmış edebiyatçı, ressam, mimarların isimlerini ezberleyerek -mış, -muş tayfası üyesi olarak kendisine arkadaşının sevgilisini pekala aşık eder. Tam sevgilisinden ayrılacakken aşık olduğu hatuna gelen telefon sayesinde, oyuncu kızın gerçekten de oyuncu olduğunu anlar.

Filmin bu bölümünü mimar gencin orta yaş haliyle, genç haline durmadan öğüt verirken birlikte izledik.

Çok güzel bir filmdi. Çıktıktan sonra allam burayı var ya, Woody kimbilir nasıl güzel çeker, biz nasıl güzel bir alemdeymişiz gibi oluruz dedim.

Yaa hakkaten Woody Allen her sene filmlerini, Avrupa kentlerinde çekiyor ya, acaba İstanbulda'da çekmez mi? Nasıl, süper olmaz mı? 007 Bond Kapalıçarşı'nın damlarını iyice çökerttikten sonra, Woody içinde çekerek bizi mutlu eder, ne dersin?

Peki Şimdi Nereye?

Eylül toparlandı gitti işte
Ekim falan da gider bu gidişle
Tarihe gömülen koca koca atlar
Tarihe gömülür o kadar...

demiş Turgut Uyar. Eeee bana da uyar tabii eylülün gitmesi. Hem de çok uyar. Valla romantiklikten falan değil bu şiirin, son mısralarını seçmem. Romantikliğin “R” sini bulamazsınız bende. Sadece ve sadece eylül ayının geçip gitmesini istiyorum. Hayır eylül ayında şükür kötü giden bir şey olmadı ve benim Eylül ayına fena halde bir anlam yüklemiş olduğum da yok.

Neden; sadece ve sadece aşırı sıcaklar. Dün, 1 ekim 2012 günü öğle sıcağında dışarı çıktık ve o güneş nasıl gözümün içine içine girdi, yüreğimi deldi anlatamam.

Kış gelsin istiyorum artık. En çok sevdiğim şey sıcak terliklerimi giyeyim evde. Sonra koca mantomu, postallarımı, çizmelerimi, botlarımı giyeyim. Eeee serde kadınlık var, biraz var ayakkabı manyaklığı. Soğuğu da iliklerimde hissedeyim. Hadi bakalım kızım sen bu yazıyı şubat ayında oku da göreyim. Biliyorum ben kendimi, bu kez de, “offf ya yaz gelsin bu kış da amma uzun sürdü, bırr bırrrr” diye kafa ütülerim.

Kışın soğuğunu ve etkinliklerini özledim dedim ya. Sinemayı da çok özledim. Neyse gene de gidilebilir. Kanun hükmünde kararname yok 2 Ekim de sinemaya gidilemez diye. Biz de gittik. Ege Üniversitesi Kampüs sinemasında -bu sinema salonuna o kadar az kişi geliyor ki, yazık diyorum. Gişe filmlerinin haricinde güzel sanatsal filmler getiriyorlar.- 2011 yılı – Fransa, Lübnan, Mısır, İtalya ortak yapımı ve Arapça, Rusça, İngilizce sesli Türkçe alt yazılı “Peki Şimdi Nereye?” filmine gittik. Bu filmin güzelliğini tahmin ediyor musunuz? Bu kadar milletten yapımcıyı ve dili bir araya getirmiş.

Filmde bir grup Lübnanlı kadın kendi köylerindeki Hristiyanlar ile Müslümanlar arasındaki gerilimi azaltmak için çaba gösteriyorlar. Ve bunda da başarılı oluyorlar. Tabii bu o kadar kolay olmuyor. Dinlerin insanları nasıl gaza getirdiğini ve savaş sebebi olduğunu görebiliyorsunuz. Sanırım insanların inançları yumuşak karınları. Ve bunu çok iyi bilenlerin nasıl kullandıklarını. Aslında Gündem Sinemasında da izliyoruz sürekli, dünya insanları olarak da kimi zaman baş kahraman, bazen de figüran olarak da katkı da sağlıyoruz.

Neyse kurgu filme geleyim yine, kadınlar kurnazlıklarıyla erkekleri barışa, burunlarını sürte sürte, her türlü manevrayla yola getiriyorlar.

Ne yapalım ki kadınlara da bu hayatta kurnazlık düşüyor. Dobralık yapmalarına hiç bir zaman izin verilmiyor.

Ya şimdi tekrar aklıma filmin başı geldi usta. Nedense bugünlerde usta demeyi seviyorum.:) Evet filmin başı bizim Vizontele filminin başlangıç sahnesi gibi başladı. Çok fakir bir köyde televizyon seyretmek isteyen köylülerin anten çilesi, ve tek televizyonla açık havada çekirdek çitleyerek televizyon izlemeleri... vayyy dedim, ya Yılmaz Erdoğan arak yaptı ya da bu yapımcılar. Eve gidince hemen yapım yılına bakacağım dedim, baktım ve 2011. Yani şimdi Vizontele filminin ne zaman yapıldığını biliyoruz değil mi? Evet. Bir sinemacımızın bir filminden, bir sahnenin arak yapılması da hoşuma gitti doğrusu.

Dışarı çıktığımızda zalım güneş halen vardı ama zalım zalım yakmıyordu usta. Şu Ege Üniversitesi'ni de iyi ki ağaçlandırmışlar dedim. O kadar uzun yürüdük ki. Sanki bir çiftliğe gitmiş gibi. Ağaçların, ekinlerin arasından geçerek, mis kokulu havayı ciğerlere çekerek yürüdük. Evet yürümek, yürümeyi de çok özledim. Ayakkabımın arkası vurmasına rağmen deli gibi yürüdüm. Hiç şikayet etmedim doğrusu.:) Bu ılık yaz gecesi baya bi hoşuma gitti. Gece yürümenin tadı bir başka oluyor.

Durun artık yaza fazla övgü düzmek istemiyorum. Hemen zalım oluyor, yakıyor adamı. Kış mevsimine gelelim. Bana kış hakkında üç şey söyle deseler, yürüyüş, sinema, kitap, Kıbrıs Şehitleri ve her zamanki gibi intırnıtım derim...

Açtık bakalım sinema sezonunu. Hay laaa yaaa, Film Ekimini unutuyordum. İzmir'de 5 – 7 Ekim arasında Karaca Sineması'nda.

Müsaitseniz, sinemayı seviyorsanız kaçırmayın derim. 

Mektuplar, pullar, anılar...

"İnsanlar birbirine mektup yazmalı. Çünkü mektupta sesin tonu belli olmaz. Çünkü mektup düşünülerek yazılır. Birdenbire ağzımızdan kaçan kelimeleri hiçbir şey geri getiremez. Söylediklerimizin üstü çizilemez. Çünkü söylediklerimiz dinlenmeyebilir, sözümüz kesilir, içeriye o anda biri girer, okunan mektup ise mutlaka tamamlanır." A. Ali Ural - Posta Kutusundaki Mızıka

"Uzak dediğin, önce içinde birikir insanın, sonrası yalnızca yoldur..." Şairin Romanı - Murathan Mungan.

Facede şu iki paylaşımı ard arda görünce, günlerdir düşündüğüm konuyu yazmanın vaktidir diye düşündüm: Mektup ve mektup arkadaşlığı... mektup biz küçükken arkadaş veya akrabalar arasında olurken, mektup arkadaşlığı İngilizce ya da başka bir dil öğrenmek isteyenlerin seçtiği yoldu. Sanaldı yani. Sanki fecede yurt dışından biriyle arkadaş olmuşsun da, birbirinize yaşadığınız coğrafya, kültür hakkında bilgi veriyormuş gibiydi.

Ali Ural – Posta Kutusundaki Mızıka isimli romanında insanların birbirine mektup yazmasından dem vurmuş. Ama sonrasında gelen satırlar bana hiç de samimi gelmedi. Yani çok düşünerek yazmak. İnsan bu kadar planlı ve hesaplı olmamalı.

Ben de eskiden arkadaşım Elif'e mektup yazardım. O zamanlar telefon vardı tabii ama Elif'lerde telefon olmadığı için Murathan Mungan'ın dediği gibi uzaklığı sadece yol olarak bilirdik.

Ben ona monoton sandığım o günleri anlatırken o kadar acele acele yazardım ki, elimdeki kalem beynimdeki olaylara ve düşüncelere yetişmezdi. Elif bana bir sonraki mektubunda, son yazdıklarından hiç bir şey anlamadım, o kadar çok şey atlamışsın ki diye yazardı. Bir keresinde denizde, onu güneşin çarpmasından saatlerce baygın yattığını anlatmıştı.

Ben o zamanlar başka mektupların pullarını kesip sakladığım gibi, onunkileri de keser, bir bardağın içine su koyar ve suyun içinde bekleterek kağıtla pulun birbirinden ayrılmasını beklerdim. Kısa zaman içinde de ikisi de birbirinden ayrışır ve bağımsızlıklarını kazanırlardı. Ben de o pulun üzerine bakardım. Tarih ve yer hiç değişmeyecek sanırdım. Hep aynı tarihte kalacağız ve hep o Taksim postanesinden mektubu yollayacak. Pulu diğer pulların yanına, pul defterine koyardım. Sonra açıp bakar mıydım? Hayır bilirdim ki hep o orada... sonra ne oldu?

Elif ikinci bir üniversiteyi kazandı. Yeni arkadaşlarından bahsetmeye, yeni üniversitesinden bahseder oldu. Bizim de yavaş yavaş mektuplarımız kesilir oldu tabii. İkimizin de hayatı başka yönlere doğru akar oldu biz farkına varmasak da.

Ben Elif'e içim kara dediğimde, o bu sene siyah çok moda ve çok asil renk diye cevap verince Elif'le olan arkadaşlığımızın bittiğini hissettim. Belki de arkadaşlığımız hiç başlamamıştı. Ama, o benim içi kara deseydi, ben ona siyah bu sene moda ve asil renk diye cevap vermezdim en azından.

Uzak dediğin iki insanın arasında olur, hakikaten. Bizim için yol olan uzaklık, gerçek uzaklığa ulaştı. Sonra ummadık bir anda ve ummadık bir zamanda Elif'in ablasını gördüm. Son dakikada belki de. Elif'i hiç sormadım bile. Babam arkadaşıma neden bu kadar soğuk davrandığımı sordu. Davranırım dedim, babama. Ben öyleyim. Gerçek arkadaşlığa inanmışsam ve sonra da onun gerçek arkadaşlık olmadığını görmüşsem bir buzul parçası gibi olurum. Soğukluğum yakar insanı.

Elif'le karşılaştık yıllar sonra. Elif hiç bir şeyi unutmamış. Arkadaşken yaşadığımız absürdlükleri ve yemeklerden en çok neyi ve o dönemde hangi rengi sevdiğimi...

Ben Elif'e diyemedim tabii, madem hiç bir şeyi unutmadın bunca yıl neden... evet galiba bu cümlenin sonunu getiremiyorum.

Biz pul ve anı biriktiren bir nesiliz... ama anılar acıtır insanı, enteresan olan şu ki, güzeli de acıtır kötüsü de … sanırım bir daha o yıllara dönmek istesen de, istemesen de, dönememekten kaynaklanır bu.

Size de öyle olur sanırım...

Hayvanları öldürme yasasına karşı oradaydım...

Aklın almayacağı bir yasa çıkarmaya çalışan vicdansızlara, o yasayı çanlarına tıkamak için bugün Konak ykm önünden Gündoğdu Meydanı'na kadar yürüdük.

Yurt çapında kırk bin kişi yürümüş.

Doğrusu ya, Konak Meydanı'na doğru giderken kalabalık az gibi geldi ve beklediğimden az sayıda insan var diye içim buruldu.

Neyse ki tahmin ettiğim gibi olmadı ve baya bir kalabalıktık. Konak Ykm nin önünde her zaman kulağı küpeli sokak köpekleri olur. Ne gelen geçen görür onları, ne de onlar gelen geçenlere aldırır. Sanki aralarında gizli bir anlaşma varmışcasına...

O köpeklerin gözlerine bakıp da etkilenmeyen var mıdır acaba çok merak ediyorum. Ne saldırırlar, ne de havlarlar. Ama bugün onların mekanlarının yanında insanlar bağıra çağıra ıslıklarla geçerken rahatsız edildiklerini düşünüp onlar da, havladılar. Ne kadar ironik bir durumdu. Sanki onlar da bunca insanın yasaya karşı duruşlarını anlamış da, onlar da katılmak ister gibi geldi.

İnsanlar birbirini, dillerine giydirdikleri kibarlık, arkadaşlık, dostluk, sevgililik gibi giysilerle yedikleri yetmiyormuş gibi hayvanları da yiyorlar. Bu cümle bozuk mu oldu? Evet, zaten insanlar hayvanların etini yiyerek beslenir, -sanki tek beslenme çeşidi buymuşcasına- birbirlerini yiyerek de sakat ruhlarını beslerler. Evet bugün acımasız günümdeyim. O kadar sinir oluyorum ki. Gezegenin en üstündeki canlı çeşidi biziz ya! Neden bizmişiz? Düşünüyormuşuz... vay beee...

Bir kibir, bir kibir.

Neyse insanlar hayvanları sadece beslenme amacıyla öldürmüyor. Av sporu yapıyorlar efendim. Ne spor ama? Sonra deri ve kürk giyiyorlar. Hem 21. yy a gel, hem de ilk çağdaki giysiler giyin. Sonra yetmiyor hayvan ticareti yap. Öfff ya gerçekten o kadar daralıyorum ki anlatamam.

Şimdi de Hayırsızada benzerini doğal yaşam alanı denen yerlerde yapmaya çalışıyorlar.

Nasıl insanlık, nasıl yüce varlık olmak. Ha bir hayvanı öldürmüşsün, ha insanı. Eğer bir hayvanın gözüne bakıp da o gözlerdeki anlamı göremeyen kişi, insan değil robottur.

Robotlar sarmış koltukları.

Hayvanlara tecavüz eden mahlukatlar ortalıkta gerim gerim insanım diye geziniyor, onlara ceza veren yasalar yok.

Ne kadar kötü.

Çok eskide kalmış bir arkadaşımın öldüğünü öğrendim. Aslında ilk çalıştığım işyerindeki arkadaşımdı. İşyerini değiştirdiğinizde herkesin yollarının bir daha kesişmeyecek türden olanlardan. Çalıştığımız süre içinde gayet efendi ve seviyeli biriydi. Önceki gün bir köpeğe çarpmamak için kaza yapıp öldüğünü gazeteden öğrendim. 9 ay önce çocuğu olmuş. Şimdi bilmediğimiz bir yerde...

Hayat ne kadar kötü be usta, ne kadar hem de...

Devrim Arabaları

Dün Trt belgesel de “Devrim” arabalarının belgeselini tesadüfen izledim. Anlatıcı, arabanın üretimine katkıda bulunan mühendislerden biriydi. Hayli kırgındı, doğal olarak. 129 gün gibi çok kısa sürede arabanın üretilme mucizesini, Eskişehir Demiryolları mühendisleri tarafından gerçekleştirilmiş. Ellerinde doğru dürüst teknik imkan ve yeterli ölçüde ödenek olmadan başarılmış bir araba ve üstelik 1 değil tam 4 adet araba ve motor tipiyle üretilmiş. Devrim, 1961 yılında Cemal Gürsel tarafından Cumhuriyet Bayramı'na yetiştirilmesi istenmiş. Cemal Gürsel imkansızı isterken, gerçekleştiğinde, imkansızı gerçekleştiren kişi olarak Devrim'e binecek... Sürenin neden bu kadar kısa tutulduğuna ise aklım ermedi bir türlü. Sanki başarılmasın, üretilmesin diye baştan “fırsat veriyoruz ama Türk mühendisleri başaramıyor, bizde olmaz” algısı yaratılmak istenmiş. İlginç olan şu ki, Devrim'i devletin zirvesi istemesine rağmen, yardımcıları ve bürokratlar muhalif olmuşlar. Toplu iğnenin bile üretilmediği o yıllarda, yerli sanayi için çok önemli bir adım olacak Devrim için, ödenek 1200.000 tl den, 900.000 tl ye düşürülmüş. Devrim, basından gizli olarak Eskişehir Tülomsaş'ta üretilmesine rağmen, basın nasılsa öğrenmiş! Basın ve bürokratlar; ülkemiz çoktan “pazar” olduğu için ve bu “pazarın” bozulmaması için el birliği ile engel olurlar. Olayların gidişatına bakınca, bu kadar gerçek dışı süre içersinde, son derece düşük bir bütçeyle üretilen Devrim'in baştan, sonu belirlenmiştir. Basın Amerikan arabalarının ülkemizde “montajlanmasının” çok hayırlı olacağına dair başlıklar atarak yazılar döşenir. 23 mühendis geceli gündüzlü çalışır çalışmasına da, bittiğinde illa ki bi şeyler unutulacaktır. Benzin unutulmuştur. Tarihe 200 metre giden sonra duran araba diye geçer ne yazık ki. Sanki bu arabanın imalat hatası gibi gösterilir. Sanki arabaya bir daha benzin konmuyordur. Asmadan, keselim mi? Keselim.... “100 metre gidip bozuldu” başlığını attıkları 2 numaralı Devrim aynı gün Hipodrom’daki geçit törenine katılıyor, basınımız ne bunu, ne de Cemal Paşa’nın Anıtkabir’e bir başka Devrim otomobili ile gittiğini yazmıyor, yalnızca haber, yorum ve fıkralarda harcanan bunca paranın boşa gittiğinden dem vuruyorlardı. Oysa aynı yıl Tarım Bakanlığı bütçesine konmuş bulunan “At neslinin ıslahı” için 25 milyon TL ödenekten ve sonucundan kimse söz etmiyordu. Hala merak eder sorarım at neslinde o günden bu yana bir gelişme sağlanmış mıdır diye...  23 mühendis kırgın, kızgın ve hayal kırıklığına uğrar. Öyle ki geceler boyu çalıştıkları halde, fazla mesai ücretlerini dahi devlete kalsın diye kabul etmemişlerdir. Devrim arabasından sonra ilginçtir ki, 5 yıl sonra Türkiye'nin ilk yerli otomobili olarak bilinen Anadol, FORD – KOÇ Holding ortaklığında Otosan fabrikalarında üretilerek pazara sürülür. Daha sonra Anadol'un (pleksiglas) dağda keçiler tarafından yenildiğini duymuş olsam da, Anadol her ne hikmetse uzun süre piyasada kaldı. Velhasıl Devrim üretilseydi, Türkiye'nin sanayisi farklı yönde kulaç atabilirdi. Yine de içimden bir his bu iş olmazdı diyor. Yaşadığım onlarca yıl içersinde, hakikaten ülke yararına hayırlı işler yapan memur, bürokrat gibi kişilerin bir şekilde engel olunduğuna şahit oldum. Ya emekli edilirler, ya da kel alaka bir yere tayinleri çıkar. Bu durum gelenekselleşmiş ve kemikleşmiş durumda. Ne diyeyim? Vatana millete hayırlı olsun!

Cesare Pavese sözleri

• Hiçbir kadın bir adamla parası için evlenmez. Kadınlar bir milyonerle evlenmeden önce ona aşık olacak kadar akıllıdır.
• Kendimi yalnız bırakmamak için bütün gece aynanın karşısında oturdum
• Kadınlar kendilerini guçsüz olana bir idol, güçlü olana bir eşya gibi sunarlar.
• Sıkılgan katillerdir intihar edenler. Sadizm yerine mazohizm.
• Gerçeklik insanın şu ya da bu şekilde içinde bir bitki gibi yaşayacağı bir zindandır.
• Yaşama sanatı, sevdiklerimize onlarla birlikte olmaktan ne büyük bir zevk duyduğumuzu göstermemekten başka bir şey değildir. Bunu başaramadık mı, bırakıp giderler bizi.
• Birisine iyilik etmeye çalış. Çok geçmeden onun hoşnutlukla parlayan yüzünden nasıl tiksindiğini göreceksin.
• Günleri değil, anları hatırlarız.
• Hayat, yaşantı aramak değil, kendimizi aramaktır.
• İnsan kendini bir kadına duyduğu aşk yüzünden öldürmez.Aşk bizi tüm çıplaklığımız, sefilliğimiz, düşkunlüğümüz ve hiçliğimizle açığa vurduğu için öldürür.
• Tiksiniyorum bütün bunlardan sözler değil, eylem artık yazmayacağım. (intihar etmeden önceki son sözleri)
• Yaşanacak bir yaşam vardır. Binilecek bisikletler var, yürünecek yaya kaldırımları ve tadına varılacak güneş batışları vardır.

Soysuzun cezası ne?

Her gün gastedeki haberleri okuduğumda şaşırıyorum ve midem bulanıyor. Şaşırmama da şaşırıyorum sonra.. Mide bulantısı ise şaşkınlığın neden olduğu olayların yan etkisi.

Yazmaya utanıyorum ama insan denen yaratığın biri Bursa'da ördeğe tecavüz etmiş.

Adam denen soysuz pislik, kayınpederiyle birlikte yaşıyormuş. Kayınpeder damadı hakkında, “zaten sürekli alkol alıp, eve sürekli sarhoş geliyordu.” diye ifade vermiş.

Kayınpeder denen herif, sen böyle bir adama kızını nasıl verdin? Kazara verdin de, bir de o adamı evine alıp, bakıp besliyor musun? Helal olsun sana be! Ne mide varmış.

Kesin bu soysuz ayyaş pisliğin daha kimbilir ne olayları vardır? Olmuştur kesin, ördeğe tecavüz edene kadar. Ördeğe tecavüzle tüy dikmiş.

Bugün aynı ördek hakkında ikinci bir haber daha vardı. Ördek tedavi ediltikten sonra, sahibi tarafından kesilmeye karar verildi. Kesildikten sonra kayınpeder olacak gavatın midesi almamış, hayvanlara yedirecekmiş. Damada ne yapcaksın ha? Besleyecek misin hâlâ? Midesiz...

Hadi bunlar kayınpeder damat aynı kaptan yiyorlar, gastede tecavüz eden pislik hakkında hiç bir haber göremiyorum. Akıbeti nedir? Serbest bırakılmıştır kesin.

Bebeklere, çocuklara, kadınlara, erkek çocuklarına tecavüz etmenin cezai yaptırımı olmayan bir ülkede, bir ördeğin esamesi mi okunur?

Böylesi tecavüzlere, şiddete ceza vermeyen adalet de; onlarla birlikte sürdürüyor tecavüzü.

RTÜK tarafından, sigara içiliyor, rakı içiliyor da; sigaraya, rakı bardağına buzlanma yapılmadığı gerekçesiyle milyarlarca para cezası kesilen bir ülkede yaşıyoruz.

Sanal dizi kahramanlarını evlendirilip, ailenin kutsallaştırılmaya çalışıldığı, adaletinin de sanal olduğu bir ülke burası.

Niye şaşırıyorum ki?

Kutsal aileymiş!

Şimdiki yukardaki Bursalılar da aile di mi?

Ufff süper bir ülkeyiz yaaa...

Suçlu ördek ayağa kalk: Kesildin.

Yazıklar olsun!

Karabiberim, esmer sekerim

Edebiyatta yemek; Huzur

Her şeyin yeri, zamanı var. Bu ikisi kesinlikle birbiriyle örtüşecek. Birinden biri eksik olunca iskambilden kule yapmışcasına bütün planlar yıkılıp gidiyor.

Bunu insan ilişkileri ile sınırlı değil tabii ki.

Geçtiğimiz hafta bir roman okudum, arkamdan sanki atlı kovalıyordu. Sayfaların tozu dumanı birbirine karıştı. Bi de romanın içeriği kadar, çeşitli kahvaltılıklardan, leziz yemeklerden bahsedince, ne zamandır yazmak istediğim edebiyatta yemek konusunu yazayım dedim.

Edebiyat yaşamı anlatıyorsa, yaşamın en temel gereksinimi yemekten oluşuyorsa, edebiyatta yemekten bahsetmemek olmaz tabii.

Bahsettiğim romanın ismini vereyim önce: Ayfer Tunç – Yeşil Gece Perisi. Romanı anlatmak falan değil derdim. Ama konusunun 'yeraltı' olduğunu söyleyebilirim. Yazarın akıcı üslubuna karşın, sıkı bir yemek araştırması yapmış ve bunu da ballandıra ballandıra anlatıyor.

Hele bir taze ceviz reçeli diye bir şey vardı ki; domates, karpuz reçeline kadar bilen ben, taze ceviz reçeleinden bihaber olduğumu anladım.

Meğerse bu taze ceviz reçelini yapmak bile başlıbaşına bi serüven. Çünkü cevizin üzerinde daha yeşil kabuğu varken, kireç kaymağına bastırılarak yapılan bir reçelmiş. Bi kere o cevizi bulmak için pazara gitmek yeterli değil. Kaynağına, ağacına kadar iz süreceksin. Yollara düşürür adamı. Her babayiğidin harcı değil işte.

Yeşil Gece Perisi'nden sonra sıra, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Huzur romanına geldi sıra. Bu olanlar geçtiğimiz haftaydı ve hava serinlemişti. Ben sanki hava serinlememiş gibi buzdolabından karpuzu bol miktarda yiyince üşütmüşüm. Hastalıktan epey etkilendim. Huzur'u da okumayı o kadar istiyordum ki. Evet okumaya başladım. Tam da benim hafif hastalığıma denk gelince, romanın da içeriği hastalık, savaş, maddi manevi yoksunluklar olunca enerjim iyice düştü de düştü. Öff yani dedim. Okumucam, okumucam. İçim karardı iyice. Yarım bıraktım ben de.

Hastalık mastalık aklıma yine edebiyatta yemek geldi. Öyle ki bu edebiyatta yemek konusu epey ilginç. İnsanı hastaysan bile diriltir. Kalk git kendine bi çorba yap dedirtir, iştahını arttır. Mesela hangi roman olursa olsun, o romanda karakter yemekten bahsetsin isterim. En azından mutfağa girsin. Olumsuz anlamda bile. Bulaşıkları birikmiş olsun en azından. Bu bile insan varlığının yaşamının devamıdır.

Hele mevsim kışsa, karakter buz gibi sokaktan eve gelmişse, her şey kötü gitmiş olsa bile mutfağa girip kendisine bi yoğurt çorbası pişirse; buzdolabını açıp dün marketten aldığı yoğurdu açıp, bir kaseye göz kararı yoğurt koysa. Sonra, yıllar önce yabancısı olduğu bu şehirde ilk aldığı eşyalardan biri olan yeşil yaprak desenli, beyaz emaye tenceresinde suyu kaynatıp, bir avuç da pirinç ilave etse. Öğrenciyken yoğurtlu makarnayı ne kadar çok sevdiğini, hele üzerine acı biber ilave edilmiş kızdırılmış tereyağ dökerken o çıkan cızır cızır sesi çok sevdiğini hatırlasa. O sesler , renkler, kokular da kayboldu birer birer. Hangi ara ne zaman kaybolduğunu anlamadan. Yavaş yavaş sanki bir uyuşturucu verilmiş de, o bu kesinliği anlamamış gibi. Hızla gözleri kaynayan pirinçlere kaysa. Yoğurdun içine bir yumurtayı kırıp, günlerdir kara kışa inat, bembeyaz olan yeryüzü gibi olan yoğurda kırdığı yumurta, yoğurdun içinde sapsarı güneş gibi doğunca, içine bir umut doğsa. Umudun kaybolmaması için aceleyle çırpsa, bir iki kaşık da unu yukardan serpse, oyun oynar gibi. Karışımı hızla kaynayan tencereye salıverse. Yavaş yavaş çırpma teliyle karıştırsa. Bütün pürüzleri yok etmek için. Tereyağı kızdırıp, biraz da nane. Kokusu evi sarsa. Ev birden ısınsa.

Edebiyatta yemek insana yemeği değil, hayatı sevdirir.

Edebiyatta yemek mistir mis.