Bir Zamanlar Anadolu'da

Bu sene izlediğim ve izlemediğim filmler de dahil olmak üzere Nuri Bilge Ceylan’ın son filmi ‘’Bir Zamanlar Anadolu’da’’ en güzel film olacak. İşte bu kadar da büyük konuşuyorum. O kadar güzel bi filmdi ki, inanıyorum, Türk sinema tarihinde önemli ve ayrı bi yeri olacak bu filmin.
Bi kere filmde bazılarının bilir bilmez salladığı üzere boşa geçen bi sahne ya da süre uzatımı yok. Zaten Nuri Bilge Ceylan’da ‘’yaşamın aslında sıkıcı olduğunu, bu sıkıcılığı anlatabilmek için, bu sıkıntıyı özellikle yansıtmak istediğini söylemiş. Çok da başarılı olmuş.
İsmini zikretmek dahi istemediğim her şeyi bilen, her taşın altından çıkan adamlar, adama söylemedik lafı bırakmaz. Yok elmanın yuvarlanışını on dakika seyretmek zorunda mıymış falan… sen bunun neden olduğunu anlamıyorsan, bu film kötü değildir. Tam tersine senin her şeyi bildiğini sanman gibi, film eleştirmenliğine kalkman da, her zamanki saçma ahkam kesmelerindir.
Eğer sen gişe filmlerinden hoşlanıyorsan, tabii bu film sana sıkıcı ve anlaşılmaz gelebilir. Ama özellikle bu yavaşlık verilmiş. Bürokrasinin ağırlığı ve çıkmaz sokaklara girmesi, insanların çaresizliği, Anadolu’nun yalnızlığını o kadar güzel anlatmış ki Ceylan; izlemeye doyamıyorsun. Film bittikten sonra, öylece kalıyorsunuz yerinizde.
Tabii oyuncuların da hakkını yemek istemem. Gündelik hayattan, üçüncü sayfa haberlerinin birer yüzü gibiydi hepsi.
Türkiye’de bazı kesim hakkını yemeye çalışsa da, Ceylan ödülleri birer birer topluyor.
Şu günlerde vizyona girdiği İngiltere’de film eleştirmenlerinden de tam not almış. The Guardian’dan Peter Bradshaw, beş yıldız verdiği ve şahaser olarak nitelediği film için ‘’uzun ve zor bir film. Kesinlikle herkesin izleyebilceği ve beğeneceği bir film değil, demiş. Hiç bir şey olmayıp gibi görünüp aslında çok şeyin olduğu filmin uzun ve merak uyandıran sahnelerin Anton Çehov hatta geç dönem Tolstoy eserlerini anımsattığı yazmış.Ki filmde Çehov hikayelerinden esinlendiğini belirtiliyor.
Ben Nuri Bilge’nin filmlerinin her zaman takipçisiyim. Ve bu ülkede böyle bi yönetmen olduğu için gurur duyuyorum.
Lütfen kimse ehü de behü de yapmasın.

İshak Paşa Sarayı

Bakma şimdi böyle bi tarafım yıkılmış virane durduğuma.

Güya yeniden onardılar o güzeller güzeli, göreni büyüleyen çehremi.

18. yüzyıldan 1950’ye. Görenler, görmeyenlere dedi ki; artık romantik bi harabe o.

Oysa başlangıçta böyle miydim? Bugüne de ulaşan, kuzey cephesindeki ahşap konsollarım, olağanüstü heykellerim, altta insan, üstte aslan ve en üstte kartal şeklinde tasarlanmıştı. Dayanamadı insan evladı da efsaneler yazdı heykellerime bakıp: Sarayın uzun süre yaşaması için, uçardan, kaçardan ve insandan kurban gerekmiş. İnşaat başlamadan önce bi kartalın, bi aslanın ve bi çocuğun kanı akıtılmıştı… Doğru mu? Manzaraya bak da, sen cevap ver. Nasıl Kabul edersen!

Müthiş bi manzara içinde masal sarayıydım adeta. İçinde sultanların, paşaların, cariyelerin yaşadığı…

Gel ben sana gerçeğini anlatayım. Devir Osmanlı devri. 18. Yüzyıl. O yüzyılda Beyazıt sancağının beyliği Çıldıroğullarına verilmişti. Ailenin ilk beyi, II. İshak Paşa olarak da bilinen Küçük İshak Paşa’ydı. Söylenti derler ama şöyle bi olay gelişti: II.Selim döneminde bi elçi  misafir edilmişti. Saraydan öyle etkilenmişti ki, sürekli hayranlıkla bakıyordu. Nerden bileyim ben İstanbul’a ulaştığında benim, sultanın sarayı ile yarışacağından bahsedeceğini…  bunun üzerine İshak Paşa görevden alındı.

İster inan ister inanma; gerçekten de Anadolu’da o yüzyılda başka hiç bir yerel bey, bu kadar muhteşem bi saray yaptırmadı. İshak Paşadan, Sicil-i Osmani’de ‘’idaresiz ve ahmak’’ diye söz edilir. Görüyor musun sen, arşivlerde bile devlet dedikoduları yaptılar. Cık cık cık…

Beni İshak Paşa tasarlamıştı ve çalışan ustaların da, Ahıska’dan geldiğini, senin yüzyılındaki araştırmacılar öğrendi. Çok eski tasarım ve süsleme geleneklerine göre inşa edildim. Eski Beyazıt’ın ortasında, Karaburun adında bir kayalığın üzerinde 7600 metrekarelik  bir çapım var. Bünyemde, haremlik, selamlık, cami, türbe, hamam, mutfak, kilerler, zindan, depolar, muhafız koğuşları, ahır gibi bölümlerin yanında bugün fonksiyonunu çözemediğiniz başka birimler de var.

İshak Paşa görevden alındıkta sonra, Sancak beyliği oğlu Mahmud Paşa’ya ve 1806’da onun oğlu Ahmet Paşa’ya verildi. 1820’de başka bi yerel bey olan Behlül Bey bu göreve getirildi.

Terkedilme sürecim 19. Yüzyılda oldu. Ne yapabilirim ki? Hızla hüzünlü bir saraya dönüştüm, üzerimde geçmişimin ağırlığı ve depdebesiyle.  Dedim ya, abuk subuk restarasyonlar yaptılar. Deneme tahtası gibi. Araştırıp etmeden. Kullanılmayan çürür. Çürüdüm ben de için için…

Buna rağmen yine de, bugün bile beni görenler vurulur. Siz beni gençliğimde görecektiniz ki, demiyorum. Biliyorum cami yıkılsa da, mihrap hâlâ yerinde. Her şeyin bi kaderi var, bi yaşam süreci. Benimki de bu kadarmış. Ne ki, başka ellerde olsaydım, durumum böyle olur muydu? Bakımsız, terk edilmiş. Aslıma uygun bakar, korur kollarlardı.

Ne yapalım, ben buralarda herkesten uzak, dinleniyorum. Ne zaman ki taşıma bi ten değdiğinde, bi insan, hayvan sesi duyduğumda mutlu oluyorum.

Hoş Çakal…

Dün Kemeraltı'nda

Önce yağmur, ardından soğuk, hem de çok soğuk olunca dışarı çıkma zamanlarımız da kısıtlandı haliyle. Dün güneşi görünce, at kendini Kemeraltı'na dedik, Nesli'yle.Tabii fotoğraf makinasını almak da şarttı. Aslında Kemeraltı'ndan baharat ve örgü yünü dışında alınacak bişey yoktu. Maksat gözler ve gönül renklensin. Şimdi bu Kemeraltı'na giriş sanırım çoğu İzmirliler için Ali Galip ile oluyordur. 1901 yılında kurulmuş. Kolay mı yıllarca aynı mekanın işletmeciliğini yapmak. Hele Türkiye gibi kriz zamanları bol bi ülkede yaşıyorsanız. Biz çoğu zaman onun önünden transit geçiş yapmayız. Yazın karadutlu dondurması, kışın da kendi yaptıkları bademli çukulatası. Nefissss.. 

İşte Kemeraltı'nın geleneksel görüntüsü. Bu kez haftaiçi olmasına rağmen, biraz kalabalıktı.Sanıyorum dışarıya çıkan çoğu kişi evde sıkıntıdan hafakan basmışlardandı. Bizim gibi.

Burda da ünlü markaların çakmalarının satıldığı duvarlar. Daha bunların sarı sarı metalli çakma çantacıları falan var. Bu çakma sanayileşmiş durumda. Biutuful filmini izledikten sonra bu çakma işinin iç yüzünü gördüm. İnsanların nasıl sömürüldüğünü. 

Alışverişin ortasında darbuka, klarnet sesleri gelir Kemeraltı'nda. ben bunlar burda boş bedavaya ne çalıp duruyorlar diye düşünürken, bi gün anladım ki, düğün için alışverişe gelenler, bu müzisyenleri düğün ya da kına gecelerine çağırıyorlar. Yani tanıtım işleri işte. Bi de üç beş te olsa günlük nafaka çıkarıyorlar. Güzel ve değişik oluyor. 

İzmir'in en eski ve en tarihi camisi Hisar camii. henüz içinbe girmedim ama güzel. Tabii İstanbul'daki camilerle elbette kıyaslanmaz. 

Meşhur şifalı Manisa Mesir macununu satanlar bu tür folklorik kıyafetleri giyip öyle satıyorlar. Onun fotoğrafını çektiğimi anladığında poz vermiş. kendisi burda yeni sanıyorum. Çok uzun boylu bir satıcı vardı, epey zamandır o satıyordu. Gene satıyor ama böyle yeni esnafa destek vermek de, iyi olur düşüncesindeyim. Mesir macunu bi ton çeşitli baharattan yapılan bi macun. Gerçekten de gribe falan iyi geliyor. Tadı da çok güzel.

Hisar camiinin yanındaki şadırvanın etrafındaki çiçekçiler. Çok renkli. O kadar çok çiçek çeşidi var ki. ben burayı Eminönü'ndeki çiçek pazarına benzetiyorum. Tabii oranın minyatürü gibi. Biz de balkona çuha çiçekleri aldık. Bugün ektim ve balkona birden bahar gelmiş gibi oldu.

Hisar camiinin önündeki, tesbih, Kuran-ı Kerim, ve dua kitapları satan esnafı. Tesbihlerin renkleri çok güzel.

Kemeraltı'ndan giriş yapıp da, Hisar camiinin yanındaki şadırvanın ordaki kahveye kadar geldiyseniz, bi demli çay içmeden giderseniz, buranın hakkını vermezsizin arkadaşım. Oturduğunuz anda, "vayyy amma yorulmuşuz" der ve torbaları haşır haşır karıştırıp, aldıklarınıza bakmaya, renki ambalajlı mesir macunlarının fotoğrafını da çekersiniz. Şekil 1-aşağıdaki gibi.

İşte bizim Mısır çarşısı'nı andıran Kızlarağası Hanı. Buranın iç avlusu, çayhanesi ve yukarda da kuyumcu tamircileri, antikacılar v.s. var. Burdan da renklere bakarak geçmek, baya gozel çok goozell oluyor.

Tuhafiyecilerde ne ararsanız var. Aramadıklarınız da var bence.

Bak ordan sola dön, döndün mü? Heee işte burda şekerciler var. Sakın burdan bi çocukla geçeyim deme. hemen dalar dükkanlara. benim en sevdiğim şekerlerse üstü susamlı kandil şekerleri. Ama almadım tabii. 

Asıl baharatçımız. Burası da bilmem kaç yılından beri var. Çok yıllık yani. Eskiden döşemeleri geniş geniş tahtadandı. Sonra kendilerini yenilediler. Yenilediler de çok iyi ettiler. Sinir oldum. Bereket baharat çokluğundan dekarasyon çok gözükmüyor. Bin bir çeşit baharat var. Minare tozu arıyorsanız gelin alın. Var-mışşş. Her bi şey var işte. 
Reklamlar bitti. Çok yoruldum artık metroya binip, eve gelmenin zamanıdır. Daha fazla fotoğraf çekemem. 

Siz Virginia Woolf'u sakallı gördünüz mü?

Sakalım yok ki sözüm dinlensin: kuşkusuz ki bize ait bu deyimi Virginia Woolf bilmiyordu. Bilseydi bu sözü sakalım yok ki kadın olduğum için sözüm dinlensin diye uyarlayabilirdi en azından. Kendisinin feminist bi yazar olduğunu biliyoruz.

Fakat bilmediğimiz daha doğrusu yeni öğrendiğimiz Virginia Woolf’un sakal taktığı. Ben doğrusu oldukça şaşırdım bu duruma. Çünkü o’nun fotoğraflarındaki hüzünlü ve naïf  yüzüne baktığımda; hayat hikayesi, hayatının sonlandırma biçiminden oldukça depresif bi hayat geçirdiğini biliyordum.

Yüz yıl sonra -7 şubat 1910- ortaya çıkan mektup sayesinde; bu fotoğraftan Bloomsbury Grubu üyesi yazarlar ve ressamlar takma sakallar takıp kaftanlar giyerek kendilerini İngiliz Deniz Kuvvetleri'ne, Etiyopyalı prensler olarak tanıtırlar. Yanlarındaki sivil giyimli iki kişiyi ise Dışişleri Bakanlığı görevlisi olarak  gösterirler. Böylece ekip İngiliz Deniz Kuvvetleri’nin amiral gemisi olarak bilinen HMS Dreadnought’a girmeyi başarır.

Aslında İngiliz Deniz Kuvvetleri’nin bi grup tarafından oyuna getirildiği yıllardan beri efsane gibi anlatılıyormuş ama işin içinde Virginia Woolf’un da bulunduğu bilinmiyormuş.

Etiyopya heyeti, resmi törenle karşılanıyor, şereflerine yemek düzenlenmiş ve hatta Afrika ezgilerinin buunduğu bir de müzik gösterisi yapılmış.

Üstelik gemideki subaylardan birisi Virginia Woolf’un yeğeni olmasına rağmen, o bile takma sakallı Woolf’u tanımamış.

Tanımamış ama mektuba gore bütün bu müzik gözterileri, yemek sırasında gruptakilerin en büyük korkusu, takma sakallarının düşmesinden başka bi şey değilmiş.

Ama korkulan olmamış, ki zamanımıza kadar bu sır gelebilmiş. Ta ki bu mektup sayesinde öğrenmemize kadar…

Kayıp Hayaller Kitabı - Hasan Ali Toptaş

Romana daha başlar başlamaz, nerdeyse ilk sayfasından itibaren, dile, kurgusuna ve yazarın hayal kurma yeteneğine hayran kaldım. Dili öyle akıcı ki. Okumuyor adeta anlatıcı Hasan’la beraber kasabanın tek eğlence yeri olan sinemasına girmek için elinizden geleni yapıyorsunuz. Kasabada  diğer insanların da kasaba yaşamının tekdüzeliği ve mutsuzluğunu size her cümle, her satırda içinize işliyor. Karakterlerin hepsi mutsuz. Yedisinden yetmişine, kadınından erkeğine, çocuğundan bitki ve hayvanına  kadar.

Ve nedense romandaki karakterler mutsuz olmalarına rağmen ben onları ikiye ayırdım. Hayata karşı kendi içlerinde aktif ve pasif olanlar. Ne ki aktifte pasifde olsalar, bu durum asla mutlu olmaya yetmiyor.

Romanın her satırını, her sayfasını çok beğendim ama gözüme çarpan satırları da yazmadan geçemedim. Diğer satırlar lütfen alınmayın. Belki başka bir okuyucu, başka bir blogda sizden alıntılar yapar. Zaten siz hepiniz bu güzel romanı tamamlıyorsunuz.

Ulaşılan her şeyde ulaşılamayan bir başka şeyin yokluğu vardır ve o, onun kadar noksandır…

Insanların aynı şeye baka baka artık kör olduklarını düşünürüm bazen de ben gökçe gelin, aralarında yaşayıp gittiğimiz halde bizi bir türlü göremediklerini, görseler bile tanıyamadıklarını ya da ikimizi başka birileri zannettiklerini düşünür de hepimiz için üzülürüm. Yazık derim şu insanlığa, ah ne kadar yazık… sokaktaysam bunu derken asama yaslanıp soluklanırım bir sure, uzun uzun kasabaya bakar, hayıflanır, yanı başımdan gelip geçenlere aldırmadan belki de buruk bir yüzle gülümser ve eve geliyorum diye gene döne dolaşa, sizin benzerliğinize gelirim.

Geciken hiç bir şey kendisi değildir zaten.

Insanın en ağır yükü her zamanki gibi kendisi…

Her insanın bir yere ihtiyacı var diyordum kendi kendime ve yer bile yalnızlığı savuşturmak için kör bi asa diyor, derken de, kör asa niyetine kullanılan ya da kullanılabilecek olan ne varsa şu yalan dünyada ve daha neler olacaksa, içinden tek tek saymaya çalışıyordum.

Gerçek mutluluk mutluluktan anladığımız şeyler olmayabilir dedim yürürken de, acaba farkına varmadan bir an için de olsa gerçek mutlululuğu yaşamışlığım vaki midir benim dedim ve harfi harfine dediklerimi işitmişcesine birdenbire yoruleveren asa tıkırtılarımla birlikte, içimdeki bu düşüncülerin içinden geçip ağır ağır ilerledim.

Sonra her hayalin bir sanki bir kardeşi varmış, ya da güzel olan her hayal insanı durup dururken ağır bir borca sokarmış ve işte bu borç da insanın omuzlarından ancak başka bir hayalin ıstırabını yaşamakla kalkarmış gibi bu sefer de, gözlerinin önünden babasının upuzun tabutu geçiyordu. 

Malbeyi Necati Bey

Offff, duştan geç çıktım. Uyuya kalmışım. Aysel’de beni uyandırmaya kıyamıyor! Öyle talimat verdim Aysel’e; beni geç uyandır diye. Allahı var, kahvaltı hazırlarken çıtı çıkmaz. Dört başı mamur kahvaltıyı hazırlar.

Neyse sonra anlatacağım, herşeyi. Önce yetişmem lazım. Şu mis kokulu parfümü de sıkayım da. Tamam. Ne kadar yakışıklıyım değil mi? Aynalar çatlayacak valla. Kasabada bi salındım mı? Bugün buranın düşman işgalinden kurtuluş günü. Protokolde baş köşede durmam lazım. Lazım ama protokolde bana hep, kıyı, köşe kalıyor. Kahretsin! Oysa koskoca Ziraat Odası Başkanıyım. Yıllardır başkanım. Kimseye kaptırmam. Zamanında uçsuz bucaksız çiftliğimiz vardı. …vardı da pis köylüler, elimizden aldılar! Aslına bakarsan yaktılar. Gece yarısı, sinsi bir düşman gibi yaklaşarak. Bu pis köylüler beyinlerini yemişler. Açtan korkacaksın. Her şeyi yaparlar. Halüsinasyon görüyorlar vallahi. Neymiş o çiftlik onlarınmış. Kadı olan dedem ellerinden zorla almış. Biz zaten buralı bile değilmişiz. Karadenizliymişiz. Ne işimiz varmış burada. Hırt! Sana mı sorcaz ne işimiz olacağını. İmparatorluğun koskoca kadısı. Hesap mı soruyorsun? Kendi aranızda  anlaşmazlığa düşmüşsünüz de, gelmişsiniz kadı dedemden adalet aramaya. Eee ne demişler adaletin kestiği parmak acımaz. Bu işler böyle!

Ne güzel yıllardı benim çocukluğum, ilk gençliğim. Çiftlikten gelen gelirle süper bir çocukluk geçirdim. Yediğim önümde, yemediğim ardımda. Üniveristeyi tam on beş senede bitirdim. Ama bitirdim. İstesem üç yılda bile bitirirdim. Zeka noksanlığından değil bu, sırf öğrencilik hayatım bitmesin diye. O ne ballı hayattır öyle. Fena mı hem çevrem de genişledi. Her dönemden arkadaşım var şimdi. Millet bir pilav günününe gidiyorsa, ben dört pilav gününe gidiyorum. Hem bizim gudubet kıza da bu çevre sayesinde bir münasip koca da buluruz bakarsın.

Of of off. Şu kravatı da sıktım mı? Tamam! Son bir kez aynaya bak. Çok afillisin oğlum, çok. Ağzına s….  bu pis köylülerin! Yakışıklılık var, para da olsaydı ohoooo ortalığı ayağa kaldırırdım ben.

Aslan burcuyum. Sahnede olmayı severim. Üniversiteyi bitirdim ama bir mesleğim yok. Ne devletde ne de özelde çalışamam. Yıllardır köylüleri çalıştırmaya alışmışım. Esas çiftliği yöneten amcamdı. Ne klas adamdı o öyle! Kamçısı yadigar kaldı. Bu kiralık evin salonuna süs olsun diye asıyoruz. Aysel kabul günü yapıyor. Çocuklar azınca, gözleriyle kırbacı gösteriyormuş. Mum gibi oluyor diyor zibidiler. Hah hah haaaa…

Ben gençliğimde onun köylüler üzerinde şakırdamasını bilirdim.  Tembellik, uyuzluk, muhalefet yapan köylüye amcam basardı bizzat kamçıyı. Bak bi daha yapıyorlar mı?

…. Yaptılar eşşoğlueşekler yaptılar. Durdular durdular da, sinsice yaptılar. Yiyeceklerini veriyorduk. Kaldırdıkları ürünün de yüzde birini. Nelerine yetmiyor ki? Fazla bile. Bu köylüler yaşamak, görgü, kültür ne bilirler ki; yetmeyecekmiş. Yesinler yemeklerini, yatsınlar. Sonra da çalışsınlar.

Off off. Protokole koşturmalı. Bu kurtuluş gününde ortalarda bi yerde durabilsem bari. Gene kenara itecek beni savcısı, kaymakamı, emniyet amiri. Ne yapayım, ben çalışamam. Ama sahnede olmak istiyorum. Herkes beni görsün. Aaa Malbeyi çiftliğinin sahibi, eski sahibi gelmiş desinler. Erkekler kıskansın beni, kadınlar iç geçirsin. Ben de sayılmak istiyorum.

Ben istemez miydim güzel, çok güzel bir kadınla evlenmeyi. Bana yakışan cinsinden. Aysel.  Amcamın kızı. Çiftlikde miras bölünmesin diye böyle bir evlilik yoluna gitti bizimkiler. Ben de oyaladım. Yok okulum bitmedi, yok askerdeyim, yok hazır değilim… bekledi ya kadın. Bekledi. Sekiz sene Godot’u bekler gibi bekledi. Oysa ben vardım, biliyordu, eninde sonunda evleneceğini. Evlendik de ne oldu? Hiççç takmıyorum vallahi. İstediğim zaman eve uğruyorum, istemediğim zaman uğramıyorum. Gene de toz kondurmuyor bana. Bazı eşrafın karıları gıcıklığına ‘’sizin bey ne iş yapıyor?’’ diye sorduklarında, ‘’çiftçi, çiftliğimiz var’’ diye cevap veriyormuş, burnunu havaya dikerek. Kadınlar gülüyormuş kendi aralarında. Sinir sahibi oldu bu kadın böyle böyle. Pintidir de baya. Çok az harçlık verdiğim halde evi çekip çeviriyor. Laf aramızda kimseye söylemeyin, gömleklerimi bile o dikiyor. Yaa artık bu beğenmediğim amca kızı Aysel’i, itsem mi, itmesem mi ne ok yiyeceğimi bilemedim. Amannn takma ya oğlum Necati. Kendine bak, kendine! Sadece iki çocuğumun annesi de geç. Belki, bakarsın, çiftliği yeniden ellerinden alabilirim bu pis köylülerin. Dava açtım. Yıllardır sürüyor. Sürsün. Belki, belki olur.

Ben de o köylülere inat, kasabanın Ziraat Odası Başkanı oldum. Ahdım var düşmeyeceğim yakalarından. Nasıl yakarlar lan bizim çiftliğimizi! Bana be anlaşmazlığa düştülerse, düşmeselerdi. Adaletin kestiği parmak acımaz..  acımış ama acımış. Geldiler yaktılar…

Off gene erken gelmeme rağmen itlediler beni köşeye. Hem de protokolün ikinci sırasındayım. Olsun bozma oğlum Necati. Sanki en önde, protokolün en ortasındaymış gibi dur. Gözlerini kıs, ufka doğru bak.. Kimseyi görmüyor, kimseyi muhatap almıyor gibi. Ulaşılmaz ol. Evet ben ulaşılmazım.

Ziktiret yaa! Gene içime sindirmediler yaa! Gene bozuk geçti bu kurtuluş günü. Olsun Necati bozma. Bunun Cumhuriyet Bayramı, 23 Nisan’ı var. Gene gelirim kaparım yeri. Kapacam.

Çiftliği de kapacam. Bizim orası. Zapttetiler, pis köylüler. Var ya şu kamçıyı alıp, gerilip gerilip şaklatasım geliyor.

Olcak oğlum Necati, böyle böyle olcak. Eninde sonunda adalet yerini bulacak. Sen Ziraat Odası Başkanlığı ile devam et. Burunlarından getir bu arada. Çiftliği ele geçirdiğinde bilirsin sen işini!

Soğuk hâlâ devam ediyor

Google görsellere soğuk yaz, hangi fotoğrafı beğenirsen dedim. Gördüğünüz gibi yukardaki fotoğrafı beğendim. Her daim İstanbul'un en çok sevdiğim yeri.
Ama hava bugünlerde gerçekten de o kadar soğuk ki, evden dışarı hiç çıkmak istemiyorum. Bereket böyle bi lüksüm var. İstediğim zaman çıkmak ya da çıkmamak gibi.
Bu yazıyı da sırf yazın en bunaltan, en sıcak günlerinde, ''aaaa bugünler ne soğukmuş'' diye okumak için yazıyorum. Bloga hava ve yol durumundan bi not düşmek gibi. 
Gerçekten de bütün dünya donuyor sanki. Denizler, göller donmuş. Evsizler, hayvanlar kısacası dışarda kalanlara üzülüyorum.
Ve gece yastığa başımı koyduğumda durmak bilmeyen o fırtına. Arkadaşım dedi ki ''ne güzel severim o sesi, dinlesene'' Oysa ben fırtına sesinden, camları yaylanmış gibi öne arkaya itelemesinden korkuyorum.
Böyle havalarda yaptığım kitap okumak. Hasan Ali Toptaş'ın ''Kayıp Hayaller Kitabı'nı'' okuyorum. Ne kadar güzel bi teknikle yazmış. Olaydan çok, betimlemeler, hayaller var. Doğrusu onu okuduktan sonra buraya uğrayamadım. Ne müthiş bi anlatım öyle. Sakın yanlış anlaşılmasın, onunla kendimi kıyaslamıyorum tabii. Böyle bi saçmalık olmaz kendi açımdan. Foto Hakikat'a da fotoğraflarını koydum. Hakkını yemek istemem. Gölgesizler romanı filme çekilmişti ama pek ses getirmedi değil mi? Evet ses getirmemesinin nedeni, o'nun romanlarının filme uyarlanmasının çok zor olmasından kaynaklanıyor. Hayaller ve karakterlerin kendi iç dünyalarında kendi kurgularıyla yaşamalarından kaynaklanıyor.
Hasan Ali Toptaş romanlarını okumanın devamı gelecek. Bunu iyi biliyorum.
Bunun yanısıra canım sıkılınca örgümü örüyorum. İyi geliyor. Ördükçe renklerin desenine bakıp duruyorum. 
Yarın semt pazarı var, sevgili dünlük:) Gidicem tabii. Yeşillik kalmış mıdır bu havada? Kimbilir? Ne kadar varsa artık. 
Böyle bi yazı olsun bu da. Kendi hikayemden bi yaprak gibi. Kısa kış günlerinin, bazen anında geçen, bazen de kurşun ağırlığında geçmeyen günlerinden, en çok da soğuk günlerinden bi anı kalsın.
Belki sıcak günlerde açıp okursam, bu sayfadaki fırtına klima etkisi yapar serinletir bizim evi. 
Sahi yaaa, yazın soğuk, kışın sıcak olsa olur mu? :)))
Aynı kapıya çıkar di mi? Gene yaz, gene kış olur. Sadece isim değişikliği olsa da biz aynı şeyi hissederiz. 
Bu kadar hepsi:)

Tophane'de bi Madridli - Cervantes

Ne derler; akacak kan damarda durmaz. Sizinkiler söylemişler bunu. Doğru da. Benim başıma gelenler bu sözü doğruluyor. Madrid, sene 1569.  Bi asilzadeyi yaraladım. Çok öfkelendirmişti beni. Nedenini sorma ama. Bak fikir yürütebilirsin. İster para meselesi, de, ister kadın meselesi. Sen hangisini yakıştırırsan. Daha çok da bu yönde kavga çıkar değil mi?

İşte bu asilzadeyi yaralama hayatımın dönüm noktası oldu. Ardından, hakkımda hemen tutuklama kararı çıkarıldı. Karar da karardı ama: sağ elim kesilecek ve on yıl da sürgünde yaşayacaktım.  Sürgünü anladım da, elimin kesilmesine dayanamazdım. Mecburen İtalya’ya kaçtım. Tek kuruş param yok. Bu aşamada yapabileceğim tek şey orduya katılmaktı. Katıldım da. 1571 de Osmanlılar’la İnebahtı deniz savaşı vardı ve ben de Marquesa adlı kadırgada bulunuyordum. Zorlu bi savaştı açıkçası. İki defa göğsümden yaralandım. Madrid’den sağ elimi kurtarmak için kaçtım ama gelgelelim sol elimi kaybettim bu savaşta. Oldukça ironik bi durumdu. Ve bana çok acı verdi. Şimdi anladın mı neden akacak kan damarda durmazmış dediğimi? Sizinkilere hak verdiğimi?

El Manço lepanto. Evet artık bundan sonra lakabım İnebahtı çolağı olarak kaldı. Sizin Sokollu Mehmet Paşa var ya, bi teşbihte bulunmuştu Venedik elçisi Barbaro’ya; ‘’ Biz sizden Kıbrıs’ı alarak kolunuzu kestik. Siz ise donanmamızı yenmekle bizim sakalımızı traş ettiniz. Kesilen kol yerine gelmez ama traş edilen sakal daha gür biter.’’ İşte bu teşbih, bu savaşta benim kolumda gerçekleşti. Kader. Kader, ama ne yapalım. O zaman Halil Sezai yok tabii. Olsa da, kolum gitti diye Sezai gibi, uluyup durcak halim yok ya!

Beş yıla yakın zaman Akdeniz’de dolaştım ve hep de Osmanlı leventleriyle savaştım. Nihayet 1575 yılında, İspanya’ya dönmek üzere bi İspanyol gemisine bindim. Ne var ki, Marsilya açıklarında Cezayirli Türkler tarafından kuşatıldık. Ve Arnavut asıllı Türk denizcisi Deli Memi tarafından esir alındım. Tam Halil Sezailik bi durum değil mi anlattıklarım? Tam kurtulacağım derken...  Ne yapcam, kaçmaktan başka çare yok. Fakat yakaladılar ve prangaya vurdular. Bunun sonunda tek kollu kürek mahkûmu bi forsa oldum. Oradan İstanbul’a geldim. İşte tam da bu sıralarda Kaptanıderya Kılıç Ali Paşa, Sultan 3. Murat’tan destur almış, Tophane’deki camiini yaptırıyormuş.

Duvar işçisi Cervantes

Tek kolumla Tophane’deki Kılıç Ali Paşa Cami inşaatında duvar işçisi olarak çalıştım. Cami nihayet 1580 yılında tamamlandı. İyi çalıştım ve bunun karşılığında özgürlüğüme kavuştum.  Galiba benim hayatım beş yıllık süreler içersinde evriliyor. Sana anlatırken şimdi fark ettim. Ve bu beş yılın sonunda nihayet memleketime dönebildim. Nereden bilebilirdim ki bu zaman diliminden sonra, 36 yıl daha yaşayacağımı. Sakın bu 36 yılı özgür yaşadığımı düşünme. Sizin Don Kişot (Don Quijote) ismiyle tercüme ettiğiniz meşhur romanımı da hapishanede yazdım. Bu romanda kendi hayatımla alay etmiştim aslında. Belki de hapishaneye katlanmanın bi yoluydu bu. Eee insan edebiyatçı olursa zorluğa katlanmak da böyle oluyor. Öhhöömmm! Övünmek gibi olsun…

Kalan ömrümü ise asaletmeâplara methiye yazmakla geçirdim. Onların, yani asillerin buna ihtiyacı vardı benim de paraya. Geçinmem lazımdı, anlıyor musun beni?

En önemli eserlerim Don Kişot ve Kılıç Ali Paşa Camiinin Duvarları’dır. 23 Nisan tarihinde yaşama veda ettim.

Gördüğün gibi hayatım mükemmel geçmedi. Yani çalışma odamda oturup bütün bunları hayal etmedim. Bütün bu yaşadıklarım beni besledi. Ben de bunları aktardım. Aktarmak zorundaydım. Bu dünyaya, yaşadıklarıma katlanabilmek için. Dünyada yaşarken insanlar zoluklarla karşılaşır. Kimi bunları yazar, başarılı olur, ünlü edebiyatçı olur. Benim gibi. 

Herkes sanatçı olamayabilir ama siz de bizim yazdıklarımızı, çizdiklerimizi, bestelediklerimizi dinleyerek, okuyarak, izleyerek de dünyayı katlanır ve çekilebilir kılarsınız.

Hepsi bu kadar, hadi ben kaçtım. İyi geceler…

İmza: Miguel de Cervantes

Herkes alsın diye -II-

Kemal’le Afitap sade bi nikâh törenle evlenmişlerdi.

Evleri mütevazıydı. Umrunda değildi Afitap’ın. Kocası yakışıklıydı ya… ne gam!

Hem kocası fazla mesai hesabı, geceleri evlere iğne yapmaya gidiyordu. İşte bu paralarla Afitap, mutfak alışverişini hallediyordu.

Devir marketlerin olmadığı 1970 li yıllar. Fakat bazı bakkallar marketçi içgüdüsüyle kampanyalara başlamışlar. Oralardan alıyorlar bakkaliye malzemelerini Kemal ve Afitap. Ay sonu da pekala geliyor. Afitap kız meslek lisesi mezunu olduğundan, elbiselerini de kendisi dikiyor, ayakkabılarını da mutfak masrafından arttırdığı paralarla hallediyor. Annesi gibi kabul günlerine giderken anjelik topuz yaptıramıyor ama marifetli Afitap, saçlarını kaynatmalı bigudilerle sararak lüle lüle yapıyor.

Gelelim semt pazarına…  hafta içi kurulduğundan mecburen Afitap pazar işini hallediyor.  O zamanlar ne AB var Türkiye gündeminde, tabii ne de kriterleri…

Ver yansın bağırıp duruyor pazarcılar. Afitap burnu büyük dolaşıyor, tesadüfen pazara düşmüş merkezi uzay, galaksi prensesi edasıyla. Ama gözü de hep, en ucuz tezgahlarda. Beğendiği ürün ucuz değilse bile bi pazarlık, pazarcıların arkasından yaka silkmesine neden oluyor. Afitap’ta bi de azamet, sanırsınız, oradan alışveriş yapmasıyla, ônörrrlendiriyor pazarcıyı.

‘’ Gelll gelllll pazar güzeli bu elmalar, bedavayaaaaa’’ sesini duyar duymaz, Afitap tezgaha zıplıyor.

Işte o gün de böyle bi sese gitmişti binbir azametle Afitap. Tezgahta takır takır ses çıkaran kütür marka elmaları seçerken, sıtma görmemiş sesli pazarcı bağırmaz mı ‘’ herkeesssssss alsın diye indirim yaptık, herkeeesssss alsınnnnn diyeeeeaaaaaa.’’

Ahhh o anda Afitap bayılacağını zannetti. Aynı anda başına bi inanılmaz ağrı saplandı. Ve flashback babasının sözleri: O gün pazarda kendisiyle yüzleşti. Ah babacıım, ahh babacıımm ne kadar haklıymışsın. İşte hayat. Biz, ben herkes miyiz? Bu pazarcı adam bana herkes muamelesi çekiyor. O kim ki ha, o kim? Nası gücüme gitti?  Her şey bütün bu sözleri yemek için miydi? Kemal’in saçları dökülmeye başlamıştı ve en önemlisi aşkları da bitiyordu galiba. Ama Afitap’ı asıl ilgilendiren maddeydi tabii. Kemal’in fiziksel hali daha önemliydi ruhsal halinden…

Ama kel mel seviyordu galiba onu. Çekiyordu bu evliliği. Her şeye rağmen. Ve herkes olmayı göze alarak. Ama  O herkes değildi ki? O narin kalbini ‘’herkes alsın diye’’ sözleri nasıl yaralamıştı? Hiç aklından çıkmıyordu.

O günden sonra başına bi ağrı çöreklendi. Her zonklayışında ‘’her-kes al-sın di-ye,    her-kes al-sın di-ye’’ sözleri yankılanıyordu.

Bu durum Kemal’i üzüyordu ve yapabileceği tek şey eczacı Süleyman’dan aldığı eşantiyon  –cukka- opon ilaçlarıydı.

Güzelce ve asil karısı mis gibi koksun diye ancak puro sabunu getiriyordu bazı günlerde.

O gün, o sözleri duyduğu o gün eve geldi yaralı kalbi sızlayarak. Pazarlıkları yerleştirmedi bile. Attı bi tarafa. Başı ağrıyordu ve opon içmeye yöneldi. Opon da az kalmış. Kemal’e içinden bi sunturlu… alla allaaa birden ağzı da bozulmuştu. Silkelendi ‘’ neler oluyooorrr ba-naaaa, neleerrrr oluyorrr biii-zeeeee, neler oluuuyorrrr caaanııımmm.’’ Yemişim canımı. Benim canım nası yanıyor, nası? Adama bak beni ‘’herkes’’ yaptı. Onca azametli yürememe karşın. Sen benim kim olduğumu biliyor musun? Aklından hep bunlar geçiyordu. Her şeyden vazgeçiyordu sanki. Ağır ağır gözlerini mütevazı evinde gezdirmeye başladı. Ne mütevazısı, ne? bal gibi dandik eşyalar işte. Baba evi aklına geldi. O mobilyalar, o şamdanlar, avizeler, Kristal aynalar… zengin mutfağı…

Başladı kendisiyle yüzleşmeye. Ne işin vardı ha, ne işin bu Kemal’de? Eşikler görücülerle aşınırken… ama ama onların hepsi de, şişkoydular, koca göbekli. Arsız gülüşleri, kıllı parmakları…

Başı hala geçmiyordu. Zonk zonk zonkkk… gitti bir opon daha içmeye. Yoktu, yoktu işte. İlaç için, bi ilaç daha yoktu. Sağlıkçının evi, ''hah hah hah haaaaaaaa'' diye sinirle gülmeye başladı Afitap. Tekrar evi gözden geçirdi sinsi bi gülüşle. Masanın yanına gitti aklı başında görünüşle…  masanın üstünde vazo, şekerlik olmasına rağmen, sakin fakat hızla örtüyü çekti.  Şangırrrrr! Hoşuna gitti. Sonra aslında hep sinir olduğu aynaya, kenarı çatlamış su bardağını fırlattı. Şungurrrr!

Saat akşam üzeriydi. Kemal geldi. Şaşırdı. Afitap Afitap, karıcııımmmm n’apıyosun, kendine gel. Yuvamızı ne hale getiriyorsun?  Afitap Kemal’e baktı. Onun bu duygusal ve yakışıklı hali etkiledi. -Laf aramızda Afitap, yakışıklı manyağıydı.- Kemal çabuk bana opon ver, başım çatlıyor. Pazarda adamın biri bana herkes muamelesi çekti. Nasıl, nasıl, nasıllll???

O gün eşantiyon sinir ilacı gelmişti Kemal’e. Karısındaki durumu anladı. Hemen karısına enjekte etti. Kısa süre sonra Afitap kollarında uyumaya başladı. Kemal anladı her şeyi, alelacele kalkıp evi topladı, kırıkları süpürüp bütün izi yok etti. Afitap’ın uzun süre uyuyacağından emindi. Hemen çarşıya koştu. Borç harç, kırılmışların yerine aynılarını aldı. Eve getirdi  yerleştirdi mobilyaları.

Eczacı Süleyman’a uğrayıp bi de puro sabunu aldı. Bu sabunun kokusu Afitap’a iyi geliyordu. Kemal eve gelince ellerini puro ile yıkadıktan sonra, Afitap’ın önünde diz çöktü. Ellerini Afitap’ın burnuna dayadı.  Afitap ilacın etkisinin de geçmesiyle ve kokuya hassasiyeti ile gözlerini araladı. Sinir krizinden eser kalmamış gibi yumuşacıktı bakışları. Evet hatırlıyordu yaptıklarını. Gözleri evin içinde dolaştı. Eski eşyaların yerinde mobilyacı Hamza’nın dükkânında gördüğü masa ve sandalyeler, aynalar vardı. Gülümseme yayıldı yüzünde… hoşuna gitmişti bu durum.

Anladı her şeyi. Meğerse ben de herkesmişim dedi.

Kelleşmeye başlamış Kemal’I öptü… tabii o da sevgili Afitapcığını…

Herkes alsın diye - I -

Afitap genç ve güzelce bi hanımdı. Henüz yeni evliydi ve evini çekip çevirmek konusunda çok hevesliydi. Bu konuda başarılı olmak istiyordu. Yani evinde kuş sütü eksik değilmiş gibi kusursuz gösterip, fakat gayet ekonomik bi bütçeyle ay sonunu getirmek hedefiydi.

Bu kuş sütünün eksik olmama durumu baba evinden kalma bi alışkanlık,  yok yahu görgüsüydü. Babası Toprak Mahsülleri Ofisinde müdürdü. K….. ilçesine tayin olana kadar kıt kanaat geçiniyorlardı. Annesi ay sonunu getireceğim diye neler yapacağını şaşırıyordu. Az malzemeyle çok lezzet arayışında başarılı olduğu da söylenebilinirdi.

Dediğim gibi taaa kiii K….. ilçesine tayine kadar. K…. ilçesi oldukça bereketli arazilere sahip bi kasabaydı. Ve cukka yemeye de oldukça müsaitti. Afitap’ın vicdansız ve cüzdansız babası da gözünü kararttı ve cukkalamaya başladı.

Cukkalama durumundan sonra, önce mutfaktaki tariflerin içeriği ve tabii lezzeti değişti. Sonra evin içindeki eşyalar; kaliteli mobilyalara, kristallere dönüştü. Tabii aile üyelerinin gardropların da değiştiğini söylememe bilmem gerek var mı?

Herkesle samimi konuşan annesinin üzerine bi vakar durum, bi asillik mi geldi ne? Burnu havalarda hanfendi. Kabul günlerine giderken saçlarını anjelik topuz yaptırmaya başladı. Boru mu bu, para gani…

Artık onlar asil sayılıyorlardı, açıkçası hırsızlık pardon cukkacılık yapmalarına rağmen! Artık herkes değildiler. Herkes gibi dar gelirli falan olmadıklarından pahalı zevkleri onları geliştiriyordu. Hah hah haaaaa!!!

Tüm bu olup bitenler Afitap 14 yaşındayken başlamıştı. 17 sine geldiğinde görücüler bu zengin ve asil kızcağızı isterken kapı eşikleri aşınmaya başladı.

Ama onun gönlü sağlık memuru Kamil’e düştü. Anne, baba ‘’olmaz olmaz bu iş olamazzz, çok yalvarma bu iş olamazzzz’’ demelerine rağmen, Afitap diretti; ‘’evleniciim de evleneciim. ‘’ Baba baktı olacak gibi değil, aldı kızını karşısına, ‘’bak kızım Kemal iyi hoş effendi ve az da sinsi bi genç. Hakkını yemeyeyim bu durumda. Fakat mesleği memur o yüzden olmaz diyorum.’’ ‘’Fakat babacıım siz de memursunuz.’’ ‘’A benim salak kızım, sağlık memeuru ile benim müdürlüğüm bir mi? Valla biz seni bu kadar saf mı yetiştirdik ,inanamıyorum? Bu adam sağlık memuru nasıl cukka yapacak? Neyle geçinceksiniz? 14 yaşına kadar olan durumumuzu biliyorsun, hatırla.’’ ‘’Olsun babacıım, ben ev idare ederim, kız meslek lisesine gittim. Ev idare dersinde hep 7 alırdım. Aslında hakkım 9 du ama Cavidan cadısının notu kıttı.’’

Gürgen Bey sinirlenmeye başladı. ‘’ Eehhh yeter beee, başlıcam senin Cavidan cadından. Bak kızım evlenirsen evlen dicem ama babacıımmmm bu ay sıkıştık bize borç falan dersen, hiççç umrum olmaz.’’

‘’Olsun babacıımm, olsun. Ben eski günlerimizden pratiken ve ev idaresi dersinde de teorik olarak ders aldım. Evimi geçindirmesini de bilirim icabında. Lütfen artık bana karışmayınız. Madem asil bi aileyiz, asaletimize gore davranalım.

Nah asilliz… sen görceksin gününü…

Kara kara düşünmeye başladı Gürgen Bey. ‘’lan bu geçinemez de benden para uçlanmamı isterlerse benim binbir riskle cukkaladığım paraları, sinsi Kemal yerse, ahhh ulan ahhh, evladın mı var, derdin var’’ diye geçirdi…

Devam edecek